Kavun

Kavun nedir? Kavun neye iyi gelir?

Kavun bilimsel adı Cucumis melo olan kabakgillerden tek yıllık sürüngen gövdeli bir meyvedir. Sıcak yaz aylarında sulu ve etli bir meyve olması sebebiyle ülkemizde çok tercih edilir, dünya genelinde çok farklı coğrafyalarda tarımı yapılır. Türkiye’de en yaygın tarımı yapılan kavun türleri temel olarak; topatan, hasanbey, Van kavunu (kantalup), Galia kavunu, Manisa kırkağaç kavunu gibi kavun türleridir.

Yukarıda sayılan kavun türlerinin boyut, renk ve lezzetlerinde ciddi farklılıklar olabilir ancak sağlığa faydaları söz konusu olduğunda ortak yönleri çok fazladır. Bütün kavun türleri; zayıflamaya ve kilo kontrolüne yardımcı olur, bağışıklığı güçlendirir, göz sağlığına ve sindirime iyi gelir, kalbi korur, diyabetin tedavisine yardımcı olur ve antikanser özellikler gösterir. Sıcak yaz aylarında, doğal filtre olan kavun gövdesinden geçen meyvenin suları, metabolizma için kaliteli su kaynağı görevi görür.

Kavunun sağlığa faydaları nedir?

1- Besin Değeri Yüksektir, İyi Bir Antioksidan Kaynağıdır: Kavunun besin olarak en önemli özelliği çok çeşitli vitamin ve mineral kaynağı olmasıdır. İçerdiği besinler çok sayıda sağlık faydası sağlayabilir. Meyve özellikle C vitamini, B vitaminleri, K vitamini ve potasyum ve magnezyum açısından zengindir. Ayrıca antioksidan profili dikkat çeker. Hem meyve hem de tohumlar beta-karoten, phytoene, kuersetin ve kafeik asit gibi güçlü antioksidanlar içerir. (1)

2- Tansiyonu Düşürmeye Yardım Eder: Genel olarak, meyve ve sebzeler yönünden zengin bir diyet düşük tansiyon ve düşük kalp hastalığı riski ile ilişkilidir. (2) Daha dar bir çerçevede düşünürsek, düşük sodyum diyeti ve yeterli potasyum alımı tansiyonun düzenlenmesinde etkilidir. Kavun da çok az sodyum içerir ve potasyum açısından çok zengindir. Eğer besinler aracılığıyla aldığınız potasyum miktarını artırmak istiyorsanız, diyetinize kavun ekleyebilirsiniz. Bir kase, 177 gram kavun günlük potasyum ihtiyacının %15’ini karşılayabilir. (3)

3- Kemik Sağlığı İçin Çok Önemli Mineraller İçerir: Kavunda kemiklerin korunması ve onarımı için çok önemli olan folat, K vitamini ve magnezyum gibi besinler bulunur. Özellikle folik asit açısından zengindir. Folat kemik yoğunluğunu olumsuz etkileyen homosisteinin azaltılması açısından önemlidir. K vitamini ise temel yapısal protein olan osteokalsin üretimi için gereklidir; yani yeterli K vitamini alımı kemik sağlığında önemli iyileşmeler yapabilir. (4) Kavunda yukarıda sayılanlar dışında, iskelet yapısını ve kemik sağlığını destekleyen kalsiyum, fosfor ve çinko da bulunur. Bu minerallerin yoğunluğu çok yüksek olmasa da dengeli bir diyette sağlığa önemli etkileri olabilir.


4- Kan Şekeri Kontrolünü İyileştirir: Bazı bilim adamları kavun tüketmenin kan şekeri kontrolüne iyi geldiğini belirtiyor. Yakın zamanda yapılan ve yarım milyon kişinin katıldığı bir araştırmaya göre her gün taze meyve tüketen kişilerde diyabet görülme riski %12 daha düşüktür. Araştırmaya katılan ve mevcut durumda diyabeti olan kişilerde ise haftada en az 3 sefer meyve tüketmenin diyabetle ilgili sağlık komplikasyonları görülme riskini %13-28 azalttığı ve erken doğum sebepli ölümleri ise %17 azalttığı belirlenmiştir. (5)

Her ne kadar kavun kan şekerini geçici olarak yükselten karbonhidratlar içerse de; aynı zamanda lif ve diğer besinleri sağlar ve süregelen zamanda kan şekeri kontrolü sağlayabilir.

5- Elektrolitler ve Su Açısından Zengindir: Hidrasyon düşünüldüğünde akla ilk olarak su gelir. Ancak, etkili ve düzgün su alımı için vücut sudan fazlasına, elektrolitlere de ihtiyaç duyar. Kavunun %90’ı sudur ve potasyum, magnezyum, sodyum ve kalsiyum gibi elektrolitler içerir. Suyun ve besinlerin bu kombinasyonu kavunu, vücudun su döngüsünü sağlamak ve sağlığını artırmak için harika bir seçenek yapar.

