Tavuk Eti (Organik)

Fırında pişmiş tavuk butu...

Tavuk Nedir? Tavuk Neye İyi Gelir?

Tavuk dünya genelinde en yaygın tüketilen kümes hayvanıdır. Diyetisyenler tarafından en sık önerilen besinlerden biridir ve haftada bir kaç kez yemek metabolizmanın güçlü kalması ve vücudun ihtiyaç duyduğu besinleri alabilmesi için önemlidir.

Hemen hemen bütün dünya mutfaklarında tavuklu yemekler yaygındır. Ancak sanayileşen tavuk üretimi ile beraber yediğimiz tavuk etlerinin kalitesinde ciddi düşüşler ortaya çıktı. Araştırmalara göre marketten aldığımız sıradan bir tavuk sağlığa ciddi faydalar sağlayabilir ancak doğal yemle beslenen ve antibiyotiklerle ve diğer ilaçlarla korunmayan organik tavuk besin kalitesi olarak çok daha iyidir. Organik tavuğun vitamin değerleri neredeyse %50 daha yüksek, içerdiği omega-3 gibi sağlıklı yağlar daha fazla, protein kalitesi daha iyi ve kolesterolü daha düşüktür. (1) Bu yüzden örneğin, nezleye iyi geldiği bilinen tavuk çorbasının etkisi, organik tavuk ile yapıldığında çok daha güçlü olabilir.

Organik tavuk en pahalı tavuk etidir ve ilaçlanmamış besinlerle serbestçe beslenir. Ancak dikkatleri üzerine toplayan bir diğer tavuk eti çeşidi ise serbest gezen tavuktur. Serbest gezen tavuk yine hazır yemle beslenebilir ancak kafeslerde büyütülmez, çayırda serbestçe dolaşır.

Tavuk etini diyetinize çok farklı tarifler kullanarak ekleyebilirsiniz. İnternette kısa bir araştırma yapmanız yeterli olacaktır. Yazının sonraki bölümlerinde tavuğun sağlığa faydalarını ve besin değerlerini ve tavuk tüketimiyle ilgili riskleri okuyabilirsiniz.


Tavuk Etinin Faydaları Nelerdir?

1- Yüksek Miktarda Protein İçerir: Tavuk göğsünün 100 gramında 31 gram protein vardır ve en iyi protein kaynaklarından biridir. Protein diyetin önemli bir parçasıdır ve kas dokusunun yapı taşı olan amino asitlerden oluşur. Genel olarak tavsiye edilen günlük protein miktarı, 1 kg vücut ağırlığı için 1 gramdır. Sporcular için bu miktar iki kat veya daha fazla olabilir.

2- Vitamin ve Mineraller Açısından Zengindir: Tavuk eti sadece iyi bir protein kaynağı değil aynı zamanda harika bir vitamin ve mineral kaynağıdır. Örneğin içerdiği B vitaminleri, kataraktın ve cilt sorunlarının önlenmesinde, bağışıklığın güçlenmesinde, sindirimin düzenlenmesi ve sinir sisteminin iyileştirilmesinde faydalıdır. (2) Ayrıca migren, kalp sorunları, saç beyazlaması, yüksek kolesterol ve diyabete karşı vücudu güçlendirirler.

Tavuğun içerdiği D vitamini kalsiyum emilimine ve kemiklerin güçlenmesine yardımcı olur. (3) A vitamini göz sağlığı ve demir gibi mineraller ise hemoglobin oluşumu, kas faaliyetleri ve kansızlığın önlenmesine rol oynar. (4) Potasyum ve sodyum elektrolit minerallerdir, fosfor halsizliğin önlenmesine, kemik sağlığına, beyin fonksiyonlarına ve diş sağlığına fayda sağlar ve metabolik sorunlara karşı önemlidir.

3- Kilo Kontrolüne ve Zayıflamaya Yardımcı Olur: Yüksek protein içeren diyetlerin fazla kiloları azaltmada etkili olduğu bilinir ve tavuk zayıflamak isteyenlerin sık tercih ettiği besinlerden biridir. Araştırmalara göre düzenli olarak tavuk eti tüketen kişilerde kilo kontrolünün çok daha iyi sağlandığı ortaya çıkmıştır. (5) Bu etkinin sebebi düşük kalorili olması ve yüksek miktarda protein içermesi olabilir.

4- Tansiyonu Kontrol Eder ve Düşürür: Tavuk tüketmek kan basıncını kontrol etmek için faydalıdır. (6) Bu olumlu etkiler hipertansiyonu olan kişilerde gözlenmiştir. Ancak tansiyonu yüksek olan kişilerin diyetinde sadece tavuk değil, kuruyemişler, düşük yağlı hayvansal besinler, sebzeler ve meyveler de yer almalıdır.

