Frenk Üzümü

Frenk üzümü faydaları nelerdir?

Frenk Üzümü Nedir? Neye İyi Gelir?

Siyah frenk üzümü nedir? Faydaları nelerdir? Taze toplanmış siyah frenk üzümleri...

Bilimsel adı Ribes nigrum olan koyu mor ve siyah renklerdeki frenk üzümünün suyu, Avrupa ve Amerika’da yaz mevsiminin popüler içeceklerinden biridir. Meyvenin saydam, beyaz ve kırmızımsı farklı türevleri vardır ancak besin değeri açısından hiçbiri siyah frenk üzümüne yakın değildir. Ülkemizde bazı büyük marketlerde, internette ve bazı sağlıklı besin satan dükkanlarda satılmaktadır. Bu etli küçük meyve oldukça ekşidir bu yüzden genellikle bal, toz şeker veya tatlandırıcı bir şey ile beraber yenir. Ayrıca çay olarak veya meyve sularına, reçellere, frozenlara ve meyveli keklere farklı bir lezzet eklemek için kullanımı yaygındır.

Meyve Orta ve Kuzey Avrupa ile Sibirya ikliminin yerlilerindendir. İngiltere’de 500 yıldır bilinmektedir. Frenk üzümünün Çin ve Avrupa alternatif tıbbında tedavi amacıyla onlarca farklı kullanımı bulunmaktadır. Hatta bazı hastalıkların tedavisinde o kadar etkilidir ki hem meyvesi hem de frenk üzümü yağı, bitkisel tedavi uzmanlarının favorilerinden biri olmuştur.

Kendi frank üzümünüzü yetiştirmek için doğru iklime ihtiyaç vardır. Bitki kışın sıfır derecelik sıcaklıklara ihtiyaç duyar. Güneş alan bir yerde, iyi gübreyle meyve ekilebilir. Nemli ve soğuk toprakta büyüdüklerinden bitkinin kökünün etrafı açık bırakılmamalı ve 5-10 cm yüksekliğinde yaprak, saman vb. ile örtülmelidir. Bitkinin meyveleri kuru ve sert iken toplanmalıdır.


Frenk Üzümünün Faydaları Nelerdir?

1- Harika Bir Vitamin Kaynağıdır: İçerisinde yüksek miktarlarda C, A, B5, B6, B1 ve E vitamini bulunur. İçerisinde portakaldan 4 kat daha fazla C vitamini, yaban mersininden ise 2 kat daha fazla antioksidan bulunur. C vitaminin vücuda çok sayıda faydası vardır. Proteinin metabolize edilerek sindirilmesi, kollajen denen yapıların inşası C vitaminin bazı görevlerindendir. Meyve içerdiği besinler sayesinde cilt bakımına faydalıdır ve anti-aging etkileri vardır.

2- Kalp Sağlığını Artırır, Damarların İç Yüzeyindeki Plakları Temizler: Şarap ve üzüm suyu gibi üzüm kaynaklı içeceklerin damarlarda plak oluşumunu azalttığı bilinir ancak frenk üzümü, aynı nar suyu gibi plakların temizlenmesinde çok daha etkili ve hızlıdır. Frenk üzümü potasyum ve gama-linolenik asit (GLA) açısından zengindir. Bu iki besin tansiyonun düşmesine yardımcı olur. GLA kalp hücrelerinin hasarlara dayanmasına ve kan damarlarında pıhtı oluşumunun önlenmesine yardımcı olur.

Bir araştırma Frenk üzümü tozunun kalpteki kan akışını artırdığını ve çevresel direnci azalttığını ortaya koymuştur. (8)

3- Yaşlanmayı Yavaşlatır: Araştırmalara göre Frenk üzümü Alzheimer gibi yaşlılıkla şiddetlenen hastalıkların engellenmesinde önemli rol oynar. Ayrıca cilde ve saça olan faydaları, metabolizmayı hızlandırarak boşalatım sistemi aracılığıyla zararlı maddelerin atılmasını sağlaması, antioksidanlar açısından zengin olması gibi sebeplerle yaşlanmayı yavaşlatır.

