Guarana

Guarana meyveleri...

Guarana Nedir? Neye İyi Gelir?

Guarana bitkisinin agacı ve meyveleri...
Meyvenin olgunlaşınca çekirdekleri resimdeki gibi görünür. Bu çekirdekler öğütülerek tozu tüketilir.

Guarana (Paullinia cupana) Amazon bölgesinin yerlisi olan tırmanıcı bir fundadır ve uyarıcı ve tıbbı etkileriyle bilinir. Amazon’un yerlileri tarafından diüretik özellikleri, baş ağrısına, ateşe ve kramplara karşı tedavi edici özellikleri ve afrodizyak etkileri sebebiyle yüzyıllardır kullanılmıştır. (1)

Tadı hafifçe acı, sert ve asidiktir. Guarana tozunun suda çözünmesiyle elde edilen içecek yerliler tarafından uzun yaşam iksiri olarak kabul edilmiştir. Çekirdekleri, kahve çekirdeğinden 4 kat daha fazla kafein içermektedir. Ayrıca içerdiği saponin ve tanenler çekirdeklere ekstra uyarıcı etkiler vermektedir. (2) Üretimi Brezilya ile sınırlı olan bu bitki son yıllarda kuvvetli performans ve enerji artırıcı özellikleriyle popülerleşmeye başlamış ve içecekleri güçlü bir kahve alternatifi olmuştur. Günümüzde guarana genel olarak içecek, toz ve kapsül halinde satılmaktadır. Tozunu çay ve kahve yapımında, smoothielere veya enerji ve performans artırıcı içeceklerinize ekleyerek tüketebilirsiniz. Eğer isterseniz aynı kahve hazırlar gibi çekirdekleri yüksek sıcaklıkla 10 dakika kavurup öğüterek kendi guarana tozunuzu da hazırlayabilirsiniz. (3)


Guarananın Sağlığa Faydaları Nelerdir

1- Zayıflamaya Yardımcı Olur: Guarana etkili bir metabolik uyarıcıdır, kafein içeriği sayesinde tüketenlere gün boyunca daha fazla kalori yaktırır. (4) Yağ metabolizmasını artırarak etkili kilo vermeyi sağlayabilir ve solunum ve sindirim gibi temel metabolik faaliyetler için daha fazla kalori yakılmasını sağlar. (5) 67 kişinin katıldığı 8 haftalık bir çalışmada, katılımcılar Ma Huang ve guarana içeren besin destekleri kullanmış, önemli ölçüde zayıflamışlar ve kalça çevresinde küçülme olmuştur. (6)

2- Beyin Sağlığına İyi Gelir: 6 günlük bir bilimsel araştırmada guarana tüketimi, ikincil hafıza performansını, farkındalığı ve ruhsal durumu iyileştirmiştir. Bu değişiklikler tek başına kafeine bağlanmamaktadır. (7) Bitkinin beyin sağlığı ve performansa olan etkisi kafeinle bereber içerdiği yüksek saponin ve tanen içeriğine bağlanmaktadır.

3- Anti-Kanser Etkileri Vardır: Guarana anti-kanser bileşikler olan; kateşin, epikateşin, ent-epikateşin, prosiyanidinler, B1, B2, B3, B4, A2 (dehidroretinol) ve C vitamini açısından zengindir. (8)  Yapılan araştırmalarda bitkinin insan kolon ve göğüs kanserlerinde kanserli hücreleri öldürdüğü ve gelişimini yavaşlattığı gözlenmiştir. (9, 10) Farelerde yapılan deneylerde ise kanser gelişimini, oluşumunu ve metastazını tersine çevirdiği, melonoma kolonilerinde tümör hücre oluşumunu azalttığı, tümör hücre ölümünü artırdığı ve görünen karaciğer tümörü oranını düşürdüğü gözlenmiştir. (11)

