Patates

Bir tava çiğ patates...
Patates (Solanum tuberosum) nedir? Neye iyi gelir?
Patatesin Meyveleri
Patatesin Meyveleri – Patates doğal olarak büyümeye bırakılırsa, patates bitkisi domatese benzeyen ancak yenmeyen yeşil bir meyve oluşturur.​

Domates ve patlıcanla beraber patlıcangiller ailesinden olan patates (Solanum tuberosum) bütün dünya da en çok tüketilen besinlerin başında gelir. Her ne kadar cips olarak veya kızarmış hali kötü üne sahip olsa da; fırınlanmış, haşlanmış veya püre halinde patatesi sağlıklı besinler kategorisine hiç düşünmeden koyabiliriz.

Patatesin ana vatanı Güney Amerika’dır. Avrupa’ya İspanyol gezginler tarafından 16.yy’da getirilmiş ve hızla kabul görmüştür. O yıllarda yüksek C vitamini içermesi nedeniyle denizciler tarafından özellikle iskorbüt hastalığına karşı tüketilmiştir. (1) – İskorbüt, C vitamini eksikliğinde ortaya çıkan bir hastalıktır. –

Bugün patates dünyada en çok ekilen 4. ekindir. Yaklaşık 100 çeşit patates türü vardır ve hepsi şekil, boyut, renk ve besin değeri açısından farklı özellikler taşır. En çok bilinen cinsleri beyaz/sarı patates, kırmızı patates ve russet cinsi patatestir. Patates birçok benzerliği olsa da tatlı patatesten farklı bir sebzedir. Tatlı patatesler sarıdan mora kadar farklı renklerde olabilirken patates sadece üst cümlede saydığımız renklerde olur. Ayrıca tatlı patates başka bir bitki familyasına mensuptur. İki bitki arasında besin değeri açısından da büyük farklar bulunur. Çoğu insan tatlı patatesin daha iyi bir alternatif olduğunu iddia eder.


Patatesin Sağlığa Faydaları Nelerdir?

İşlenmiş Patatesin Zararları: Günümüzde patates genel olarak kızarmış yağlı patates veya cips şeklinde satılıyor. Bu ürünler trans yağlar gibi sağlıksız yağlar, işlenmiş besinler ve kimyasal maddeler içerir. İşlenmiş patatesin aşırı tüketimi obezite, kalp sorunları ve hatta kansere yol açabilir.

Sağlıklı tüketildiği taktirde patates oldukça besleyici, lif içeren ve besin değeri taşıyan bileşikler barındıran bir sebzedir. Dengeli miktarlarda tüketilirse kanser ve kalp rahatsızlıklarına karşı koruma sağlar. Patates kabuğu hem çözünebilir hem de çözünmez lif açısından iyi bir kaynaktır. Kabızlığa iyi gelir, kötü kolesterolü düşürür. Patates çok iyi bir B vitamini kaynağıdır. Özellikle B6 (piridoksin), tiamin, niasin, pantotenik ve folat açısından önemli bir kaynaktır.

1- Kolay Kilo Aldırır: Patates yüksek miktarda karbonhidrat ve çok az protein içerir. Bu yüzden zayıf ve kilo almak isteyen insanlar için ideal besinlerden biri olabilir. (2) Ayrıca içerdiği C ve B vitaminleri sayesinde karbonhidratların daha iyi emilmesine yardımcı olur. Sumo güreşçilerinin ve yüksek enerji tüketimi olan çoğu sporcunun diyetinde önemli bir yer tutar.

2- Sindirime İyi Gelir, Kabızlığı Engeller: Patates kolay sindirilmesiyle ön plana çıkar. Bu sayede sindirim sorunu yaşayanlar için iyi bir seçenek olabilir. İçerdiği lif miktarıyla da sindirimi kolaylaştırır, kabızlığa iyi gelir, peristaltik hareketi destekler.

3- Cilde İyi Gelir: C ve B vitaminleri ve potasyum, magnezyum, fosfor ve çinko cilde fayda sağlar. (3) Ezilmiş çiğ patatesten yapılan püre bal ile karıştırıldığında iyi bir yüz maskesi ve cilt bakım ürünü olur. Ciltteki leke ve noktaların giderilmesi için kullanılabilir. Eğer bu karışım yanıkların üzerinde kullanılırsa hızlı iyileşme sağlar.

4- Kanseri Önlemeye Yardımcı Olur: Patates yüksek miktarda flavonoid antioksidanlar, (4) zeaksantin ve karotenler içerir. Ayrıca kanserle savaşan kuersetin içerdiği kanıtlanmıştır.

5- Romatizmayı Tedavi Eder: Patates romatizmayı iki farklı şekilde etkiler. Kalsiyum ve magnezyum gibi mineraller ile (6) romatizmada rahatlamayı sağlarken, patateslerin haşlandığı su romatizmadaki ağrı ve iltihaplanmayı azaltabilir. Ancak yüksek nişasta ve karbonhidrat içeriğinden dolayı kilo almayı kolaylaştırdığı için romatizması olan insanlar üzerinde olumsuz etkileri olabilir.

6- Böbrek Taşını Tedavi Eder: Böbrek taşının asıl sebebi kandaki yüksek ürik asit miktarıdır. Böbrek taşı sorunu olduğunda, kandaki ürik asit miktarını önemli oranda artıran; et, yumurta, süt, ıspanak, siyah mercimek vb. yüksek protein içeren besinlerden uzak durulmalıdır. Ayrıca demir ve kalsiyumda böbrek taşı oluşturabilir. Patatesi bu iki mineral açısından da zengindir ancak birde magnezyum içerir. Magnezyum böbrek ve diğer organlarda kalsiyum birikimini önler ve böbrek taşı tedavisine fayda sağlar. (7)

7- İshale İyi Gelir: Patates ishal sorunu olanlar için harika bir enerji açısından zengin lifli besindir. (8) Ancak çok fazla nişasta sebebiyle ters etki yaparak ishale sebep olabilir.

Patates Besin Değerleri / 100 gram – Pişmemiş
 Miktar% Günlük İhtiyaç
Kalori284
Yağdan Gelen Kalori3
Toplam Yağ0 g%1
Doymuş Yağ0 g%1
Trans Yağ
Kolesterol
Sodyum22 mg%1
Toplam Karbonhidrat68 g%23
Diyet Lifi8 g%32
Şeker3 g
Protein7.5 g%15
A Vitamini%0
C Vitamini%121
Kalsiyum%4
Demir%16

*Bu değerler 2000 kalorilik bir günlük diyet için geçerlidir. Yaşam tarzınıza göre kalori ihtiyacınız daha az veya fazla olabilir.

Patates Hakkında Yapılan Bilimsel Araştırmalar

Bilim adamları tarafından yapılan bir araştırmaya göre patatesin kukoamine adı verilen bileşikler içerdiği ve bu bileşiklerin tansiyonu düşürmede etkili olduğu ortaya çıkmıştır. Bu bileşiklerin daha önce sadece kurt üzümü olarak adlandırılan Lycium chinense’de bulunduğu düşünülmekteydi. Bilim adamları ayrıca hem kurt üzümü’nün hem de patatesin aynı aileden olduğunu ve bu bileşiklerin domateste de bulunduğunu belirtmiştir. (5)


Kaynaklar / Referanslar

Kaynaklar ve Referanslar İçin Tıklayın

Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 1 Ortalama Puan: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.