Hardal

Beyaz ve siyah hardal tohumları...

Hardal nedir? Hardal neye iyi gelir?

Hardal bitkisi, çiçekleri ve tohumları
Hardal bitkisi, çiçekleri ve tohumları

Hardal aynı brokoli ve lahana gibi Brassica familyasının bir üyesi olan yapraklı ve çok yönlü bir bitkidir. Avrupa ve Asya’da sıcak bölgelerin yerlisidir, antik zamanlardan beri tarımı ve tüketimi popülerdir. Bugün özellikle Amerika’da bir baharat olarak, hardal sosu en çok tüketilen besin maddelerinden biri olmuştur. Ülkemizde mutfak kullanımı amacıyla hardal soslarının ve hardal yapraklarının, sağlık amacıyla ise hardal tohumlarının ve hardal yağının kullanımı bulunmaktadır.

Hardal bitkisinin farklı türleri farklı amaçlar için kullanılır. (1) Üç farklı hardal türü; siyah, kahverengi ve beyaz hardal yaygın olarak tüketilen türleridir. Bu bitkilerden beyaz hardal (Brassica alba) tohumları, çok ünlü olan sarı hardal sosu yapımında kullanılır, tadındaki acılık biraz daha hafiftir. Siyah hardal güçlü kokusu ve lezzetiyle ünlüdür, aynı beyaz hardal tohumları gibi hem sos yapımında hem tıbbi amaçlarla kullanılır. Kahverengi hardal, Brassica juncea ise özellikle taze olarak hardal yaprakları tüketiminde tercih edilir ancak diğer türler de taze ve yeşil olarak tüketilebilir.

Hardal yemeklere eklediği lezzetin yanı sıra sağlığa olan faydalarıyla da öne çıkar, bu sebeple bazı yemeklerle beraber tüketilmesi önerilmektedir. Bitkinin içerdiği fenolik bileşenler ve diğer değerli besinler, hardalın yaprakları, tohumları ve hardal yağı kullanılarak tüketilebilir. Düzenli olarak hardal tüketmek veya hardal tohumu kullanmanın sağlığa olan faydalarını alt başlıktan öğrenebilirsiniz.


Hardalın faydaları nelerdir?

1- Kanseri Önler: Hardal bitkisinin tohumları bol miktarda glucosinolatlar denen sağlıklı fitobesinler içerir ve bu maddeler mesane, kolon ve serviks kanserine karşı koruma sağlar. (2) Bir diğer araştırmaya göre ise tohumlar kemoprotektif potansiyel gösterir ve kanserojenlerin toksik etkilerine karşı korur. (3)

Çeşitli bilimsel araştırmalar hardalın kanserli hücrelerin büyümesini ve kötü huylu kanserlerin oluşumunu önlediğini öne sürmektedir. Hardal tüketmek glutatyon seviyelerinin düzenlenmesine ve yükseltilmesine ve sağlıklı hücreler zarar görmeden kanserli hücrelerde apoptoz başlatılmasına yardımcı olur.

2- Sedef Hastalığı Semptomlarını Rahatlatır: Kronik bir iltihaplı otoimmün düzensizlik olan sedef hastalığına karşı etkilidir. Araştırmalar iltihaplanma ve sedef hastalığında görülen lezyonların tedavisinde etkili olduğunu onaylamıştır. (4) Araştırmalara göre hardal tohumlarının kullanılması sedef ve benzeri hastalıklarda koruyucu ve iyileştirici etkileri olan süperoksit dismutaz, glutatyon peroksidaz ve katalaz enzimlerinin aktifliğini uyarır.

3- Kontakt Dermatiti Hafifletir: Kontakt dermatit hastalığında tedavi edici rahatlama sağlar. Araştırmalar tohumların tüketilmesinin iyileştirici etkileri olduğunu, dokuların iyileşmesine ve kulak şişmesi gibi semptomların azaltılmasına fayda sağladığını belirtmektedir. (5)

4- Kardiovasküler Sağlığı İyileştirir: Hardal yağını pişirme yağı olarak kullanmak kalp dostu bir seçimdir. Kalp krizi geçiren hastaların hardal yağı kullanmasıyla; kardiyak aritmi oranında düşme, ventriküler genişlemede ve ilgili göğüs ağrısında azalma gibi pozitif sonuçlar gözlenmiştir. (6) Kardioprotektif özellikleri muhtemelen omega-3 yağ asitleri ve diğer faydalı bileşiklerle ilgilidir.