4- Fiziksel Performansı ve Enerjiyi Artırır, Halsizliği Giderir: Guarananın, taurine maddesi ve şeker ile beraber enerji içeceklerinde kullanılması yaygındır. Bu bitki fiziksel performansı artırır. (12) Halsizlik birçok hastalığın belirtilerinden biridir ve hastalar bir kafein kaynağı olarak guarana kullanarak halsizlikle savaşabilir. Düşük doz (0.3 mg) guarana sindiren farelerde yüzme testlerinde fiziksel kabiliyetin arttığı gözlenmiştir ancak bu durum 3 mg guarana veya 0.1 mg kafein aldıklarında gözlenmemektedir. Buradan yapılan çıkarıma göre düşük dozda olduğunda daha etkilidir ve bu etkinin sebebi sadece kafein değildir. (13)

5- Etkili Bir Antioksidandır: Guarana çekirdek özleri serbest radikal etkisizleştiricidir ve antioksidan etkiler gösterir. Bu etkilerin sebebi çekirdeklerdeki yüksek tanen konsantrasyonu olabilir. Bitki Leydig hücrelerindeki değişiklikleri önleyerek kadmiyum kaynaklı radikal hasarına karşı koruyabilir. Kadmiyuma maruz kalan ve guaranayla tedavi edilen hayvanlarda testesteron seviyeleri ve seminifer tübüllerin boyutları artmıştır. (14)

6- Cilt Sağlığına Faydalıdır: Bitki çoğunlukla selülit tedavisinde kullanılan ürünlerde yer alır. Anti-aging kremleri, temizleme losyonları ve sabunlar, şampuanlar da bitkiyi aktif bileşen olarak kullanmaktadır. 43 erkek üzerinde yapılan bir araştırmada 6 haftalık bir guarana, kreatin ve gliserol uygulamasından sonra cilt kalitesinde artışlar gözlenmiştir. Kollajen üretimi artmış, sarkmalar ve kırışıklıklar ile göz altı sorunları azalmıştır. (15)

7- Antibakteriyeldir: E. coli bakterisi bağırsak florasının bir parçasıdır ancak belirli suşları iltihaplı ortamlarda çok hızlı ürer ve alfa-hemosilin üretir. Bu madde kanama, iltihaplanma ve aşırı geçirgen bağırsak sendromuna sebep olur. Guarana özleri E.coli’de hücre ölümlerine sebep olur. (16) Ayrıca araştırmalarla Salmonella ve Streptococcus mutans’da etkili olduğu ispatlanmıştır.

8- Kalp Sağlığını İyileştirir & Kanı İnceltir: Araştırmalara göre hem insan hem de tavşanlarda trombosit agregasyonunu önleyerek kalbi korur. 42 sağlıklı yetişkinin katıldığı bir araştırmada damar sertleşmesini önlediği, antioksidan ve yağ oluşumu ve birikimine karşı koruyucu etkiler gösterdiği bulunmuştur. (17)

9- Sindirime Yardımcı Olur: Amazon nehri havzasında yaşayan 637 yetişkin üzerinde yapılan incelemelere göre obezite, hipertansiyon ve metabolik sendrom gibi düzensizliklerin görülme sıklığının günlük guarana tüketimine bağlı olarak oldukça düşük olduğu gözlenmiştir. (18)

10- Analjeziktir, Baş Ağrısı, Eklem Ağrısı ve Adet Sancısına İyi Gelir: Guarana desteği normal dozlarda kullanıldığında baş ağrısına karşı etkilidir ancak besinin sistemdeki etkisi geçtikten sonra ağrı geri dönebilir. Ayrıca menstrual sorunlar veya yaralanma kaynaklı ağrılara karşı da etkilidir.

11- Anksiyete ve Stresi Rahatlatır: Guarana anksiyete, stres ve depresyon semptomlarını hafifletebilir ancak çok fazla tüketilirse ters etki yapması muhtemeldir.

