Kereviz

Taze ve köklü kereviz...

Kereviz Nedir? Neye İyi Gelir?

Kereviz, maydonozgiller ailesinden sebze olarak tüketilen bir bitkidir. Hem mutfak kullanımı hem de sağlığa faydaları açısından çok yönlü bir sebzedir. Kerevizin kökü, kereviz sapları, yaprağı ve tohumları ayrı ayrı kullanılabilir. Ayırt edici lezzeti ve aromasıyla tanınan bitkinin ana vatanı Akdeniz coğrafyasıdır, ülkemizde de tarımı yaygın olarak yapılır. Aslında kereviz sapı olarak tüketilen ve kök sebzesi olarak tüketilen kereviz, bilimsel açıdan çok yakın akraba olsalar dahi farklı bitkilerdir ancak her iki tür de kereviz adıyla adlandırılır.

Sebze kolesterol seviyelerini düşürür, artrit ağrılarını azaltır, zayıflamaya yardımcı olur, detoks etkisi gösterir, yüksek tansiyonu düşürür ve genel sağlığa farklı şekillerde destek olur. C ve K vitaminleri açısından zengindir ve sağlık için son derece faydalıdır. Faydalarını ve detayları aşağıda bulabilirsiniz.




Kerevizin Faydaları Nedir?

1- Kolesterolü Kontrol Eder: Bir bilimsel araştırmaya göre her gün kereviz tüketmek arterleri tıkayan LDL (kötü) kolesterolü azaltabilir. (1) Bu sebzede bulunan fitalidler ayrıca safra sıvılarının salgılanmasını uyarır ve bu sayede kolesterol seviyelerini azaltır. Az kolesterol kan damarlarında daha az plak anlamına gelip kalp sağlığını artırır. İçerdiği lif de kolesterolün kan dolaşımından çıkarılıp bağırsaklar aracılığıyla temizlenmesine yardımcı olur.

2- Tansiyonu Düşürür: Kerevizde, kandaki stres hormonları seviyesini düşüren fitalid denen organik bileşikler bulunur. Ayrıca 2009 yılında yapılan bir araştırma; kerevizin kan damarlarını genişleten ve kana daha rahat hareket imkanı sağlayarak tansiyonu düşüren hipolipidemik etkilerini ortaya çıkarmıştır. (2) Sebze aynı zamanda bir damar genişletici olup tansiyonu düşüren potasyum içerir. Tansiyon düştüğünde bütün kardiovasküler sistem üzerine daha az yük biner ve ateroskleroz, kalp krizi veya felç gibi hastalıkların ortaya çıkma riski azalır.

3- İdrar Yolu Enfeksiyonlarını Önler: Kereviz tohumu idrar sökücü özellikler gösterir ve ürik asidin vücuttan temizlenmesine yardımcı olur. (3) Ayrıca safra düzensizliği, böbrek sorunları, sistit ve diğer benzer sorunlar yaşayan kişiler için faydalıdır. Ayrıca kadınlarda idrar yolu enfeksiyonlarının önlenmesine fayda sağlar. Çin’de yapılan bir araştırmaya göre bu etkisi erkekler üzerinde de geçerlidir. (4)

4- Artrit Ağrısını Azaltır: Kereviz; artrit, romatizma ve gut hastalığı olan kişiler için harika bir sebzedir. İltihap sökücü özellikleri vardır, eklemler çevresindeki şişme ve ağrıyı azaltır. Diüretik olduğu için eklemler çevresinde toplanarak ağrı ve rahatsızlık yapan ürik asit kristallerini temizler. Ağrılı eklemlerde hasarlı dokuların onarımına fayda sağlar. (5)

5- Kanseri Önler: Kerevizde fitalidler, luteolin gibi flavonoidler ve poliasetilenler bulunur. Bir araştırma verilerine göre luteolin kanserle savaşan etken maddelerden biridir. (6) Kereviz ayrıca belirli beyaz kan hücrelerinin aktivitesini artıran kumarin içerir. Bu kan hücreleri kanserli hücreleri etkili biçimde temizleyebilir. Bütün bu antioksidan bileşikler vücuttaki serbest radikalleri bulup, kanser veya benzeri hastalıklara sebep olmadan temizleyebilirler.

