Kivi

Bütün ve doğranmış kivi meyvesi...

Kivi nedir? Neye İyi Gelir?

Kivi dünya genelinde hem lezzeti hem de tıbbi özellikleri sebebiyle önem verilen bir meyvedir. Özellikle Eski Çin’de sağlık amacıyla bu gün biliminde ispatladığı farklı kullanımları vardır.

Kivi ağacı ve meyveleri
Kivi ağacı ve meyveleri

Meyvenin ana vatanı Çin’dir ve ilk kez 1900’lü yılların başında ticari olarak tarımı Yeni Zelanda’da yapılmıştır. Daha önceleri Çince veya farklı isimlerle adlandırılan meyve, Yeni Zelanda’da üretilip dünyaya satılmaya başlanınca ülkenin yerli ve ünlü kuşu olan kivi kuşunun adını almıştır. Bugün en büyük üreticileri İtalya, Şili, Fransa ve Japonya’dır. Kivi son yıllarda ülkemizde de önem kazanan, Ege, Akdeniz, Marmara ve Karadeniz Bölgeleri’nde üretim hacmi yüksek olan bir meyvedir.

Kivinin sağlığa olan faydaları arasında; cilde iyi gelmesi, kalp sağlığını artırması, tansiyonu düşürmesi ve felci önlemesi öne çıkar. Ayrıca uykusuzluk, kanser, maküler dejenerasyon ve diyabetin tedavisine yardımcı olur. Hamilelikte faydalı bir meyvedir ve demir emilimini artırır. Aşağıdaki başlıktan faydalarını detaylı olarak okuyabilirsiniz.




Kivinin Faydaları

1- Vitamin ve Mineraller Açısından Zengindir: Kivi güçlü bir antioksidan olan C vitamini açısından oldukça zengindir. Ölçümlere göre 100 gram kivi günlük C vitamini ihtiyacının %154’ünü karşılar ve bu oran neredeyse limon ve portakalın iki katıdır. (4) C vitamini iltihaplanma veya kansere sebep olabilecek serbest radikalleri temizlemede ve vücudun zararlı patojenlere karşı bağışıklığını artırmasında faydalıdır. Meyve ayrıca A, B6, B12 ve E vitamini ve potasyum, kalsiyum, demir ve magnezyum açısından iyi bir kaynaktır. Bu besinler sayesinde kivi tüketmek kan dolaşımını düzenler, stresle savaşmaya yardımcı olur ve diğer çok sayıda vücut fonksiyonunda rol oynar.

2- Uyku Düzensizliklerini Tedavi Eder: Modern dünyada uyuma zorlukları ve uykusuzluk önemli bir sorundur. Kivi hakkında yapılan çok sayıda araştırma; meyvenin içerisinde bulunan antioksidan, serotonin ve diğer bileşiklerin uyku düzensizliklerini tedavi etmede etkili olabileceğini söylemektedir. Tüketicilerin bildirdiğine göre uyumadan bir saat önce yenen 2 kivi meyvesi kolay uyumaya son derece faydalı olabilir. (6)

3- Sindirime Yardımcı Olur: Kivi, protein çözücü özellikleriyle bilinen ve papayada bulunan papaine benzeyen aktinidazin adında bir enzim içerir. Kivinin etin marine edilmesinde ve yumuşatılmasında yaygın olarak tercih edilmesinin sebebi bu enzimdir. Bu enzim mide ve bağırsakta proteinlerin sindirimine yardımcı olur ve ayrıca irritabl bağırsak sendromu hastalarına iyi gelir. (3)

4- Güzel ve Sağlıklı Bir Cilt İçin Kivi Tüketin: Kivi doğal bir alkalidir. Yani sıklıkla tükettiğimiz asidik besinlerin olumsuz etkilerini önleyebilir. Sağlıklı bir vücut, kişiyi aktif ve enerji dolu tutan ve cildine sağlık ve gençlik katan dengeli pH seviyelerine sahiptir. Meyvedeki C ve E vitaminleri antioksidan görevi üstlenerek ciltteki çok çeşitli sorunların giderilmesinde etkili olur. Bu yüzden kivi dilimlerinin cilde uygulanması bir çok kişi tarafından tercih edilir.