6- Sağlıklı Bir Cilt Sağlar: Kavun yemek yüksek C vitamini içermesi sebebiyle cilt sağlığını destekler. Yeterli C vitamini alımı cilt dokularının korunması ve onarımı için hayati bir yapısal protein olan kollajen üretimi için gereklidir. (6) C vitamini ayrıca güçlü bir antioksidandır ve güneş hasarına karşı koruyabilir. Bir kase kavun günlük C vitamini ihtiyacının %53’ünü karşılayabilir. C vitamini aslında çok çeşitli besinlerden alınabilir ancak kavun yemek kullanılan C vitamini miktarını artırmak ve günlük ihtiyacı sağlamak için oldukça kolay bir yoldur.

7- Bağışıklık Sistemini Güçlendirir: İnsan bağışıklık sistemi komplekstir ve iyi fonksiyon göstermesi için geniş yelpazede besinlere ihtiyaç duyar; C vitamini de kritik bileşenlerden biridir. (7) Araştırmalara göre yeterli C vitamini almak nezle ve zatürre gibi çeşitli solunum ve sistemik enfeksiyonları hem önler hem de tedavi edebilir.

8- Sindirimi Kolaylaştırır ve İyileştirir: Kavunda sindirim sağlığını iyileştirmesiyle bilinen lif bulunur. Yeterli lif tüketmek kan şekeri cevabını yavaşlatır, bağırsak hareketlerini düzenler ve sağlıklı bakterilerin korunmasına yardımcı olur. (8) Birçok meyve kavundan daha fazla lif içerse de bir kase kavunda bulunan, günlük ihtiyacın %5’ine denk gelen lif miktarı sağlığınıza katkı yapar. Hatta sindirim sorunları olan bazı kişiler ve az lif tüketme alışkanlığı olanlar için kavun daha iyi bir seçim bile olabilir.

9- Anti-Kanser Özellikleri Vardır: Yüksek oranda karotenoidler içermesi sebebiyle kanseri önleyebilir ve akciğer kanseri riskini düşürür. Düzenli olarak kavun tüketilmesi vücudu işgal eden kanser başlangıçlarını önleyebilir.

10- Kalp Sağlığı: Kavunda adenozin denen antikoagülan bulunur ve felç ve kalp hastalığına yol açabilecek pıhtı oluşumlarını önleyebilir. Kanın akışkanlığını artırarak kalp hastalıkları riskini azaltır. Ayrıca yüksek miktarda su içermesi sebebiyle mide ekşimesini rahatlatır.

11- Zayıflamak İçin İyi Bir Seçimdir: Çoğu meyve gibi kavun da zayıflama sürecinde idealdir. Bu meyveler az sodyum ve kalori içerir, yağ ve kolesterol içermez. Yüksek su içermesi sebebiyle uzun süre mideyi dolu tutar, doğal şekerliliği yüksek kalorili atıştırmalara yönelmenizi önleyebilir. Özellikle bir kasesi sadece 48 kalori olan karpuz da tercih edilebilir.

12- Anti-Aging Etkileri Vardır: Kavun ve karpuz cildi sıkılaştırır ve A, B ve C vitaminleri içerdikleri için anti-aging özellikler gösterir. Taze kavundan ince dilimler keserek anti-aging maskeleri yapabilirsiniz. Bu dilimleri 15-20 dakika yüz ve boynunuzda tutmanız cildinizi tazeler ve cilde sağlıklı bir görünüm katar.


Kavunun yan etkileri / Zararları

Kavun tüketmek genel olarak oldukça güvenlidir. Ancak aşırı tüketildiğinde ve bazı özel durumlarda yan etkiler görülebilir. Aşırı kavun tüketmek;

  • Eğer şeker hastalığınız var ise kan şekerinizin aşırı yükselmesine yol açabilir.
  • Aşırı kavun tüketmek gaz ve ishal yapabilir.
  • Kavun alerjisi çok yaygın değildir ancak bazı durumlarda birkaç ısırık kavun, alerji semptomlarının ortaya çıkmasına yol açabilir.
  • Aşırı kavun tüketmek midenizi doldurabilir ve doygunluk hissi yapar. Bu durumlarda vücudunuzun ihtiyaç duyduğu diğer vitamin ve mineralleri alamayabilirsiniz.
  • Kavunun kan inceltici etkileri vardır. Kan inceltici ilaçlarla beraber yüksek miktarda tüketildiğinde ilaçların etkisini artırabilir.

Kavunun Besin Değerleri

Kavun (Kantalup)100 Gram
Miktar% Günlük İhtiyaç
Kalori34.0%2
Toplam Yağ0.2 g%0
Doymuş Yağ0.1 g%0
Trans Yağ--
Kolesterol0.0 mg%0
Sodyum16.0 mg%1
Toplam Karbonhidrat8.8 g%3
Diyet Lifi0.9 g%5
Şeker7.9 g
Protein0.8 g%2
A Vitamini3382 IU%68
C Vitamini36.7 mg%61
Folat21.0 mcg%5
B6 Vitamini0.1 mg%4
Niasin0.7 mg%4
K Vitamini2.5 mcg%3
Magnezyum12.0 mg%3
Potasyum267 mg%8
Bakır0.0 mg%2
Selenyum0.4 mcg%1
Demir0.2 mg%1

*Bu değerler 2000 kalorilik bir günlük diyet için geçerlidir. Kalori ihtiyacınız yaşam tarzınıza göre daha az veya fazla olabilir.


Kaynaklar ve Referanslar


Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 1 Ortalama Puan: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.