Şeftali

Sepette birkaç şeftali...

Şeftali Nedir? Neye İyi Gelir?

Şeftali meyveler arasında lezzetiyle ön plana çıkan ve kendine özgü bir yeri olan bir meyvedir. Uzun yaşam ve ölümsüzlük sembolü olarak anılan bu meyve lezzetinin dışında içerdiği fitokimyasallar ve bunların sağlığa faydalarıyla da öne çıkar. Şeftali Türkiye’de 1. sırada olan üzümden sonra en çok üretilen 7. meyvedir ve meyvenin ana vatanı Çin’dir. Bilimsel adı Prunus persica olan meyve aynı erik ve kiraz gibi gülgiller familyasındandır, ağacı genellikle küçüktür ve 3-4 metre olarak yetiştirilse de, budanmazsa 6.5 metreye kadar ulaşabilir.


175’den fazla türü olan meyve aslında iyi bilinen iki sınıfa ayrılır, bunlar: Yarma şeftali veya et şeftalisi ve beyaz etli veya sarı etli şeftalidir. Aradaki fark çekirdeğin rahatça ayrılması veya meyveye yapışık olması ve meyvenin iç kısmının rengidir. Birde ara sıra karıştırılan nektarin vardır; nektarin de bir şeftali türüdür ve en önemli farkı nektarinin kabuğunun tüysüz olmasıdır.

Şeftalinin Sağlığa Faydaları

Şeftali kolesterol ve doymuş yağlar açısından güvenli, çok sayıda vitamin ve mineral içeren bir meyvedir. Bir şeftaliyle günlük C vitamini ihtiyacınızın %17’sini karşılayabilirsiniz. Diğer vitamin ve minerallerin oranı yüksek değildir ancak inanılmaz bir besin çeşitliliğine sahiptir ve bunlar bir araya gelince harikalar yaratabilir.

Şeftali tüketilirken aşırıya kaçmamak iyidir. Çünkü içerisinde fruktoz bulunur ve yüksek miktarlarda sağlınıza zarar verebilir. Ayrıca organik tüketme şansınız varsa, yüksek pestisit oranlarından dolayı şeftaliyi organik tüketmek isteyebilirsiniz. (1)

1- Antioksidan Özellik Gösterir: Şeftali kabuğunun ve şeftalinin önemli antioksidan kapasitesi vardır. (2) İçerdiği klorojenik asitle ayrıca koruyucu özellikler de gösterir. Lutein, zeaksantin ve beta-kriptoksantin ile serbest radikalleri temizleme özelliği gösterir.

3- Hipokalemiyi -Potasyum Eksikliği- Önler: Şeftali düzgün sinirsel iletim ve hücresel fonksiyon için çok önemli olan potasyum içerir. (3) Vücutta potasyum eksikliği hipokalemiye sebep olup düzensiz kalp atışlarına ve kas kuvvetinde zayıflamaya sebep olabilir.

4- Kanseri Önler: Bu meyve fenolik ve karotenoid bileşikler açısından zengindir ve bu maddeler antitümör ve antikanser özellikler gösterir. (4) Araştırmalar klorojenik ve neoklorojenik asitlerin normal hücreleri etkilemeden göğüs kanserinde kanserli hücrelerin büyümesini engellediğini göstermektedir. (5) Şeftali sadece göğüs kanserinde değil, geniş yelpazedeki kanserlere karşı etkili olabilir.

5- Cilt Bakımına ve Sağlığına İyi Gelir: Şeftali C vitamini içeriğiyle sadece zararlı serbest radikalleri engellemez, sağlıklı bir cilde kavuşmanızı da sağlayabilir. Ayrıca güneşin UV ışınlarına karşı koruma sağlar. Araştırmalar zeaksantin ve lutein bileşiklerinin güneş ışınları kaynaklı radyasyona karşı hücreleri koruduğunu göstermektedir. (6) İçerisindeki flavonoidler cildi, fotoprotektif etkiler göstererek UV kaynaklı kızarıklığa karşı korur. Şeftali kozmetik sektöründe geniş kullanım alanına sahiptir. Ölü hücrelerin temizlenmesinde, cildin nem dengesinin sağlanmasında, leke ve kusurların giderilmesinde etkilidir.

