Tarçın

Tarçının faydaları nelerdir?

Tarçın Nedir? Neye İyi Gelir?

Tarçın tatlı, sıcak kokusu ve verdiği konfor hissiyle öne çıkar, araştırmalara göre dünyada karabiberden sonra en popüler ikinci baharattır. Bilimsel adı Cinnamomum verum olan ağacın dallarının dış kabuğundan elde edilir. Ağaçları erişkinliğe ulaşınca 10 metre ile 15 metre arasında boylanabilir.

Seylan tarçını ağacı...
Kabuğu soyulmuş seylan tarçın ağaçları…

Üretiminde önce ağacın iç kısmı çıkarılarak kabuksu kısım ayrılır ve kurumaya bırakılır. Kuruyan kabuklar kıvrılarak, iyi bilinen, kıvırcık tarçın çubuklarını oluşturur. Daha sonra bu çubuklar öğütülerek tarçın tozu elde edilebilir. Bu baharat Karayipler, Güney Amerika ve Güney Asya’nın (Hindistan) yerlisidir. Bilinen iki türü vardır: Seylan tarçını ve Çin tarçını; Seylan tarçını – gerçek tarçın olarak da bilinir. – Sri Lanka, Hindistan ve Karayiplerde yetişirken, biraz daha ucuz olan Çin tarçını, Çin, Endonezya ve Vietnam’da yetişir.


Tarçının bilinen ilk kullanımı M.Ö. 2800’lü yıllarda Çin Tıbbı’nın kurucusu olarak bilinen Shen Nung tarafındandır, ayrıca tarihte Mısırlılar tarafından mumyalama işlemlerinde kullanımı da kaydedilmiştir. Orta Çağ’da doktorlar tarçını öksürük, boğaz ağrısı ve artriti tedavi etmede kullanmışlardır. Son bilimsel araştırmalara göre tarçın vücut için önemli ve besin değeri yüksek çok sayıda bileşen içermektedir.

Tarçının Sağlığa Faydaları Nelerdir?

1- Kanı Temizler & Kan Dolaşımını Artırır: Kandaki kirliliği temizler ve bu durum sivilcelerin önemli ölçüde azalmasını sağlayabilir. Ayrıca içerdiği kan inceltici bileşiklerle dolaşımı artırır ve hücrelere yeterli oksijen taşınmasına fayda sağlar.

2- Kansere Karşı Koruyabilir: Kanser kontrolsüz hücre büyümesiyle karakterize olan ciddi bir hastalıktır. Tarçın kanserin önlenmesi ve tedavisindeki etkileri açısından detaylı olarak incelenmiştir. Kanıtlar laboratuvar ve hayvan araştırmalarına dayalı olsa da, araştırmalar tarçın özlerinin kansere karşı koruyabileceğini öne sürüyor. (18, 19) Tarçın kanserli hücrelerin büyümesini ve tümörler içerisinde kan damarı oluşumunu önleyebilir ve kanserli hücrelere toksik etkiler yaparak ölümlerine sebep olabilir.

3- Vücudun Savunma Sistemini Güçlendirir: Tarçında bulunan polifenoller serbest radikallerin sebep olduğu hasara karşı vücudu korur.

4- İltihaplanmayı Azaltıcı Özellikleri Vardır: Tarçına tadını ve kokusunu veren sinnamaldehit yağlı bileşiği (11) iltihaplanmanın azaltılmasını sağlayabilir. (1) Bir bilimsel araştırmaya göre tarçın iltihapların oluşma yollarını etkisiz hale getirebilir ve nörodejeneratif hastalıkların önlenmesine yardımcı olabilir. (2)

5- Bilişsel Fonksiyonu Geliştirir: Bir araştırmada tarçının bilişsel fonksiyonu artırmada nane ve yaseminden daha etkili olduğu ispat edilmiştir. Araştırmaya katılanlar tarçın kokladıktan veya tarçınlı sakız çiğnedikten sonra; dikkat isteyen görevlerde, hafıza kullanımı gerektiren işlerde, çalışan hafızada ve görsel-motor yanıtı testlerinde daha iyi puanlar almışlardır. (3)

6- Beyin Sağlığını Artırır, Norödejeneratif Hastalıkların Olumsuz Etkilerini Azaltır: Tarçında bulunan iki bileşik; sinnamaldehit ve epikateşinin, tau adı verilen bir proteinin bir araya gelmesini önlediği bulunmuştur. Tau nöronların yapısında ve fonksiyonunda büyük bir rol oynar. Bu proteinin hücrelerde bulunması normal olsa da, eğer bir araya gelirse, Alzheimer hastalığının belirtisi olan “nörofibriler yumaklar” oluşturabilir. (4) Bu iki bileşiğin tauyu fonksiyon bozukluğuna yol açabilecek oksidatif hasardan da koruduğu ispat edilmiştir. (5)

Parkinson’u olan bir fare deneyinde, tarçın, nöronları korumaya yardımcı olmuş, nörotransmitter seviyelerini normalleştirmiş ve motor fonksiyonu iyileştirmiştir. (17) Ancak bu deneylerin insanlar üzerinde denenmesi gerekmektedir.

