Yeşil Çay

Bir fincan yeşil çay...

Yeşil Çay Nedir? Yeşil çay neye iyi gelir?

Yeşil çay, siyah çayın elde edildiği, bilimsel adı Camellia sinensis olan aynı çay bitkisinden elde edilir. Yani aslında bu iki çay aynı çaydır ancak işlenme şekilleri farklı olduğu için birbirinden çok farklı iki çay ortaya çıkar. Normal siyah çay, çay yapraklarının fermente edilmesi sonucu elde edilir. Bu fermantasyon süreci sonucu çay yapraklarının rengi ve kokusu değişir, içerdiği kafein ve tanin miktarı artar. Yeşil çay ise taze olarak hasat edilmiş çay yapraklarının hemen buhara tutulması sonucunda fermantasyonun ve renk değişiminin önlenmesi ve kuru yeşil yaprakların ve renginin korunması yöntemiyle elde edilir. Her iki çayın sağlığa faydaları arasında oldukça büyük farklar bulunabilir. Yeşil çay tıbbi kullanımlara daha yatkındır ve belirli durumlarda siyah çaydan daha etkili olabilir.

Yeşil çayın sağlığa faydaları detaylı olarak incelenmiştir. Özellikle kanserin önlenmesi ve tedavisinde, kalp ve kardiovasküler hastalıklarda, yüksek kolesterolün kontrol edilmesi için, romatoid artritte, diş çürümesi ve enfeksiyonlarda ve çok sayıda diğer durumda yeşil çay diyete eklemek için harika bir seçenektir. Hem önleyici hem de tedavi edici özellikleri vardır. Yeşil çayda bulunan epigallocatechin-3 gallat (EGCG) antioksidanı kemo-önleyici özellikleriyle sağlığınızı iyileştirir. (1)


Yeşil Çayın Faydaları Nelerdir?

Yeşil çayın sağlığa olan faydalarının birincil sebebi olarak içerdiği kafein, kateşin polifenolleri ve teanin maddelerinin antioksidan özellikleri gösterilmektedir. Yeşil çay antioksidanlarının en önemli sağlık faydalarını aşağıda bulabilirsiniz.

1- Yaşlanmayı Yavaşlatır, Cilt Sağlığını Artırır: Vücutta oluşan serbest radikaller vücudu çeşitli şekillerde yıpratır ve yaşlanmaya sebep olur. Antioksidan açısından zengin olan yeşil çay oksidanları veya serbest radikalleri nötralize eder, yani etkisizleştirir. Çayda bulunan antioksidanlar arasında en güçlü olanı
epigallocatechin gallate‘dir. (2) Yeşil çayın düzenli tüketilmesi yaşlanma belirtilerini etkili olarak geciktirir.

2- Uyarıcı, Enerji Verici ve Tazeleyici Etkileri Vardır: Her türlü çayın bu kadar popüler olmasının sebeplerinden biri çayların metabolizmayı uyarıcı etkileri olmasıdır. Bu etkinin sebebi çay yapraklarındaki kafein ve tanenlerdir. Bu maddeler aşırı kullanıldığında yan etkiler yapabilir ancak oldukça güçlü uyaranlardır. Bu yüzden bir bardak çay hem enerji verir hem de tazeler. Yeşil çay diğer çaylar gibi halsizlik, tembellik, uykululuk ve enerji ve kan dolaşımı düşüklüğü gibi durumlarda iyi bir tercihtir. (3)

3- Bağışıklığı Güçlendirir: Araştırmalara göre düzenli olarak yeşil çay içen kişiler yaygın bakteriyel ve viral enfeksiyonlara kolay kolay yakalanmaz. Bu çay bağışıklığı güçlendirir. İçerdiği kateşinler, bakteri ve virüslerin enfekte etmek için sağlıklı hücre duvarlarına tutunmasını önler, ayrıca mikropların yaydığı toksinleri temizleyebilir. Yeşil çay antimikrobiyal özellikleriyle mikrop ve fungilerin sebep olduğu ağız kokusu, dizanteri, ishal, diş çürümesi, hazımsızlık, grip, öksürük ve soğuk algınlığı ve kolite karşı koruyabilir.