5- Antikanser Özellikleri Vardır: Araştırmalara göre vejetaryen olmayan kişilerde yüksek kırmızı et tüketimi kolorektal kanser riskini artırabilirken; tavuk ve balık ağırlıklı beslenen kişilerde ilerleyen yaşlarda kolorektal kanser görülme riski düşer. (7)

6- Kolesterolü Düşürür, Kalbe İyi Gelir: Kırmızı ette bulunan doymuş yağ ve kolesterol miktarı, tavuk, balık ve sebzelerdeki miktarlardan çok daha yüksektir. Bu yüzden dünya genelinde sağlık örgütleri düşük kolesterol ve düşük kalp hastalığı riski için kırmızı et yerine tavuk veya balık tüketmeyi önerir. Ancak balık ve tavuk eti tüketimi de normal seviyelerde olmalı ve aşırıya kaçılmamalıdır, aksi durumlarda yine bazı kalp sorunlarına yol açabilir.

7- Nezle ve Soğuk Algınlığına İyi Gelir – Bağışıklık Sistemini Güçlendirir-: Sıcak tavuk çorbası tüketmek; soğuk algınlığı, nezle, boğaz ağrısı ve burun tıkanıklığına iyi gelir. Hastalıkların belirtilerini hafifletir. (8) Ayrıca içerdiği geniş yelpazedeki vitamin ve mineraller bağışıklık sisteminin güçlü kalmasına yardımcı olur.

8- Tavuk Tüketmek Psikolojik Sağlığa İyi Gelir: Çok sayıda bilimsel araştırma tavukta bulunan B vitaminlerinin psikolojik sağlığı korumak için gerekli olduğunu belirtiyor. Düzenli olarak ihtiyaç duyulan B vitaminlerini almak; stres, anksiyete ve hafıza kaybı sendromu gibi sorunları önleyebilir. Ayrıca çocuklarda ve yetişkinlerde konsantrasyonu artırır. Diyetisyenler düzenli olarak normal miktarlarda tavuk tüketmenin Alzheimer gibi yaşlanma kaynaklı hastalıkların önlenmesinde faydalı olduğunu düşünmektedir.

9- Anemiyi Tedavi Eder: Anemi ciddiye alınması gereken önemli bir sağlık sorunudur. Bu durumu olan kişiler demir açısından zengin besinlerle beslenmelidir. Tavuk ciğerinde kırmızı kan hücrelerinin üretiminde yer alan yüksek miktarda demir, A vitamini, E vitamini ve K vitamini bulunur. Şiddetli demir eksikliği durumlarında doktorunuza danışmanız önerilir.

10- Göz Sağlığını Korur: Gözlerinizi görme kaybından korumak için tavuk tütekebilirsiniz. Tavukta bol miktarda göz sağlığı için çok önemli olan retinol, likopen, alfa ve beta-karoten bulunur. Tavuk sadece göz kuruluğu ve gece körlüğüne karşı korumaz, ayrıca katarakt ve maküler dejenerasyona karşı da etkili olabilir.

11- Hücre ve Dokuları Onarır: Çeşitli vitamin ve mineral eksiklikleri vücutta şişmiş dudaklar, derinin soyulması ve çatlaması gibi sorunlara yol açabilir. Düzenli olarak tavuk tüketmek hasarlı hücrelerin ve dokuların onarımını sağlar. Tavuk eti ve ciğerinde yüksek miktarda riboflavin bulunur.

12- Tırnak Sağlığına İyi Gelir: Çoğu durumda mineral ve vitamin eksikliği tırnakları zayıflatabilir. Güzellik uzmanları ve diyetisyenlere göre vücutta temel besinlerin eksik olması çeşitli tırnak sorunlarına yol açabilir. Tavuk eti demir, potasyum ve diğer vitaminleri içerdiği için tırnak sağlığını artırır.

13- Kortizol Hormonu Seviyelerini Dengeler: Tavuk tüketmek vücutta kortizol hormonu seviyelerini dengeleyebilir. Dengesiz kortizol hormonu seviyeleri strese yol açabilir. Vücutta böbrek üstü bezlerinin düzgün çalışmasıyla bu durum düzeltilebilir.


