Lavanta (Lavanta Çayı)

Lavanta çiçekleri...

Lavanta nedir? Lavanta neye iyi gelir?

Lavantanın bilimsel adı Lavandula angustifolia‘dır (1) ve aynı nane gibi ballıbabagiller familyasının bir üyesidir. Avrupa, Afrika, Akdeniz Bölgesi ve Asya’nın belirli bölgelerinde yetişir. Ülkemizde lavanta ekimi özellikle gıda, temizlik ve kozmetik sanayinin talebini karşılamak için yapılır. Lavanta yağı ve bitkisel ilaç olarak lavanta kullanımı yaygındır. Özellikle lavanta yağının insan vücudunda güçlü etkileri olur; lavanta kokusu ise oldukça nadir ve güzel bir kokudur.

Lavanta çok hızlı büyüyen ve yayılan bir bitkidir; bu yüzden bazı ülkelerde arazileri lavantadan uzak tutmak sorun haline gelmiştir.

Bir çok kişi için lavantanın yemeklerde kullanılması şaşırtıcı olabilir ancak; salatalarda, soslarda, içeceklerde ve bazı yöresel yemeklerde baharat olarak kullanımı vardır. Lavanta özellikle lavanta balı, lavanta çayı ve şerbeti olarak tüketilir.

Bitkinin sağlığa olan faydaları dikkate değerdir. En önemli faydaları arasında stresi rahatlatması, ruhsal durumu iyileştirmesi, dinlendirici bir uyku sağlaması, cilt sorunlarını azaltması, enfeksiyonları önlemesi, iltihaplanmaları azaltması, kepeği tedavi etmesi ve şişkinliği azaltması sayılabilir. Doğal olarak detoks ve temizleyici etkileri vardır. Vücudun böbrekleri, mide ve bağırsak sistemini ve diğer organları temizlemesine yardımcı olur. Detaylı ve diğer faydaları ve etki mekanizmaları için yazının sonraki bölümünü okuyabilirsiniz.

Lavanta ve lavanta çayının faydaları

1- Anksiyete ve Stresi Azaltır: Lavantanın anksiyete ve stresi azaltma amacıyla bir dizi kullanımı vardır. Yapraklarında ve çiçeklerde bulunan organik bileşikler parmaklarla ezilip şakaklara sürülebilir. Bu bölgesel uygulama anksiyeteli düşünceleri azaltır, ruhsal durumu dengeler, vücudu ve zihni rahatlatır. Aynı etkiyi lavanta çayı içerek de görebilirsiniz. İçerdiği antioksidan bileşikler endokrin sistemi etkileyerek vücuttaki stres hormonu seviyelerini düşürür.

2- Uyku Sorularını Tedavi Eder: Uykusuzluk, düzensiz uyku ve insomnia sorunları hayatınızı olumsuz etkileyebilir. (2) Birkaç lavanta çiçeğini sıcak suda demleyerek; binlerce yıldır kullanılan, uyku getiren ve rahatlatan harika bir çay elde edersiniz. Bu etki çiçeklerin sinir sistemini etkilemesi ve zihinden olumsuz düşünceleri uzaklaştırması sebebiyle ortaya çıkar. Meditasyon teknikleri uygulanırken kullanılması yaygındır ve ayrıca lavanta yağı aromaterapide de kullanılır.


3- Antienflamatuar Özellikleri Vardır: Herkes vücudunu ve zihnini rahatlatmak için daha iyi ve güvenilir bir yöntem arayışı içindedir. İtalya’da, Trieste Üniversitesinde yapılan bir araştırmaya göre; eğer banyo suyuna lavanta çiçeği ekler ve uzun süre suda kalırsanız; içerdiği antienflamatuar bileşenler vücut genelinde iltihaplanmaların azaltılmasına yardım eder. (3) Çiçeklerin antioksidan özellikleri de yüksek derecede güçlüdür.

4- Cilt Bakımında Faydalıdır: Kolay ve taşınabilir bir cilt bakımı yöntemi olarak bir şişe spreyini lavanta çiçekleriyle doldurabilirsiniz. (4) Cildinizi kuru ve tahriş olmuş hissettiğinizde; etkilenen bölgeye spreyi kullanarak hızlı bir rahatlama sağlayabilirsiniz. (5) Bu uygulama ayrıca sedef, egzama ve akne gibi kronik durumlarda da etkili olabilir.