4- Astrenjan Özellikleri Vardır (Sıkılaştırıcı – Damar Büzücü): Yeşil çayın güçlü özelliklerinden biri de astrenjan olmasıdır. Astrenjan maddeler kasları ve cildi sıkılaştırabilir. Yeşil çayı içmeseniz bile günlük olarak ağzını çalkalamanız diş etlerinde yeterli kasılmaları sağlar, diş eti çekilmesi ve diş sorunlarını önleyebilir. Ayrıca daha güçlü ve sağlıklı saçlar için saçlarınızı düzenli olarak yeşil çayla yıkayabilirsiniz.

5- Kanseri Önler: Araştırmalara göre yeşil çayın güçlü antikanser özellikleri vardır. (4) İçerdiği antioksidanlar serbest radikalleri etkisizleştirip kanserli hücrelerin ölmesine ve bu dokularda apoptoza sebep olabilir. (5, 6) Serbest radikaller erken yaşlanma dışında belirli kanser türlerinden de sorumludur. Yeşil çayda bulunan kateşinler ise nitrosaminler vb. kanserojenlerin oluşumunu önleyip genel olarak kanser riskini düşürür.

  • Göğüs Kanseri: Harvard’da yapılan bir araştırmaya göre yeşil çay tüketimi ve göğüs kanseri riski arasında açık bir bağlantı bulunamamıştır. (7)
  • Prostat Kanseri: Japonya’da yapılan bir diğer araştırmaya göre yeşil çay tüketimi erkeklerde ileri düzey prostat kanseri riskini düşürür. (8)
  • Kolorektal Kanserler: Yeşil çay tüketimi artıkça kolorektal kanserlerin (kalın bağırsak kanseri) görülme oranı düşer. (9)

Ayrıca, polifenoller açısından zengin yeşil çayın kanser hastalığında önleyici tedavi olarak kullanılmasının desteklenmesi için daha fazla klinik kanıt ve geniş çaplı deneylere ihtiyaç duyulmaktadır. (10)

6- Kolesterol Seviyelerini Düşürür: Araştırmalara göre yeşil çay LDL (kötü) kolesterolü önemli ölçüde düşürür. (11)

7- Kalp ve Damar Sağlığını İyileştirir: İçerdiği çeşitli bileşenler tansiyonu düşürerek felç ve koroner kalp rahatsızlıkları riskini düşürür.

8- Diyabeti Kontrol Eder: Eğer şekersiz tüketilirse, yeşil çayın alkali doğası kandaki glukoz seviyelerinin düşmesine yardımcı olur. Dahası, antioksidan ve astrenjan özellikleri pankreasın daha iyi çalışmasını sağlar. Pankreasın fonksiyonlarının iyileşmesi daha etkili ve düzenli insülin salgılanması anlamına gelir. Yeşil çayın bu faydaları diyabet başlangıçlarını önleyebilir.

9- Zayıflamaya Yardımcı Olur: Belki bir çok kişi inanmayacaktır ancak yeşil çay metabolizmayı hızlandırıp vücuttaki yağ depolarının daha hızlı tüketilmesini sağlar ve zayıflamaya yardımcı olur. Her sabah bir veya iki bardak yeşil çay içmek birkaç haftada birkaç fazla kiloyu vermenizi sağlayabilir. (12)

10- Kuvvet ve Dayanıklılığı Artırır: Sıkı bir antrenmandan sonra sadece bir bardak yeşil çay içtiğinizde, birkaç set için daha anında hazır hale gelirsiniz. Ayrıca yeşil çay kas ağrısını da azaltabilir. Her ne kadar piyasada çok sayıda bulunan enerji içecekleri kadar tüketilmese de; Çin veya Japonya’da dövüş sanatları ve farklı diğer sporların uygulayıcıları tarafından ilk sırada tercih edilir.