7- Kalp Hastalıkları Riskini Önemli Ölçüde Düşürebilir: Erken ölümlerin en yaygın sebebi olan kalp rahatsızlıkları riskini düşürebilir. Tip 2 diyabeti olan hastalar üzerinde yapılan araştırmaya göre; günde 1 gram veya yarım çay kaşığı tarçın, kan göstergeleri üzerinde iyileşmeye neden olmaktadır. Kötü kolesterolü (LDL) ve trigliserid oranını düşürürken, iyi kolesterol (HDL) oranları sabit kalmıştır. (13) Yakın zamanda yapılan büyük bir araştırmaya göre ise günde sadece 120 mg tarçın bu etkileri yapabilir. Bu yeni araştırma verilerine göre ayrıca iyi kolesterolde de yükseliş gözlenmiştir. (14) Hayvan araştırmalarında ise tarçının tansiyonu düşürdüğü ortaya çıkmıştır. Bütün bu veriler birleştirilince, tarçın kalp hastalığı riskini ciddi oranda düşürebilir, sonucuna ulaşılmaktadır.

8- Zayıflamayı Kolaylaştırır: Tarçın, yemek sonrası kanda oluşan kan şekerini düzenleyerek zayıflamanıza yardımcı olur. (6)

9- Boğaz Ağrısını ve Öksürüğü Azaltır: Tarçın çubuklarını suya koyduğunuzda bir çeşit zamk ortaya çıkar. Bu zamk içildiğinde boğazı kaplar ve yumuşatır ayrıca antibakteriyel özellikler gösterir.

10- Hiperaktivite Semptomlarını Azaltır : Araştırmalar tarçının motivasyon ve performansı artırdığını ve anksiyete ile araba kullanırken oluşan gerginliği azalttığını göstermektedir. (7) Ayrıca özellikle hiperaktivitesi olan çocuklarda görülen oksidatif stresi önler. (8)

11- Diyabet Hastalarına Yardımcı Olur, İnsülin Hormonu Hassasiyetini Artırabilir: Kan şekeri seviyelerini düşürür, insülin hassasiyetini artırır ve yemeklerden sonra hızlı kan şekeri artışına sebep olan midenin hızlıca boşalmasını yavaşlatır. Tip 2 diyabet hastalarında glisemik durumu iyileştirdiği kanıtlanmıştır. (9)

Tarçında bulunan bir bileşik hücrelerle etkileşiminde insülini taklit eder. (15) Bu sayede hücrelerin glukoz emilimi büyük oranda artar. Çok sayıda insan araştırması baharatın anti-diyabetik özelliklerini kanıtlamaktadır. Bu araştırmalara göre kullanımı açlık kan şekerini %10-29 oranları arasında düşürmektedir. (16) Bu etkiler için geçerli dozaj günde 1-6 gram veya 0.5-2 çay kaşığı tarçındır.

12- Antioksidan Açısından Oldukça Zengindir: Tarçının elde edildiği tarçın kabukları bir dizi yağ ve organik bileşik içerir. Bu maddeler serbest radikalleri bularak etkisiz hale getirme kapasitesine sahiptir. İçerdiği antioksidanlar (10) kalp sağlığını iyileştirme ve kronik kalp rahatsızlıklarına karşı koruma özelliği gösterir. Bir araştırmada 26 baharatın antioksidan aktivitesi karşılaştırılmış ve sarımsak ve kekiğinde bulunduğu listede, tarçın en güçlü antioksidan özellikleri göstermiştir. (11) Aslında o kadar güçlüdür ki doğal gıda koruyucusu olarak kullanılabilir. (12)

13- Bakteri ve Mantar Enfeksiyonlarına Karşı Savaşır: İçerisindeki aktif bileşenlerden olan sinnamaldehit çeşitli enfeksiyonlara karşı etkili olabilir. Tarçın yağının mantar kaynaklı solunum yolu enfeksiyonlarını etkili olarak tedavi ettiği gösterilmiştir. Ayrıca Listeria ve Salmonella’nın da dahil olduğu belirli bakterilerin çoğalmasını önleyebilir. (20, 21) Antimikrobiyal etkileriyle diş çürümesini önleyip, ağız kokusuna karşı etkili olabilir.