4- Cildi Yumuşatır, Cilt Sağlığını Artırır ve Sedef Hastalığına Karşı Etkili Olabilir: Meyvenin tüketilmesinin, meyve suyunun içilmesinin veya en etkili olarak Frenk üzümü yağının kullanılmasının cilt üzerinde güçlü onarıcı ve yumuşatıcı etkileri vardır. Özellikle Frenk üzümü yağı ağızdan kullanıldığında sedef hastalığı semptomlarının azaltılmasında etkili olabilir. Kuru, kaşıntılı ve batma yapan cilde doğrudan da uygulanabilir.

5- Kansere Karşı Vücudu Korur ve Kanser Gelişiminin Engellenmesine Yardımcı Olur: İçerisindeki antosiyaninler sayesinde kansere karşı savaşır. Ohio Tıp Fakültesinde yapılan bir araştırmaya göre Frenk üzümü özünün karaciğer kanseri hücrelerinin yok edilmesine yardımcı olduğu gözlenmiştir. (1)

6- Göz Sağlığına İyi Gelir, Görme Performansını Artırır: Araştırmalara göre Frenk üzümü içerisindeki etken maddeler sayesinde glakom hastalığına karşı etkilidir. (2,3) Ayrıca göz kuruluğuna karşı etkili olabilir. (9) Klinik deneylere göre:

  • Gözün karanlığa adapte olma yeteneğini iyileştirir.
  • Gözlere olan kan akışını artırır.
  • Glakom hastalığının ilerlemesini yavaşlatır.
  • Göz yorgunluğu belirtilerini azaltır. Bir deneyde, her gün bilgisayar başında çalışan kişilerin günde 1 yemek kaşığı frenk üzümü tüketmelerinin 2 saat içerisinde göz yorgunluğunu azalttığı ölçülmüştür. (10)

7- Bağışıklık Sistemini Güçlendirir: Hem siyah hem de kırmızı Frenk üzümü C vitamini, fenoller ve antioksidanlar açısından zengindir, vücudu viral ve bakteriyel enfeksiyonlara karşı korur. Vücudun soğuk algınlığı ve gribe karşı savunmasını artırır. Ayrıca çeşitli kanserlerin önlenmesinde etkili olabilir. Bağışıklık sistemini birden fazla yönden güçlendirir.

8- Patojenlere Karşı Korur: Frenk üzümü yüksek anti-mikrobiyal özellikler taşır. 2012 yılında Japonya’da yapılan bir araştırmaya göre meyvenin %1’lik konsantrasyonu adenovirüs ve grip virüsünün gelişimini %50 azaltmış, %10’luk bir konsantrasyonun ise bu ve benzer virüslerin hücre duvarlarına yapışma kabiliyetini %95 azalttığı ortaya konmuştur. (4) Bir diğer araştırmada meyvenin H. pylori tipi mide ülseri, karın ağrısı ve mide bulantısı yapan bakterilere karşı etkili olabileceği açıklanmıştır. (5)

9- Kabızlığı Rahatlatır: İçerisinde önemli miktarlarda lif bulunur. İçerdiği lif suyu emer ve yapısı sebebiyle bağırsak hareketlerini düzenler, bağırsakları fiziksel olarak temizler ve atıkların atılmasına yardımcı olur. Kabızlığı önlemede etkili olabilir.

10- Kan Şekeri Seviyelerini Düzenler: Bu meyvelerin glisemik indeksi düşüktür. Yani içerdiği karbonhidratlar kolay sindirilmez ve şeker yavaş emilir. Bu sayede ani kan şekeri yükselişleri ve şeker krizleri önlenebilir. Diyabet hastalarının tüketmesi için çoğu meyveden daha güvenlidir.

