Marul

Bir demet kıvırcık marul...

Kıvırcık Marul Nedir? Marul Neye İyi Gelir?

Bilimsel olarak Lactuca sativa olarak bilinen marul tarihte ilk olarak Mısırlılar tarafından binlerce yıl önce yetiştirilmiştir. Mısırlılar bu sebzenin yapraklarını tüketmiş ve tohumunu yağını çıkarmak için kullanmışlardır. Bitki Mısır’da kültürel ve dini açıdan önemli olup kutsal kabul edilmiştir; daha sonraları yaygınlaşarak Yunanlılar ve Romalılar tarafından da yetiştirilmeye başlanmıştır.

Günümüzde çok sayıda marul çeşidi vardır ancak besin değeri açısından en iyi bilinen ve en çok tüketilenleri yazımızın da konusu olan kıvırcık marul (kıvırcık salata), göbek marul (iceberg marul) ve roman maruludur. Bu cinslerin tüketim alışkanlıkları ülkeden ülkeye önemli farklılıklar gösterir.

Orta çağ Avrupa’sında ve Unani Tıbbı’nda (Bir çeşit Arap tıbbı) marulun tıbbi özellikleri olduğu düşünülüyordu. Bu sebeple şiddetli geğirme, iştah kaybı, insomnia gibi hastalıklara reçete edilir, bağırsaklar ve sindirim sistemi için tonik olarak ve cinsel dürtüleri durdurmada kullanılırdı.


Marulun Sağlığa Faydaları Nelerdir?

1- İltihaplanma Önleyici Ajandır: Kıvırcık marul iltihaplanmayı kontrol edebilecek antienflamatuar özellikler gösterir. Deneylerde marul özlerinin, lipoksijenaz ve karagenan tarafından indüklenen iltihaplanma üzerinde önemli etkisi olduğu görülmüştür.

2- Beyne İyi Gelir, Nöronları Korur: Nöronlar aralarında fiziksel bağlantılar olan beyin hücreleridir. Belirli bağlantılarda ve devrelerde nöronların ölmesi hafıza kaybına sebep olabilir, hatta bazı vakalarda önemli nöron kayıpları Alzheimer ve benzeri hastalıklara yol açabilir. Marul özlerinin nöron ölümlerini azalttığı gözlenmiştir.

3- Kolesterolü Düşürür: Marul kardiovasküler hastalıklara ve diğer tehlikeli durumlara sebep olan yüksek kolesterol seviyelerini düşürmede faydalı olabilir. (1) Bir araştırmada fareler üzerinde marul tüketiminin kolesterole olan etkileri incelenmiştir. Sonuçlara göre marulla beslenen farelerde, beslenmeyenlere göre kolesterol seviyeleri önemli ölçüde düşmüştür.  Çoğu vakada lipid peroksidasyonu gözlenmiş ve kolesterol kontrolünde bu mekanizmanın etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

4- Uyumayı Kolaylaştırır, Uykusuzluğa İyi Gelir: Unani tıbbında marulun en önemli kullanım sebeplerinden biri uyku mekanizmasını tetiklemesidir. (2) Araştırmalar sonucunda marul özünden depresan bir kimyasal izole edilmiştir. Bu kimyasal hayvanlarda denenince güçlü yatıştırıcı etkileri gözlenmiştir.

5- Antioksidan Ajandır: Araştırmalar marulun önemli derecede serbest radikal etkisizleştirici kapasitesi olduğunu göstermiştir. (3) Serbest radikaller sağlıklı doku, hücre ve DNA’lara saldırarak, çoğunlukla bu sağlıklı hücrelerin kansere dönüşmesine sebep olur. Antioksidanlar bu süreci önleyip, serbest radikalleri temizler.

6- Anksiyeteyi Kontrol Eder, İyi Gelir: Son yıllarda yapılan detaylı araştırmalara göre marul anksiyolitik özellikler gösterir. (4) Laboratuvar hayvanlarına marul verildiğinde locomotor aktivitede düşüş gözlenmiştir.