12- Afrodizyak Etkileri Vardır: Kan dolaşımını artırarak vücut uzantılarına daha çok kan gitmesini sağlar. Afrodizyak özellikleri vardır ve doğurganlık sorunlarına karşı yardımcı olabilir. (19)


Guarananın Yan Etkileri / Zararları

Normal miktarlarda ağızdan kullanıldığında yetişkinler için güvenlidir. Kısa süreli tıbbı dozlarda kullanılması güvenlidir. Günlük 250-300 mg’dan fazla kullanılmasının yan etkileri olabilir. Özellikle aşırı miktarlarda kullanılması:

  • Yüksek tansiyon, nabız ve solunum,
  • Yüksek diyabet riski,
  • Sinir sistemi sorunları,
  • Uykusuzluk yapabilir.
  • İshal,
  • Göz tansiyonu yapabilir.
  • Aşırı yüksek dozlar güvenli değildir.

Kafein içeriği yüksek olduğu için etkisi geçtikten sonra ani enerji ve ruhsal durum düşüşlerine sebep olabilir. Düzenli olarak kullananlar kafein sebebiyle, bıraktıklarında yoksunluk sendromları yaşayabilirler.

Hamilelik ve Emzirme: Yiyeceklerde bulunan miktarlarda tüketildiğinde genel olarak güvenlidir. Hamilelik ve emzirme esnasında dikkatli tüketilmelidir. 200 mg’dan fazla tüketilmesi düşük riskini artırır.

Guarana Nasıl Kullanılır

Bu bitkiyi içecek, toz veya kapsül halinde bulmanız mümkündür. Çoğu kişi besin desteği olarak kapsüllerini kullanır veya tozunu meyve sularına, smoothielere veya diğer karışımlara ekleyerek tüketir. Kesin bir dozaj kısıtlaması olmamakla beraber tavsiyeler bulunmaktadır. Çoğu uzman günde 800 mg’dan fazla kullanılmasını önermez. (20) Bu miktar hamilelerde ve özel durumu olan insanlarda çok daha azdır. (Bknz. Yan Etkileri/Zararları başlığı)

Guarana Çayı Nasıl Hazırlanır?

  • Eğer çekirdek halinde satın aldıysanız, çekirdekleri yüksek sıcaklıkla 10 dakika kavurup öğüterek aynı kahve gibi kendi guarana tozunuzu hazırlayın. Toz halinde aldıysanız kullanıma hazırdır.
  • 1 veya 2 bardak suyu kaynatın, suya yaklaşık 2 gram guarana tozu ekleyin. Karışımı bir süre daha ocakta tutun. 10-15 dakika demlenmesine izin verin.
  • Tatlandırmak için bal veya şeker ekleyebilirsiniz.
  • Çay ve kahve içer gibi yudum yudum tüketebilirsiniz.
  • Oldukça güçlü bir içecek olduğunun farkında olun.
Kaynaklar / Referanslar

Kaynaklar ve Referanslar İçin Tıklayın
  • (1) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23981847
  • (2) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4399916/
  • (3) http://ifood.tv/preparation/299870-how-to-prepare-guarana-seeds-for-use
  • (4) http://www.academicjournals.org/journal/JMPR/article-abstract/C38A22A28982
  • (5) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21341338
  • (6) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11319627
  • (7) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16533867
  • (8) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18392453
  • (9) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/m/pubmed/26673759/
  • (10) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/m/pubmed/28569556/?i=2&from=/26673759/related
  • (11) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18392453
  • (12) http://www.academicjournals.org/journal/JMPR/article-abstract/C38A22A28982
  • (13) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9080343
  • (14) http://www.academicjournals.org/journal/JMPR/article-abstract/C38A22A28982
  • (15) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22151935
  • (16) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7513067
  • (17) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23391102
  • (18) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21341338
  • (19) https://search.informit.com.au/documentSummary;dn=846351913427599;res=IELHEA
  • (20) https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0195666307004023

Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 2 Ortalama Puan: 5]

Guarana” hakkında 1 yorum var.

  1. Abartmamak kaydıyla besin desteğini herkese tavsiye ederim, kısa sürede farkı göreceksiniz. Özellikle vücutçu ve sporcular için çok etkili. çok kullanılırsa bazen kırgınlık, uykululuk ve halsizlik yapabilir. zayıflamada da dengeli bir diyetle beraber kullanıldığında faydası büyük.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.