5- Antiseptiktir: Çoğu kullanıcı lavantayı rahatlamak ve aromaterapik uygulamalarda kullanmak için tercih eder ancak enfeksiyonları tedavi etme özelliği etkileyicidir. (6) Ezilmiş lavanta yapraklarını yaraların üzerine uygulayarak hızlı iyileşmeyi ve enfeksiyonların önlenmesini sağlayabilirsiniz. (7)

6- Saç Bakımı ve Lavanta: Eğer saç dökülmesi sorununuz veya saç sağlığını olumsuz etkileyen başka bir durumunuz varsa; lavantalı şampuanlar kullanmanız iyi bir tercih olur. Ancak bazı organik kozmetik ürünleri çok pahalı olabilir ve bazıları da zararlı kimyasallar içerebilir. Lavanta çiçeklerini çay demler gibi demleyip karışımı saçlarınıza uygulayabilirsiniz. (8) Bu karışım etkili bir şampuan görevi görür, saç köklerini ve saçları güçlendirir.

7- Kalp Sağlığını Korur: Antioksidanlardan ve organik bileşiklerden gelen rahatlatıcı etkileri, tansiyonu düşürmesi ve kan damarlarındaki gerginliği azaltması sayesinde kalp için de geçerlidir. (9) Bu sayede ateroskleroz ve diğer kardiovasküler problemler önlenebilir ve kalp krizi ve felç riski düşer.

8- Sindirim Sorunlarını Önler: Çiçeklerde bulunan polifenoller vücutta geniş yelpazede etki gösterir. Bağırsaklarda zararlı bakterilerin çoğalmasını ve gaz birikimini önlerler. (10) Bu sayede mide rahatsızlıkları, hazımsızlık ve mide krampları önlenebilir. Yaprakların çiğnenmesi ve çayının içilmesi de etkilidir.


Lavantanın yan etkileri / zararları

Lavantanın ve lavanta çayının temel yan etkileri; ciltte tahriş, mide bulantısı ve aşırı tüketildiğinde kusma olabilir. Ancak diğer mümkün etkileşimler ve durumlarda vardır. Aşırı yüksek miktarlarda lavanta tüketilirse çok tehlikeli olabilir. (11) Lavanta kullanırken aşağıdaki özel durumların bilincinde olunmalıdır.

  • Hamilelikte Lavanta Kullanımı: Hamilelik süresince adet görmeyi uyarabileceği için lavanta kullanmanız önerilmez. Düşüğe ve diğer komplikasyonlara sebep olabilir.
  • Düşük Kolesterol: Lavanta çayının kolesterol düşürücü etkileri vardır. Kolesterol ilacı kullanıyorsanız olumsuz etkileşimler görülebilir.
  • Kan İncelticiler: Bitkinin kan inceltici özellikleri vardır ve kalp için iyidir ancak halihazırda kan inceltici ilaç kullananlar için tehlikeli olabilir. Özellikle ameliyatlardan önce kullanılmamalıdır.
  • Güneş Hassasiyeti: Aşırı lavanta çayı tüketimi cildin güneşe olan hassasiyetini artırır ve ciltte tahriş ve yanmalara sebep olabilir.

Eğer yukarıdaki yan etkilerden herhangi birini yaşıyorsanız lavanta ve ürünlerini kullanmayı bırakmalısınız. Eğer ilaçlarınızla ilgili olumsuz bir etkileşim olduğunu düşünüyorsanız diyetinize eklemeden önce doktorunuza danışınız.


Lavanta çayı nasıl hazırlanır? Lavanta nasıl saklanır?

Lavanta çayı...
Lavanta çayı ve tomurcukları…

Evde lavanta çayı yapmak basit bir işlemdir ve sadece çiçeklere (tomurcuklara) ve suya ihtiyacınız vardır. Bazı kişiler çayı bal, papatya ve diğer bitkisel çaylarla beraber tüketmeyi tercih eder.

Malzemeler: 4 çay kaşığı lavanta tomurcuğu (veya 1 yemek kaşığı kurutulmuş tomurcuk), 2 bardak su, 1 çay kaşığı bal

Hazırlanışı:

  • Taze veya kuru lavanta tomurcuklarını bardağa koyun.
  • Kaynar suyu 1 dakika dinlendirin.
  • Suyu tomurcukların üzerine dökerek 5 dakika demleyin. Bardağın üzerini kapatarak buharı içeride tutunuz.
  • Eğer isterseniz bal ekleyin ve servis edin. Lavanta tomurcuklarının çoğu bardağın dibinde kalacaktır, süzmenize gerek yoktur.

Eğer kendi lavanta bitkiniz varsa, tamamen çiçek açmadan tomurcuk halinde toplamak daha iyidir. Tomurcuklanan çiçek saplarını yaprakların hemen üzerinden kesip bir deste halinde bağlayabilir; karanlık, kuru ve serin bir yerde asarak kurutabilirsiniz. Kurutma süreci 2 ile 4 hafta kadar sürer. Ardından lavanta saplarını ovalayarak tomurcukları kolayca ayırabilirsiniz.


Kaynaklar ve Referanslar


Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 3 Ortalama Puan: 4.7]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.