6- Göz Sağlığına İyi Gelir: Vücutta A vitaminine dönüşen beta-karoten açısından zengindir. Beta-karoten sağlıklı görüş ve çeşitli göz hastalıklarından korunma konusunda önemli rol oynar. Araştırmalara göre lutein, zeaksantin gibi karetonoidler nükleer katarakt, yaş kaynaklı görme bozuklukları, yüksek dalgalı ışınların sebep olduğu bozukluklar ve serbest radikal hasarına karşı korur. (7, 8)

7- Hamilelikte Faydalıdır: Geniş bir yelpazede vitamin ve mineraller içerdiği için hamilelikte faydalıdır. C vitamini, folat, potasyum ve lif içerikleriyle anne ve çocuk sağlığına iyi gelir.

8- Sinir Sistemini ve Beyni Korur ve Güçlendirir: Magnezyum içeriğiyle sinir sistemini sakin tutarak stres ve anksiyeteye karşı korur. B6 vitaminiyle beraber magnezyum açısından zengin besinlerin tüketilmesi çocuklarda merkezi sinir sistemi hipereksitabilitesinin tedavisinde önemlidir. (9) Ayrıca depresyon ve ilgili hastalıkların tedavisine katkı sağlar.

9- Obeziteye Karşı Etkili Olabilir: Şeftali obezite kaynaklı düzensizliklerin tedavisinde faydalı etkiler gösterir. Araştırmalara göre şeftalideki fenolik bileşikler antienflamatuar ve antiobezite özellikler göstermektedir. (10)

10- Anti-Aging Özellikleri Vardır: Şeftali anti-aging özellikler gösteren çinko minerali bakımından zengindir. Şeftali tüketimi hücre hasarını azaltarak antikor üretimini artırabilir, yaşlanmayı yavaşlatabilir.

11- Vücutta Detoks Etkisi Yapar, Vücudu Temizler: Vücudun temizlenmesi ve karaciğer ve böbreklerden zehirli maddelerin atılmasında faydalıdır. Şeftali çok çeşitli kültürlerde detoks çayları gibi ürünlerin içeriğinde sıklıkla kullanılmaktadır.

12- Hücre Sağlığını Korur ve Artırır: Şeftali kırmızı kan hücrelerinin oluşumunda çok önemli olan demir içerir. (11) Şeftali gibi demir açısından zengin besinlerin tüketimi çocukluk, gençlik, yetişkinlik gibi hayatın tüm aşamalarında ve hamilelik gibi dönemlerde önemlidir.

13- Sindirime Yardım Eder: Şeftali alkalik ve lif içeriğiyle sağlıklı bir sindirim sistemi için önemlidir. (14) İçerdiği diyet lifi suyu çeker ve kabızlık, hemoroid, mide ülseri, gastrit ve düzensiz bağırsak hareketleri gibi sorunları önler. Besin ayrıca bağırsaklardan toksik atıkların uzaklaştırılmasına fayda sağlar. Laksatif özellikleriyle böbrek ve safra taşlarının çözünmesine katkı sağlar.

14- Bağışıklık Sistemini Güçlendirir: Şeftali askorbik asit ve çinko açısından zengindir. Bu vitamin ve mineral iyileşmede faydalıdır ve antioksidan etkiler göstererek bir dizi hastalığın şiddetini azaltabilir ve enfeksiyonlara karşı etkili olabilir. (15)

15- Kolesterolü Düşürür: Araştırmalara göre şeftalinin içinde ve kabuğunda bulunan fenolik bileşikler kötü kolesterolün azalmasında etkilidir. (16) Bu faydalarıyla kalple ilgili hastalıkları önleyebilir ve sağlıklı bir kardiovasküler sisteme yardımcı olabilir.

16- Kemik ve Diş Sağlığını Korur: Şeftali fosfor içerir. Bu mineral kalsiyum ile birlikte kemik ve dişlerin güçlenmesinde ve dokuların onarılmasında etkilidir. Ayrıca özellikle menopoz sonrası kadınlarda kemik erimesine yol açan kalsiyum kaybını önleyebilir. Şeftali gibi fosfor açısından zengin besinler tüketmek kemiklerin tekrar yeterli mineral almasına ve bütünlüğünü korumasına fayda sağlar.

17- Kan Stazını Tedavi Edebilir: Şeftali çekirdeği, kanın aktifliğini kaybettiği kan stazında tavsiye edilmektedir. (17) Tüketirken şeftali çekirdeğinin yan etkilerinden ve ilaç etkileşimlerinden haberdar olmanız önerilir.