5- Solunum Düzensizliklerini Rahatlatır: Soğuk algınlığı ve sinüs problemlerini tedavi edebilir. (7) Harika bir dekonjestan ve solunum yollarında mukus ve balgamı temizleyen ekspektorandır. Tohumlar ayrıca kronik bronşiti tedavi etmede etkilidir. Bir astım atağı sırasında; hardal yağı ve küçük miktar kafur kullanılarak masaj yapılması balgamı parçalayarak nefes almayı kolaylaştırır. Tohumlardan yapılan püre eski zamanlardan beri bronşite karşı rahatlama sağlamak ve vücutta sağlıklı kan dolaşımını artırmak için kullanılmaktadır. (8)

6- Ağrı Kesicidir: Hardal tohumlarından elde edilen püre veya plaster ağrı ve spazmları tedavi edebilir. Hardalın ağrı kesici özellikleriyle beraber cildi kızartıcı özellikleri vardır, kılcal damarları açar ve uzuv felci, romatizma ve diğer kas ağrılarında rahatlama sağlar. Hardalın yakıcı etkileri doğrudan cilde uygulandığında su toplanmasına yol açabilir; bu durumu önlemek için keten bir kumaş kullanılabilir.

7- Zehirleri Uzaklaştırır: Tohumların koruyucu kusturucu etkileri vardır ve vücudun zehirlere olan direncini artırır. (9) Kaynatılarak hazırlanan hardal özü narkotikler veya aşırı alkol kaynaklı zehirlenmelerde vücudun temizlenmesine yardımcı olur.

8- Saçkırana Karşı Antifungal Etkiler Gösterir: Anti-bakteriyel özellikleri saçkıran kaynaklı lezyonların tedavisinde etkilidir. Bölgesel uygulanması saçkıran semptomlarını hafifletir.

9- Cilt ve Saç Bakımı: Harika bir bakım ve güzellik ürünü olabilir. Kına yapraklarıyla beraber kaynatılan hardal yağı sağlıklı saç uzamasını uyarır. (10) Hindistan cevizi yağı ve susam yağının cilde olan faydalı etkilerini güçlendirir.

10- Sinirler Üzerindeki İyileştirici Etkileri: Hardalın ısıtıcı ve ateşlendirici doğası sinir hasarı olan bazı kişilere faydalı olabilir. (11) Sinirsel uyarıları tetikler ve sinirler üzerinde canlandırıcı etkiler yaparak iyileşme sürecini uyarır.

11- Diyabeti Kontrol Eder: Hardal yaprağı diyabet hastaları için harikadır. Araştırmalar antioksidan etkilerinin diyabetlilerde görülen oksidatif stres kaynaklı hasarları nötralize ettiğini göstermektedir. Glukoz metabolizmasının düzenlenmesine yardımcı olur.

12- Kolesterol Düşürücü Etkileri Vardır: Yaprakların kolesterol düşürücü etkileri üst düzeyde dikkat çekicidir. Safra asitlerine bağlanan bileşikler içerir ve bu maddelerin vücuttan kolay boşaltılmasını sağlar. Safra asitleri genellikle kolesterol ihtiva eder. Yapraklar yüksek besin değerine sahiptir, arterlerdeki blokajların azaltılmasında etkili olur, ateroskleroz gibi düzensizlikleri önler. Sadece yapraklar değil; tohumlar, yağı ve tohumlardan üretilen hardal sosları da yüksek kolesterolün vücuttan uzaklaştırılması ve arterlerin temizlenmesine fayda sağlar.

13- Menopoz Semptomlarını Hafifletir: Hardal yaprakları menopoz aşamasındaki kadınlar için değerlidir. (12) Magnezyum ve kalsiyum kemik sağlığı artırır ve menopozla ilgili kemik dejenerasyonunu önler.

