Kapari (Gebre Otu)

Kasede kapari meyveleri, gebre otu meyveleri...

Kapari (Gebre otu) nedir? Kapari neye iyi gelir?

Kapari aslında; bilimsel adı Capparis spinosa olan ve gebre otu olarak adlandırılan bitkinin olgunlaşmamış tomurcuklarının turşusudur. (1) Bitki doğada dikensi ve güzel görünümlü, beyaz, pembe çiçekleriyle ve mor stamenleriyle kolayca ayırt edilir. Çiçekleri çok güzel olsa da kapari, tomurcukları açmadan önce hasat edilmelidir. Eğer çiçeklerin döllenmesine izin verilirse, bitkide kapari üzümü denen zeytin büyüklüğünde meyveler oluşur ancak kaparinin daha çiçeksi, narin dokuda ve lezzette olduğu düşünülmektedir. (2)

Kapari bitkisinin ana vatanı Akdeniz Coğrafyası, bazı Asya ülkeleri ve Güney Afrika’dır. Akdeniz mutfağında önemli bir sebzedir. Bezelye büyüklüğündeki tomurcuklar toplandıktan sonra güneşte kurutulur ve limonsu, keskin lezzeti sebebiyle turşu yapımında kullanılır. Bazı tomurcuklar küçük bir yeşil zeytin boylarına ulaşabilir.

Kapari lezzeti dışında sağlığa olan ciddi faydaları sebebiyle de önemsenen bir sebzedir. Düşük kalorili olmasının yanı sıra içerisinde önemli miktarlarda antioksidanlar, fitobesinler ve vitaminler bulunur. Tarihte tıbbi amaçlarla yaygın olarak kullanılmıştır. Antik Mısır’da karaciğer ve böbrek hastalıkları belirtilerinin hafifletilmesinde kullanılırken, Romalılar felç şiddetini hafifletmek için kullanmıştır. Bitki diş ağrısı, ateş, baş ağrısı, ağrılı adet görme, romatizma ve siyatik gibi hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. (3)

Açılmış gebre otu (kapari) çiçekleri ve tomurcukları
Açılmış gebre otu (kapari) çiçekleri ve tomurcukları

Bilimsel araştırmalar ve geleneksel kullanımlar neticesinde bilinen diğer ve detaylı faydalarını, yan etkilerini ve diğer bilgileri öğrenmek için yazının devamına göz atabilirsiniz.

Kaparinin Faydaları Nelerdir?

1- Antioksidan Açısından Zengindir: Kapari rutin ve kuersetin dahil flavonoid bileşikler açısından zengin bir sebzedir. Bu maddeler güçlü antioksidanlardır ve kanser ve cilt hastalıklarına yol açan serbest radikalleri etkisizleştirebilirler.

2- Diyabet Belirtilerini Azaltır, Diyabette İyileşme Yapabilir: Uzun yıllardır kaparinin kan şekeri seviyelerini düşürdüğüne inanılmıştır ve bu sebeple ülkemiz dışında Fas, İsrail ve İran gibi ülkelerde kullanımı yaygındır. (4)

Tip 2 diyabeti olan 54 kişinin incelendiği bir araştırmaya göre; 2 ay boyunca günde 1200 mg kapari meyvesi özü tüketen kişilerde kan şekeri ve HbA1c seviyeleri yan etki görülmeden düşmüştür. (5) Fareler üzerinde yapılan deneylerde de kaparinin insülin seviyelerinde değişime sebep olmadan kan şekerini düşürdüğü; ayrıca böbrek, karaciğer ve pankreas hasarını azalttığı gözlenmiştir. (6)


3- Karaciğer Hasarını Azaltır: Klinik bir deneyde, alkolizm kaynaklı olmayan karaciğer yağlanması olan 44 kişi, 12 hafta boyunca günde 40-50 gram kapari tüketmiştir ve hastalarda, karaciğer hastalığının şiddeti azalmış, iki farklı karaciğer hasarı ölçüsünde düşüş görülmüştür. (7) Sirozu olan hastalar üzerinde yapılan deneylerde ise 6 ay boyunca günde 65 mg kapari özü ve diğer bitkiler içeren kapsüller (günde 3 tablet) kullanan kişilerde sıvı birikiminin azaldığı görülmüştür. (8)

Kapari karaciğerde hasara sebep olan farklı zehirli maddelerin olumsuz etkilerini orta süreli kullanımlarda azaltabilir ve ortaya çıkan karaciğer hasarının onarılmasına yardımcı olabilir.

4- İltihaplanmaları Azaltır: Kapari akut iltihaplanmalar kaynaklı şişlikleri azaltabilir, romatizmayı rahatlatır. Bir araştırmaya göre farelerde kapari özleri kullanılması solunum yollarındaki iltihaplanmaları azaltmış ve astımda iyileşmeye yol açmıştır. (9)

Alerjilerde Kapari Kullanımı: Klinik deneylerde ciltte %2 oranında kapari özü içeren 100 mg jel kullanılmasının histamin sebepli cilt iltihaplanmalarını önlediği görülmüştür. Ayrıca kapari tomurcuklarının hayvansal alerjenler kaynaklı akciğer hava yollarında oluşan iltihaplanma ve daralmaları azalttığı gözlenmiştir. (10)

Artritte Kapari Kullanımı: Fareler üzerinde yapılan deneylerde hem kapari meyve özleri hem de kaparili geleneksel Çin ilaçları eklem iltihaplarını ve ağrıyı azaltmıştır. (11)

5- Solunum Yollarındaki Tıkanıklıkları Rahatlatır, Kansızlığı Önler:

Çok sayıda kişi göğüste ve solunum yollarında biriken aşırı balgam ve mukustan şikayetçidir. Bu durum göğüste ağırlık, ağrı ve tıkanıklık yapar. Kapari tüketmek solunum yolları sağlığını artırır, aşırı balgam ve mukusun atılmasını sağlar.