Şeftalinin Diğer Kullanımları

Şeftalinin meyve olarak tüketilmesinden başka ağacın diğer kısımları da sağlığa faydalı bileşenler içerir.

Şeftali Yaprağı: Şeftali yaprağı öksürük, bronşit ve mide sorunlarına iyi gelir. Yapraklar detoks, laksatif (bağırsak yumuşatıcı, ishal yapıcı) ve diüretik (idrar atılımını artıran) özellikler gösterir. Ayrıca yeşil renk boya üretiminde kullanılırlar.

Şeftali Çiçeği: Çiçekler kabızlık ve ödem semptomlarının hafifletilmesinde kullanılabilir.

Şeftali Çekirdeği: Şeftali çekirdeği adet sancısı (dismenore), adet görememe (amenore) gibi adet düzensizliklerinin (12) ve kan stazı (düzensiz kan dolaşımı), astım ve öksürük tedavisine iyi gelir. Apandisit ve nefes darlığı tedavisine destek olur, sağlıklı kan dolaşımına iyi gelir.

Şeftali Kabuğu: Kurutulmuş şeftali kabuğu sarılık ve ödemlere iyi gelebilir.


Şeftalinin Yan Etkileri / Zararları
  • Kurutulmuş şeftalilerde kullanılan sülfit alerjik reaksiyonlara sebep olarak; astım, kurdeşen, anafilaksi gibi hastalıkların semptomlarının kötüleşmesine sebep olabilir. (13)
  • Şeftali çekirdeklerinin aşırı tüketimi siyanid sebebiyle toksik etkiler yapabilir. Şeftali çekirdeğinden yapılan bir tıbbi ürün kullanmadan önce mutlaka doktorunuza danışınız.
  • Aşırı şeftali tüketimi kalın bağırsakta meydana gelen gaz salınımı nedeniyle şişkinlik yapabilir.
  • Salisilatlar ve amigdalin içermesi nedeniyle bazı kişilerde alerjik reaksiyonlar yapabilir.

Şeftali Besin Değeri / 1 Adet Büyük Boy (175g) – Çiğ

Şeftali1 Adet Büyük Boy (175g)
Miktar% Günlük İhtiyaç
Kalori68.3%3
Yağ Kaynaklı Kalori3.7
Toplam Yağ0.4 g%1
Doymuş Yağ0.0 g%0
Trans Yağ--
Kolesterol0.0 mg%0
Sodyum0.0 mg%0
Toplam Karbonhidrat17.3 g%6
Diyet Lifi2.6 g%10
Şeker14.7 g
Protein1.6 g%3
C Vitamini11.6 mg%19
A Vitamini570 IU%11
K Vitamini4.6 mcg%6
E Vitamini1.3 mg%6
Potasyum333 mg%10
Bakır0.1 mg%6
Manganez0.1 mg%5

*Bu değerler 2000 kalorilik bir günlük diyet için geçerlidir. Kalori ihtiyacınız yaşam tarzınıza göre daha az veya fazla olabilir.


Kaynaklar / Referanslar

Kaynaklar ve Referanslar İçin Tıklayın
  • (1) http://stgbd.selcuk.edu.tr/stgbd/article/view/189
  • (2) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19857078
  • (3) https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-communication-programs/nkdep/a-z/nutrition-potassium/Documents/nutrition-potassium-508.pdf
  • (4) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12576693
  • (5) https://www.sciencedaily.com/releases/2010/06/100602111145.htm
  • (6) http://www.nature.com/jid/journal/v121/n2/full/5601892a.html
  • (7) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16936087
  • (8) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19168000
  • (9) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15466962
  • (10) https://www.sciencedaily.com/releases/2012/06/120618132921.htm
  • (11) http://pubs.ext.vt.edu/348/348-371/348-371.html
  • (12) http://umm.edu/health/medical/reports/articles/menstrual-disorders
  • (13) http://www.food-allergens.de/symposium-2-4/peach/peach-allergens.htm
  • (14) http://www.courts.ca.gov/documents/List_of_Acid-Alkaline_Forming_Foods_-_NEED_PRINT.pdf
  • (15) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16373990
  • (16) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10691607
  • (17) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19663102

Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 1 Ortalama Puan: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.