14- Detoksifikasyona Yardımcı Olur: Yüksek oranda antioksidan ve lifler içerdiği için vücudun kendini temizleme sistemlerini destekler. Detoks enzimlerinin aktivitelerini düzenler ve zararlı toksinlerin uzaklaştırılmasına yardımcı olur.


Hardalın zararları nelerdir?

Herhangi bir besini ilk defa denerken dikkatli olmak her zaman gereklidir; özellikle alerjik reaksiyonların görülebileceği besinlerde bu durum daha da önemli hale gelir. Bazı kişilerde hardal tohumlarına ve hardal ürünlerine karşı aşırı hassasiyet görülebilir. Hardalın bazı bilinen yan etkileri ve özel durumlar şöyledir:

  • Cilt Sorunları: Hardal bitkisi ateş çıkarıcı etkiler yapabilir, bu yüzden ciltte kullanırken dikkatli uygulanmalıdır. Ciltte çeşitli tahriş, su toplama gibi sorunlar olabilir.
  • Guatrojenler: Pişirilmemiş hardal tohumları ve yapraklar guatrojenler adıyla adlandırılan maddeler içerir ve tiroid bezinin fonksiyonlarını düzensizleştirebilir. Tiroid hastalığı olan kişiler bu maddelerin etkilerini ortadan kaldırmak için daima pişmiş hardal tüketmelidir.
  • Oksalatlar: Kalsiyum emilimini etkileyen oksalatlar içerir. Böbrek taşı vb. sorunu olan kişiler aşırı hardal tüketmekten kaçınmalıdır.
  • Hamilelik ve Emzirmede Hardal Tüketimi: Hamileyken siyah hardalın tıbbi miktarlarda tüketilmesi güvenli değildir. Siyah hardal menstruasyon başlatabilir ve düşüğe sebep olabilir. Emzirirken de siyah hardal tüketilmesi önerilmez.
  • Diyabet: Siyah hardal ilaç olarak kullanıldığında kan şekerinin aşırı düşmesine yol açabilir. Diyabet ilacı kullanıyorsanız siyah hardal tüketiminize dikkat etmelisiniz.

Hardal besin değerleri

Sarı Hardal Sosu - Hazır100 Gram
Miktar% Günlük İhtiyaç
Kalori67.0%3
Toplam Yağ4.0 g%6
Doymuş Yağ0.2 g%1
Trans Yağ--
Kolesterol0.0 mg%0
Sodyum1135 mg%47
Toplam Karbonhidrat5.3 g%2
Diyet Lifi3.3 g%13
Şeker0.9 g
Protein4.4 g%9
Tiamin0.3 mg%23
B6 Vitamini0.1 mg%3
Niasin0.5 mg%3
C Vitamini1.5 mg%2
E Vitamini0.4 mg%2
K Vitamini1.8 mcg%2
Selenyum32.9 mcg%47
Manganez0.4 mg%21
Magnezyum49.0 mg%12
Fosfor106 mg%11
Demir1.5 mg%8
Kalsiyum58.0 mg%6

*Bu değerler 2000 kalorilik bir günlük diyet için geçerlidir. Kalori ihtiyacınız yaşam tarzınıza göre daha az veya fazla olabilir.

Mutfak kullanımları

  • Hardal global olarak tatlandırıcı ve koruyucu olarak kullanılır.
  • Kuru öğütülmüş sarı hardal tohumları salatalar, mayonezler ve soslara eklendiğinde lezzet katar.
  • Sarı hardal ünlü hardal sosu yapımında kullanılır.
  • Bütün halde kullanılan hardal tohumları turşu ve soslara eklenebilir. Hardal yağı harika bir pişirme ve kızartma yağıdır.
  • Hardal yeşilliği sade tüketime uygundur, çorbalara ve salatalara eklenebilir.
  • Hardal, elma şarabı yapımında fermentasyonu yavaşlatmak için kullanışlıdır. Ayrıca eski zamanlardan beri et ürünlerinin bozulmasını önlemek için kullanılır. (13)
Kaynaklar ve Referanslar

Kaynaklar ve referanslar için tıklayınız.

Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 2 Ortalama Puan: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.