Tavuk Etinin Yan Etkileri / Zararları

Tavuk eti tüketilmesi en güvenli et türlerinden biridir ve çok sayıda faydası vardır. Tavuk tüketirken sağlıklı koşullarda yetişmiş, büyütülürken ilaç kullanılmamış ve satış aşamasında tazeliğini koruyan tavuklar tercih edilmelidir. Tavuk tüketirken aşağıdaki sebeplerden kaynaklı risklerin bilincinde olunmalıdır. Ayrıca her ne kadar sağlıklı olsa da aşırı miktarlarda tavuk eti tüketmek yüksek kolesterole yol açabilir veya kilo aldırabilir. Ayrıca araştırmalara göre vejetaryenlerde kanser riski %40 daha düşüktür. Yani tamamen tavuğa dayalı diyetlerden uzak durulmalı, yeterince yeşil sebze ve meyve de tüketilmelidir.

Gıda Zehirlenmesi: Salmonella, campylobacter spp. ve diğer bakteriler tavuk tüketiminde risk kaynağıdır. Tavuk etinde bu zararlı bakteriler bulunabilir ve sağlık için tehdit oluşturabilir. Tavuk etinde gıda zehirlenmesi ciddi bir risktir ve güvenilir kaynaklardan tavuk tüketmeniz önerilir.

Koli Basili Bulaşması Riski: Escherichia coli bakterisi ishal nöbetlerine sebep olmasıyla bilinir ve besinde bulunması hayvan dışkısının varlığı anlamına gelebilir. Bu bakteri ishal dışında çeşitli rahatsızlıklara da sebep olabilir.

Tavuktaki Kolesterol İçeriği ve Kalp Sağlığına Etkisi: Derisi olmadan yenen tavuk aynı porsiyon kırmızı etten çok daha az kolesterol içerir ancak tavuk eti aşırı miktarlarda ve yağlı olarak tüketilirse kolesterol dengesini olumsuz etkiler. 100 gram pişmiş tavuk 85 mg kolesterol içerir ve bu değer günlük ihtiyacın %28’idir. Vücuda alınan kolesterol miktarını minimize etmek için bol miktarda sebze ve balık tüketilebilir.

Tavuk yerken bir diğer önemli nokta tavuğun nasıl pişirildiğidir. Kızarmış tavuk çok sayıda fanı olan bir tavuk türüdür ancak bilinmelidir ki kızarmış tavuk; özellikle bazı fastfood zincirlerinde olduğu gibi kullanılmış yağ ile hazırlanıyorsa yüksek miktarda trans ve doymuş yağ içerebilir. Bu durum kalp sağlığını olumsuz etkileyebilir.

Antibiyotik Direnci: Antibiyotik direnci tıp toplumunda tartışılan en önemli sorunlardan biridir ve büyütülürken hastalıklardan korunması için tavuklara verilen antibiyotikler de bu sorunu büyüten etkenlerdendir. Antibiyotik almış tavukların tüketilmesinin insan bağırsak florası üzerinde olumsuz etkileri olabileceğine dair ciddi şüpheler vardır.

Arsenik Maruziyeti: Arseniğin tavuk beslenmesinin bir parçası olarak kullanılması yaygınlaşmaktadır. Ülkemizde arseniğin tavuk yemine karıştırılması yasaklanmıştır ancak bazı ülkelerde yapılan araştırmalarda tavuk ciğerinde arseniğe rastlanmaktadır. Arsenik tavuklarda ishal, cilt dökülmeleri ve hızlı büyümeyi sağladığı için kullanılmaktadır. Kayseri Erciyes Üniversitesi’nde yapılan bir araştırma ülkemizdeki tavuk etlerinde arsenik miktarını belirlemeyi amaçlamış ve bulgular neticesinde bu riskin diğer ülkelerdeki kadar yüksek olmamakla beraber var olduğu öne sürülmüştür. (9)


Tavuğun Besin Değerleri

Tavuk Eti100 Gram - Kızartılmış veya Izgara Yapılmış
Miktar% Günlük İhtiyaç
Kalori165%8
Yağ Kaynaklı Kalori32.2
Toplam Yağ3.6 g%5
Doymuş Yağ1.0 g%5
Trans Yağ~~
Kolesterol85.0 mg%28
Sodyum74.0 mg%3
Toplam Karbonhidrat0.0 g%0
Diyet Lifi--
Şeker--
Protein31.0 g%62
Niasin13.7 mg%69
B6 Vitamini0.6 mg%30
Pantotenik Asit1.0 mg%10
Riboflavin0.1 mg%7
B12 Vitamini0.3 mcg%6
Tiamin0.1 mg%5
Selenyum27.6 mcg%39
Fosfor228 mg%23
Potasyum256 mg%7
Magnezyum29.0 mg%7
Demir1.0 mg%6
Bakır0.0 mg%2

*Bu değerler 2000 kalorilik bir günlük diyet için geçerlidir. Kalori ihtiyacınız yaşam tarzınıza göre daha az veya fazla olabilir.

Kaynaklar ve Referanslar

Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 2 Ortalama Puan: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.