11- Vücudu Temizler, Detoks Etkisi Gösterir: Alkollü içkilerin ve uykusuzluğun sebep olduğu akşamdan kalma ve halsizlik gibi durumlarda yeşil çay en iyi seçeneklerden biridir. Sabahları içilen büyükçe bir bardak limonlu yeşil çay üzerinizdeki mental ve fiziksel rahatsızlığı hızlıca yok edebilir. Yeşil çay ve limon alkolün tüketici etkilerini neredeyse hemen ortadan kaldırmak için en popüler çözümlerden biridir.


Yeşil Çayın Zararları -Riskler-

Yeşil çay tüketmenin riskleriyle, siyah veya beyaz çay tüketmenin riskleri neredeyse aynıdır ve özellikle çayların kafein ve tanen içermesi kaynaklıdır. Çayın gösterdiği etkileşimler içerdiği kafein ve tanen oranına göre değişebilir. Çoğu kişi bu yan etkilerden haberdardır ancak yine de aşağıdaki risk ve özel durumlardan iyice haberdar olmak gerekir.

  • Hamilelik ve emzirme döneminde yeşil çay tüketimi: Hamilelik ve emzirme döneminde normal miktarlarda, günde 1-2 bardak kadar yeşil çayın güvenli olduğu düşünülür. Aşırı miktarlarda kafein almak düşük ve diğer tehlikelere yol açabilir. Uzak durunuz.
  • Triterpen Saponinler: Bu bileşikler kırmızı kan hücrelerini parçalar ve halihazırda var ise anemi ve halsizlik gibi durumları tetikleyebilir. (13)
  • Tanenler: Tanenler kompleks proteinlerin basit proteinlere yakılmasına ve absorbe edilmesine müdahale edebilir.
  • Ksantin Alkaloitleri: Bazı araştırmacılar bu alkaloidlerin ürik asit oluşumunu ve birikimini artırdığını düşünür ve bu yüzden safra ve böbrek taşı oluşumuna yol açabileceği kanısındadırlar.
  • Diğer Riskler: Uzun süreli ve aşırı miktarlarda yeşil çay tüketimi kafein sebebiyle insomnia, yorgunluk, sinirlilik, hassasiyet, baş ağrısı, hipertansiyon, dengesiz kalp atışı, iştah kaybı, kasılmalar, kabızlık ve kafein bağımlılığı yapabilir. Kafein bağımlısı olan kişiler kafein yokluğunda çoğunlukla akut kabızlık, hassasiyet ve konsantrasyon kaybı yaşar.

Yeşil Çayın Besin Değerleri

Yeşil çay %99.88’i su olan kalorisiz bir içecektir ve günde 4-5 bardak içmek normal sayılır. İyi bir su kaynağıdır, vücudun ihtiyaç duyduğu suyu sağlar.

İçerisindeki bileşiklerin önemli bir kısmını antioksidanlar ve alkaloidler oluşturur. İçerdiği antioksidanlardan EGCG, antioksidan olarak C vitamini veya E vitaminden kat kat daha kuvvetlidir.

Yeşil çayda A vitamini, B1, B2, B3, C ve E vitaminleri bulunur.

Yeşil çayda ayrıca aminoasitler, pektin, glukoz, sükroz, fruktoz gibi karbonhidratlar, klorofil ve triterpen saponinler gibi pigmentler bulunur.

Yeşil çay kafein içerir ancak kafein miktarı diğer kafein kaynaklarına göre daha düşüktür.


Ne kadar ve ne zaman yeşil çay içilmelidir?

Günde bir bardak yeşil çay içerek faydalarını görebilirsiniz ancak daha belirgin olarak faydalarını görmek için günde bir bardak yetmez. Nasıl siyah çayı tüketiyorsak, yeşil çay da aynı şekilde tüketilir. Bazı diyetisyenler günde 2 bardak önerirken, bazıları 5 bardak diyebilir.

Diğer bir soru yeşil çayın ne zaman içilmesi gerektiğiyle ilgilidir. Aslında yeşil çayı her zaman tüketebilirsiniz ancak yeşil çay içmek için en iyi zamanlar midenizin boş olmadığı sabahları 10-11 arası, öğünler arası, egzersiz yapıyorsanız egzersizlerden önce ve uyumadan 2 saat öncedir. (14)

Kaynaklar ve Referanslar

Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 2 Ortalama Puan: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.