6- Bağışıklık Sistemini Güçlendirir: C vitamini ve antioksidanlar açısından zengin olan sebze bağışıklık sistemini önemli ölçüde güçlendirip daha aktif ve etkili yapabilir. (7) Düzenli olarak C vitamini içeren sebzeler tüketmek nezle, grip ve bir dizi diğer hastalığı sizden uzak tutacaktır.

7- Astım Belirtilerini Azaltır: C vitamini ve içerdiği diğer antioksidanlar serbest radikal hasarını önler ve antienflamatuar özellikler gösterir. İltihaplı seyreden astım gibi hastalıkların şiddetini azaltabilir. (8)

8- Kalp Sağlığını Artırır: Kereviz köklerinde bulunan lif ve organik kimyasallar kardiovasküler sağlığı iyileştirir.

9- Vücutta Sıvı Dengesini Düzenler: Sebze hem sodyum hem de potasyum açısından zengindir. Bu mineraller vücutta sıvı dengesinin sağlanmasında rol oynar. (9)

10- Migren Ağrılarını Rahatlatır: İçerisinde kumarin bulunması sebebiyle migren ağrılarını hafifletebilir. Bu etkiye sebep olan asıl mekanizma tam olarak bilinmemekle beraber araştırmalara göre sebebi maddenin, beyinde, baş ağrısı ve migrene sebep olan nitrik oksit salınımını baskılamasıdır.

11- Vücudu Temizler: Güçlü bir antioksidandır ve aslında sebzenin bütün kısımları: kökü, tohumları, sapı ve yaprakları kullanılabilir. Düzenli olarak kereviz tüketmek böbrek, pankreas, karaciğer ve safra hastalıklarını uzak tutar.

12- Romatizmayı Tedavi Eder: Bütil fitalid içeren kereviz özlerinin artrit ve kas ağrılarını tedavi etmede etkili olduğu belirlenmiştir. (10)

13- Diyabet Kontrolünde Etkilidir: Kereviz yaprakları çeşitli diyabet rahatsızlıklarını tedavi etmek amacıyla tüketilmektedir. Bu etkilerin sebebi diyabet belirtilerini yönetmeye yardımcı olan lif açısından zengin olmasıdır. (11)

14- Kataraktı Önler: Göz kapaklarının üzerine kereviz çayı damlaları damlatmak belirli göz hastalıklarına iyi gelir, göz sağlığını artırır, maküler dejenerasyona karşı korur ve katarakt oluşumu riskini düşürür.

15- Zayıflamaya Yardımcı Olabilir: Yemeklerden önce düzenli olarak kereviz suyu içmek zayıflamanıza yardımcı olabilir. Bu su çok düşük kalorilidir ve yüksek lif içerir. Aşırı yeme isteğinin baskılanmasına yardımcı olur.

Kerevizin Yan Etkileri / Zararları

Kereviz yağı ve kereviz tohumu ağızdan besin miktarlarında tüketildiğinde güvenlidir. Kereviz sapı ve kereviz çoğu insan için ağızdan tıbbi dozlarda kullanıldığında veya cilde tıbbı dozlarda uygulandığında güvenlidir. (13) Ancak yine de aşırı kullanımında veya aşağıdaki özel durumlarda istenmeyen yan etkiler görülebilir. (12) Tüketmeden önce kereviz alerjisinin yaygın görülen bir alerji olduğunun farkında olunmalıdır.