7- Kansere Karşı Savaşır: Marul yaprağı özleri belirli kanser türlerine karşı etkilidir. İnsanlar üzerinde yapılan araştırmada özellikle lösemi ve göğüs kanseri hücreleri önemli derecede kontrol edilmiş ve etkisizleşmiştir. (5)

8- Antimikrobiyal Ajandır: Marul antimikrobiyal özellikler gösterir. (7) Candida albicans ve diğer mayalar marul özleriyle temas edince tamamen deforme olmuşlardır. Antimikrobiyal özellikler gösterdiği öngörülen biyokimyasallar terpenler, kardenolitler ve glukanazlar gibi enzimlerdir.

Marulun Yan Etkileri / Zararları

Marul çoğunlukla sudan oluşur ve tüketilmesi genel olarak güvenli kabul edilen sebzelerden biridir. Ancak marul tohumu, yabani marul ve diğer marul cinsleri farklı etken maddeler içerdiği için tüketimlerinde daha dikkatli olunmalıdır.

Marul üretilirken çoğunlukla pestisit kullanılır. Bu yüzden tüketmeden önce iyi yıkanması gereklidir.

Bazı kişilerde marul tüketimi alerjik reaksiyonlara sebep olabilir. Tüketmeden önce olası alerjilerin bilincinde olmanız önerilir.

Besin önemli oranlarda beta-karoten içerir. Aşırı tüketilmesi durumunda Keratoderma, Carotenodermia veya Carotenosis  adlarıyla anılan duruma sebebiyet verebilir. Ciltte sarımsı bir görünüm oluşur ancak beta-karoten alımını düşürünce kaybolur, ciddi bir durum değildir.


Marul Besin Değerleri / 1 Yaprak – 5 Gram (6)

MarulÇiğ - 1 Yaprak - 5 Gram
Miktar% Günlük İhtiyaç
Kalori0.7%0
Yağ Kaynaklı Kalori0.1
Toplam Yağ0 g%0
Doymuş Yağ0 g%0
Trans Yağ--
Kolesterol0.0 mg%0
Sodyum1.3 mg%0
Toplam Karbonhidrat0.1 g%0
Diyet Lifi0.1 g%0
Şeker--
Protein0.1 g%0
A Vitamini352 IU%7
K Vitamini8.2 mcg%10
C Vitamini0.9 mg%1
Manganez0.0 mg%1
Potasyum9.2 mg%0

*Bu değerler (6) 2000 kalorilik bir günlük diyet için geçerlidir. Yaşam tarzınıza göre kalori ihtiyacınız az veya fazla olabilir.

Köpekler Marul Yiyebilir Mi?

Kontrollü olduğu müddetçe köpeklerin marul tüketmesi tamamen güvenlidir. Aynı durum bir çok diğer besin için de geçerlidir.

Marul çoğu köpeğin yemeyi seveceği bir sebze olabilir. Önemli olan yüksek miktarlarda tüketmemesi ve tüketimin süreklilik arz etmemesidir. Ara sıra marul yiyen bir köpek zarar görmeden bitkinin sağlığa olan faydalarını görür. Her gün verilmesi önerilmez, araya birkaç günlük boşluklar konmalıdır.

Marul köpeğinizin sindirim sağlığına ve su dengesine fayda sağlar. Ayrıca C, A, K vitaminleri ve çok sayıda mineral içerir. Köpeğinizi marul ile beslerken büyük parçalar vermemeye, marulu doğrayıp vermeye özen gösterin. Önerilen her gün olmamak şartıyla tek seferde 1-2 yaprak vermenizdir. Marul tüketimi köpeğin olası kabızlık sorunlarına iyi gelir ancak köpekler yüksek miktarlarda marul yerse dışkısını kontrol edemeyebilir.

Kaynaklar / Referanslar

Kaynaklar ve Referanslar İçin Tıklayın
  • (1) https://doi.org/10.1017/S0007114508073650
  • (2) http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.3109/13880208609060893
  • (3) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3330910/pdf/ASL-24-6.pdf
  • (4) http://dx.doi.org/10.1016/S2222-1808(12)60206-0
  • (5) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20204303
  • (6) http://nutritiondata.self.com/facts/vegetables-and-vegetable-products/2477/2
  • (7) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/2090937

Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 2 Ortalama Puan: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.