5- Astım Tedavisine Yardımcı Olur: Yüksek C vitamini ve antioksidanlar içermesi sebebiyle kivinin astımın tedavisine yardımcı olabileceği düşünülmektedir. 2000 yılında yapılan bir araştırmaya göre düzenli taze kivi tüketen kişilerin akciğer fonksiyonlarında kivi tüketimine bağlı olumlu gelişmeler gözlenmiştir. Taze kivi tüketimi duyarlı çocuklarda hırıltıları azaltabilir.

6- Bağışıklık Sistemini Güçlendirir ve Hastalık Riskini Düşürür: Kivi dengeli bir besin dağılımına sahiptir. C vitamini içeriğiyle bağışıklığı güçlendirirken, içerdiği antioksidanlarla uzun süreli koruma sağlayabilir. Bir araştırmada, özellikle 65 yaş ve üzeri kişiler ile çocuklarda bağışıklık fonksiyonlarını güçlendirdiği ve bu kişilerde soğuk algınlığı ve grip gibi hastalıkların görülme riskini azalttığı açıklanmıştır. Meyvenin içerdiği antioksidanlar ayrıca stres ve benzeri çevresel kaynaklı oluşabilen DNA hasarını azaltabilir. Oksidatif DNA hasarı kolon kanseriyle yakından ilgilidir. Düzenli kivi tüketimi kolon kanseri riskini de düşürür.

7- Tansiyon Kontrolüne Yardımcı Olur: 2014 yılında yapılan bir araştırmaya göre, bir günde yenen 3 kivideki bioaktif maddeler tansiyonun düşmesine yardımcı olabilir. Uzun vadede yüksek tansiyon kaynaklı felç ve kalp krizi gibi hastalıkların önlenmesine fayda sağlayabilir. (1)

8- Kan Pıhtılarını Azaltır & Kalp Sağlığını Artırır: Tansiyonu kontrol etmeye fayda sağlamasının yanı sıra içerdiği polifenoller, vitaminler ve mineraller kardiovasküler sağlığın korunmasına destek olur. (2) Oslo Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmaya göre günde 2-3 kivi yemek kan pıhtısı riskini önemli ölçüde düşürür. Ayrıca kandaki kötü kolesterole olumlu etkileri olur. Araştırmacılara göre düzenli kivi tüketiminin kalp sağlığını artırmak için düzenli aspirin almaya benzer etkileri vardır. (5)

9- Görüş Kaybına Karşı Korur: Maküler dejenerasyon görüş kaybının en yaygın sebeplerindendir ve kivi tüketimi gözlerinizi bu hastalıktan koruyabilir. Günde 3 adet kivi yemek maküler dejenerasyon riskini %36 oranında düşürür. İçerdiği yüksek zeaksantin ve lutein bu etkilerden sorumludur.

10- Diyabeti Kontrol Eder: Kivi glisemik indeksi düşük olan bir meyvedir ve bu yüzden diyabet hastaları için uygundur. Kivi özleri kullanılarak yapılan bir araştırmaya göre, tüketimi diyabetin önlenmesinde kritik olan Adipogenesis’i düzenler. Adipose (yağ) dokularının disfonksiyonu insülin direnci ve diyabetin ortaya çıkmasında güçlü bir şekilde etkilidir.

11- Zayıflama: 100 gram kivi sadece 55 kalori içerir ve zayıflamaya çalışan kişiler için hem lezzetli hem de besleyici bir alternatiftir. İçerisinde ayrıca iyi miktarda çözülebilir lif bulunur ve bu sayede doygunluk hissi sağlayarak, ani yemek yeme isteklerini önleyebilir.