Alerjik Reaksiyonlar: Kereviz yaygın bir alerjendir ve reaksiyonları hayati risk taşıyabilir. Eğer polen alerjiniz varsa; kerevize karşı da alerjik olabilirsiniz. Kaşıntı, ciltte kızarıklıklar, yüzde şişme, mide sorunları gibi alerjik reaksiyonlar görülebilir. Daha ciddi durumlarda anafilaktik şok ve nefes alma zorluğu ortaya çıkabilir, acil müdahale gerektirir.

Fotosensitivite: Kerevizde furanokumarinler denen bazı bileşikler bulunur. Bu kimyasallar ciltte ışığa karşı, özellikle güneş ışığına karşı hassasiyet oluşturabilir. Bu durum aşırı tüketim vakalarında ortaya çıkabilir. Yeni Zelanda’dan bir rapora göre kereviz çorbası tüketimi sonucu güneşe çıkan veya solaryuma giren kişilerde ciddi yanıklar oluşmuştur. (12)

Böbrek Sorunları: Kereviz bol su içerir ve doğal bir idrar sökücüdür. Bu yüzden böbrek sorunu olan kişiler kereviz tüketimlerini kontrol altında tutmalıdır. Aşırı tüketimi böbreklere ekstra yük yükleyebilir. Bu tarz bir şüpheniz varsa doktorunuza danışınız.

Hamilelikte Kereviz Tüketimi / Kullanımı: Hamile kadınlar aşırı kereviz tüketmekten ve tıbbi dozlarda kereviz ve ürünleri kullanmaktan kaçınmalıdır. Kanamaya ve düşüğe sebep olabilir. Dengeli bir diyetin parçası olarak nadiren tüketilmesi güvenlidir. (13)

Ameliyat: Bu sebze ve ürünleri merkezi sinir sistemini etkileyebilir. Anestezi ve diğer ilaçlarla bir araya gelip, sinir sistemini fazla yavaşlatabileceği düşünülmektedir. Planlanmış ameliyatınızdan 2 hafta önce tüketmeyi bırakmanız gereklidir.

Kerevizin (Kereviz Kökü) Besin Değerleri (14)

Kereviz (Kök)100 Gram - Çiğ
Miktar% Günlük İhtiyaç
Kalori42.0%2
Yağ Kaynaklı Kalori2.5
Toplam Yağ0.3 g%0
Doymuş Yağ0.1 g%0
Trans Yağ--
Kolesterol0.0 mg%0
Sodyum100 mg%4
Toplam Karbonhidrat9.2 g%3
Diyet Lifi1.8 g%7
Şeker1.6 g
Protein1.5 g%3
K Vitamini41.0 mcg%51
C Vitamini8.0 mg%13
B6 Vitamini0.2 mg%8
Pantotenik asit0.4 mg%4
Niasin0.7 mg%4
Fosfor115 mg%12
Potasyum300 mg%9
Manganez0.2 mg%8
Kalsiyum43.0 mg%4
Magnezyum20.0 mg%5
Bakır0.1 mg%4
Demir0.7 mg%4

*Bu değerler 2000 kalorilik bir günlük diyet için geçerlidir. Kalori ihtiyacınız yaşam tarzınıza göre daha az veya fazla olabilir.

Kereviz Nasıl Seçilir ve Saklanır?

Kereviz satın alırken az girintili çıkıntılı, düzgün köklerin seçilmesi kabuğunun soyulmasını ve dilimlemeyi kolaylaştıracaktır. Taze kereviz kokusuna sahip, temiz ve sertliğini koruyan sebzeler daha iyidir. Küçük kökler daha kıtır ve daha az odunsudur. Her mevsim satın alınabilir ancak kış aylarında daha tazesi bulunabilir.

Sebze plastik saklama kaplarında veya hava almayan poşetlerde, sapları ayıklandıktan sonra yıkanmadan, buzdolabında 7 güne kadar tazeliğini korur. Hazırlarken rengini kaybetmesini önlemek için limon suyu kullanılabilir.




Kaynaklar ve Referanslar


Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 1 Ortalama Puan: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.