14- Anne Sütünü Artırır: İnanılanlara ve kullananlardan alınan geri dönüşlere göre tarçının anne sütünü artırdığı düşünülmektedir.

15- HIV Virüsünün Önlenmesine Yardımcı Olabilir: HIV bağışıklık sistemini yavaş yavaş çökerten bir virüstür ve tedavi edilmezse AIDS’e yol açar. Tarçın özlerinin en yaygın HIV türü olan HIV-1’e karşı etkili olabileceği düşünülmektedir. (22) HIV’li hücrelerin tedavi edilmeye çalışıldığı bir laboratuvar deneyinde 69 tıbbi bitki denenmiş ve aralarında tarçın en etkili olmuştur. (23) Bu etkilerin onaylanması için insan testleri gerekmektedir.

Tarçının Yan Etkileri / Zararları (24)

Araştırmacılar günlük tarçın tüketimini 2-5 gram arası olarak önermektedir. Bu miktarların üzerine çıkılırsa bazı yan etkileri ve zararları olabilir. Hamile kadınlar için tarçın tüketiminin olası etkileriyle ilgili yapılmış bir araştırma yoktur. Önerilen hamilelerin ve emziren kadınların aşırıya kaçmadan normal miktarlarda tarçın tüketmesidir.

  • Yan Etkiler: Aşırı miktarlarda tüketilmedikçe tarçının genellikle yan etkisi bulunmaz. Aşırı tüketimi ağızda ve dudaklarda tahriş yapabilir. Bazı kişilerde alerjik reaksiyonlara sebep olabilir. Cilde uygulandığında kızarıklık ve yanma yapabilir.
  • Riskler: Yüksek miktarlarda tarçın özellikle karaciğer problemi olan kişiler için toksik olabilir. Kan şekerini düşürebileceği için, diyabet sorunu olanlar tedavilerini tarçın tüketimlerine göre ayarlamalıdır. Bazı tarçın ürünlerinde yer alan kumarin karaciğer sorunlarına sebep olabilir. Ancak miktarı çok düşük olduğu için çoğu tüketici için sorun olmaz. Hamilelik ve emzirme esnasında tedavi olarak kullanılması önerilmez. Besin miktarları güvenlidir.
  • Etkileşimler: Düzenli ilaç kullanan kişilerin, düzenli tarçın veya tarçın kapsülleri kullanmadan önce doktorlarına danışmaları önerilir. Antibiyotikler, diyabet ilaçları, kan incelticiler, kalp ilaçları ve diğer ilaçlara etkileşime girebilir.

Tarçın Besin Değerleri (1 Yemek Kaşığı – 8 Gram)

Tarçın1 Yemek Kaşığı - 8 gr Öğütülmüş
Miktar% Günlük İhtiyaç
Kalori19.1%1
Yağ Kaynaklı Kalori0.8
Toplam Yağ0.1%0
Doymuş Yağ0.0 g%0
Trans Yağ0 g%0
Kolesterol0 mg%0
Sodyum0.8 mg%0
Toplam Karbonhidrat6.2 g%2
Diyet Lifi4.1 g%16
Şeker0.2 g
Protein0.3 g%1
K Vitamini2.4 mcg%3
Niasin (B3 Vitamini)0.1 mg%1
E Vitamini0.2 mg%1
Manganez1.4 mg%68
Kalsiyum77.7 mg%8
Demir0.6 mg%4
Magnezyum4.7 mg%1
Çinko0.1 mg%1
Potasyum33.4 mg%1

*Bu değerler 2000 kalorilik bir günlük diyet için geçerlidir. Kalori ihtiyacınız yaşam tarzınıza göre daha az veya fazla olabilir.

Seylan Tarçını ve Çin Tarçını Arasındaki Farklar

Seylan Tarçını

  1. Fiyatı on kat daha pahalı olabilir.
  2. Rengi açık yanık kahverengidir.
  3. Kıvrılmış çubukları ince ve çok katmanlıdır.
  4. Kırılgandır, daha kolay kırılır.
  5. Tatlı ve karanfilimsi bir kokusu vardır.

Çin Tarçını

  1. Yaygın ve ucuzdur.
  2. Kırmızımsı koyu kahverengidir.
  3. Çubukları kalındır ve katman sayısı azdır.
  4. Serttir, toz haline getirmek zordur.
  5. Keskin ve dolgun bir tadı vardır.

Kaynaklar ve Referanslar

Kaynaklar ve Referanslar İçin Tıklayın

Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 2 Ortalama Puan: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.