12- Demir Emilimini Artırır: Bir araştırmada katılımcılar demir açısından zengin bir kahvaltı yapmış ve kahvaltıyla beraber bir grup muz tüketirken diğer grup kivi tüketmiştir. Araştırma sonucuna göre kivi tüketen katılımcıların vücudundaki demir miktarı muz tüketenlere göre daha yüksek bulunmuştur. (7)

13- Hamilelikte Faydalıdır: Kivi hamile kadınlar için yüksek oranlarda folik asit (folat) içermesi sebebiyle harika bir meyvedir. Folat eksikliği sonucu bebeklerde doğum kusurları oluşabilir. Hamilelikte yeterli folat almak bebeğin beyin fonksiyonlarının gelişimi için de önemlidir. Ayrıca içerdiği C, E ve K vitaminleri ve flavonoidler ceninin genel sağlığını ve gelişimini olumlu etkiler.

14- Kanseri Önler: Kivi, Çin halk tıbbında kolon kanseri, karaciğer kanseri, göğüs kanseri, mide kanseri ve akciğer kanserine karşı etkili olması sebebiyle geleneksel olarak kullanılır. Bilinenlere göre kivi özleri kanserli hücrelerin çoğalmasını önleyebilir ve endojen DNA hasarına karşı korur. (8)

15- Kistik Fibroz Tedavisinde Etkilidir: Kivi kissper denen, sistein açısından zengin bir peptid içerir. Bu madde kistik fibroz tedavisinde etkili olabilir.

16- Artriti Tedavi Eder: Antienflamatuar özellikleriyle romatoid artrit tedavisinde faydalı olabilir. Sağlığınızda doğal ve etkili bir iyileşme için diyetinize kivi eklemeniz önerilir.




Kivinin Yan Etkileri ve Zararları

Kivi tüketiminde ve özellikle aşırı kivi tüketiminde aşağıdaki yan etkiler görülebilir: (9)

  • Alerjik Reaksiyonlar: Alerjik reaksiyonlar hafiften, şiddetli anafilaksiye kadar değişebilir. Araştırmalara göre özellikle kivi tüketen küçük çocuklar alerjiye daha yatkındır. Yaygın görülen bir durum değildir ancak alerjik reaksiyonlara karşı dikkatli olunmalıdır.
  • Oksalatlar: Kivi oksalat raphide kristalleri kaynağıdır. Kivi gibi oksalatlar açısından zengin besinlerin aşırı tüketilmesi bazı kişilerde böbrek taşı oluşumuna yol açabilir. Ayrıca vücutta kalsiyum ve magnezyum dahil bazı besinlerin emilimini etkileyebilir.
  • Diğer Yan Etkiler:
    • Ağız (oral) alerji sendromu, ishal, lateks alerjisi
    • Pankreatit problemi, dermatit, kanama düzensizlikleri



Kivinin Besin Değerleri (10)

Kivi1 Adet Orta Boy (76 g) - Kabuksuz
Miktar% Günlük İhtiyaç
Kalori46.4%2
Yağ Kaynaklı Kalori3.3
Toplam Yağ0.4 g%1
Doymuş Yağ--
Trans Yağ--
Kolesterol0.0 mg%0
Sodyum2.3 mg%0
Toplam Karbonhidrat11.1 g%4
Diyet Lifi2.3 g%9
Şeker6.8 g
Protein0.9 g%2
K Vitamini30.6 mcg%38
C Vitamini70.5 mg%117
E Vitamini1.1 mg%6
Folat19.0 mcg%5
B6 Vitamini0.0 mg%2
Potasyum237 mg%7
Manganez0.1 mg%4
Bakır0.1 mg%5
Magnezyum12.9 mg%3
Fosfor25.8 mg%3
Kalsiyum25.8m g%3

*Bu değerler 2000 kalorilik bir günlük diyet için geçerlidir. Kalori ihtiyacınız yaşam tarzınıza göre daha az veya fazla olabilir.

Kaynaklar ve Referanslar


Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 1 Ortalama Puan: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.