6- Cildi Korur ve Nemlendirir, Yaşlanmayı Yavaşlatır: Kapari tüketmek güneşin zararlı ışınlarının cilt üzerinde sebep olduğu olumsuz etkileri geriye döndürebilir. Piyasada bulunan bazı kozmetik ürünlerinde kapari özleri bulunur ve bitkinin tercih edilme sebebi koruyucu, anti-aging ve anti-enflamatuar etkileridir. (12)

7- Alzheimer’ı Önleyebilir: Farelerde yapılan deneylere göre kapari Alzheimer’a sebep olan iki enzimin salgılanmasını bloklar ve bilişsel hasarı azaltabilir. (13)

8- Kapari Kanseri Önleyebilir: Kapari meyve özleri kanserli farelerde hayatta kalma süresini uzatmış ve karaciğer ve mide kanseri hücrelerini öldürmüştür. (14, 15) Ayrıca araştırmalara göre kolon kanserine sebep olan hücrelerin bölünerek çoğalmasını önleyebilir.

9- İdrar Söktürücüdür, Tansiyonu Düşürebilir: Kapari tüketmek idrar miktarını ve sıklığını artırarak vücuttan tuz atılmasını sağlar, tansiyonun düşmesine yardımcı olur. (16)

10- Zayıflamayı Kolaylaştırır: Yüksek yağlı diyeti olan ve şişmanlık sorunu olan kişilerin kapari tüketmesi zayıflama süresini önemli ölçüden düşürür. (17)

11- Kemik Onarımını Hızlandırır: Kırık durumlarında kapari tüketimi yeni kemiklerin ve bağlayıcı dokuların oluşumunu hızlandırır. Kemikleri üreten ve onaran hücrelerin aktifliğini artırır. Ancak sodyum içermesi sebebiyle aşırı tüketilmesi önerilmez.

12- Enfeksiyonları Azaltır: Kapari bakteri kaynaklı idrar yolunda ve akciğerlerde görülebilen antibiyotik dirençli enfeksiyonlara karşı etkili olabilir. (18) Ayrıca saçkıran, parazit kaynaklı uyku hastalıkları, sıtma, leişmanyazis (şark çıbanı) ve genital uçuklara karşı etkilidir. (19)

13- Etin ve Et Ürünlerinin Zararlı Yan Ürünlerini Önler: Günlük diyetinde bol miktarda kırmızı et ve yağ tüketen kişiler diyetlerine kapari ekler ise; etlerde bulunan belirli yan ürünlerin sebep olduğu zararları önleyebilirler. Bu yan ürünler genellikle kanser ve kalp damar rahatsızlıklarına yol açar.

14- Gaz ve Kabızlığa Karşı Etkilidir: Kapari karın ağrısı ve gaza iyi gelir. (20) Ayrıca iştah açıcı özellikleri vardır.

İyi bir lif kaynağı olması sebebiyle sindirim sistemi sağlığını artırır ve kabızlığı önleyebilir.


Kaparinin Yan Etkileri / Zararları

  • Eğer düşük tuz tüketmeniz gerekiyorsa, sodyum açısından zengin olan kapariden uzak durmalısınız.
  • Aşırı miktarda kapari tüketmek aşırı susatır. Normal miktarlarda tüketmeniz önerilir.
  • Kapari suyu çeken bir sebzedir. Bu yüzden aşırı tüketmek şişkinlik yapabilir.
  • Yüksek tansiyon sorununuz varsa kapari tüketmekten kaçınmalısınız. Aşırı sodyum suyu çekerek kan hacmini artırır. Aşırı sodyum alımı kalp hastalıkları riski yapabilir.
  • Aşırı kapari tüketmenin bir diğer yan etkisi ise, yüksek sodyum içermesi sebebiyle kemik erimesine yol açmasıdır. Sodyum kemik yoğunluğunu ve gücünü azaltabilir, ayrıca bağırsaklardan kalsiyum emilimini azaltır. Eğer kemik erimesi sorununuz varsa kapariden uzak durmalısınız.
  • Hamilelikte ve ameliyat süresince kapari tüketmekten kaçınılmalıdır. (21)

Kapari Besin Değerleri

Kapari100 Gram - Konserve
Miktar% Günlük İhtiyaç
Kalori23%1
Yağ Kaynaklı Kalori7.2
Toplam Yağ0.9 g%1
Doymuş Yağ0.2 g%1
Trans Yağ--
Kolesterol0.0 mg%0
Sodyum2964 mg%123
Toplam Karbonhidrat4.9 g%2
Diyet Lifi3.2 g%13
Şeker0.4 g
Protein2.4 g%5
K Vitamini24.6 mcg%31
Folat23.0 mcg%6
C Vitamini4.3 mg%7
E Vitamini0.9 mg%4
Niasin0.7 mg%3
Riboflavin0.1 mg%8
A Vitamini138 IU%3
Bakır0.4 mg%19
Demir1.7 mg%9
Magnezyum33.0 mg%8
Kalsiyum40.0 mg%4
Manganez0.1 mg%4

*Bu değerler 2000 kalorilik bir günlük diyet için geçerlidir. Kalori ihtiyacınız yaşam tarzınıza göre daha az veya fazla olabilir.


Kaynaklar ve Referanslar

Kaynaklar ve referanslar için tıklayınız.

Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 3 Ortalama Puan: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.