11- Kansızlığı Önler: Kansızlık en temel olarak kırmızı kan hücreleri üretiminin azalmasına sebep olan demir eksikliğinden kaynaklanır. Ancak kansızlığın altında daha karmaşık mekanizmalar bulunabilir. Bakır ve folik asit eksikliği kansızlığı tetikleyebilir. Frenk üzümü kırmızı kan hücrelerinin yapısında bulunan hem demir hem de bakır açısından zengindir. Demir eksikliği kansızlık, halsizlik ve kas güçsüzlüğü sebebi olabilir.

12- Kemikleri Güçlendirir: Meyvenin tüketilmesi ve meyve suyunun içilmesi kemikleri güçlendirir. Frenk üzümü idrar yoluyla kalsiyum atılımını düzenleyen ve kemikleri güçlendiren K vitamini açısından zengindir.

13- Zayıflamaya Yardımcı Olur: 1 kase (112 gram) siyah Frenk üzümü sadece 70, kırmızı frenk üzümü ise sadece 63 kaloridir. Düşük miktarlarda yağ içerirler ve diyet lifi açısından zengindirler. Bu özellikleri sebebiyle zayıflama ve kilo kontrolü çabalarında ideal meyvelerden biri olabilir.

14- Astımı Önler: Astım çeşitli uyarıcılar sebebiyle solunum yollarında şişme, iltihaplanma ve tıkanmalarla ortaya çıkar ve kriz anında nefes alma zorluklarına sebep olur. İlaçlarla bu uyarıcıların olumsuz etkilerini hızlı olarak tersine çevirmek mümkündür ancak kalıcı tedavi uzun zaman alabilir. Frenk üzümü içerdiği mineraller, fenolik bileşikler ve antioksidanlarla astım hastalarına yardımcı olabilir. İçerisinde bulunan magnezyum astım krizlerinin önlenmesinde etkilidir ve nefes almayı normalleştirebilir. İçerdiği diğer besinler astımın uzun süreli kontrolüne yardımcı olur.

15- Uçuk Virüsü Salgınlarını Engelleyebilir (6): Uçuk virüsleri dünya genelinde milyonlarca kişiyi etkiler. Bazı kişiler salgınları hafif atlatabilse de bazen ciddi rahatsızlıklara sebep olabilir. Ağız çevresinde basit ağrısız uçuklar ortaya çıkabileceği gibi, ağız çevresinde birden fazla ağrılı uçuk görülebilir veya bazı kişilerde ağrılı, kaşıntılı genital yaralar olarak kendini gösterebilir.

Araştırmalara göre siyah Frenk üzümündeki bileşenler hem ağızdaki hem de genital bölgedeki virüsleri öldürebilir. Fitoterapi Araştırmaları Dergisi’ndeki bir araştırma siyah Frenk üzümü özlerinin uçuk virüslerinin hücrelere yapışmasını ve yayılmasını önlediğini belirtmektedir. (6)

Frenk Üzümünün Yan Etkileri / Zararları

Besin olarak tüketildiğinde güvenlidir. İlaç olarak yüksek dozlarda bilinçli tüketildiğinde güvenli olduğu düşünülmektedir. Kullanırken aşağıdaki özel durumların farkında olunmalıdır.

Hamilelik ve Emzirmede Frenk Üzümü: Hamilelikte besin miktarlarında tüketilmesi güvenlidir ve önerilmektedir. Bebeğin kemik, bağışıklık ve solunum sisteminin gelişmesine yardımcı olur. (12) İlaç miktarlarında tüketilmesi hakkında yeterli bilgi yoktur.

Kanama Düzensizlikleri: Özellikle siyah Frenk üzümü kanın pıhtılaşmasını yavaşlatır. Kanama düzensizliği olan kişilerde kanama riskini artırabilir.

Düşük Tansiyon Riski: Meyve tansiyonu düşürür. Teorik olarak tansiyonu düşük kişilerin yüksek miktarlarda tüketmesi tansiyonu aşırı düşürebilir.

Ameliyat: Ameliyat esnasında aşırı kanama riskini artırabilir. Planlanmış ameliyatlardan 2 hafta önce tüketmeyi bırakmanız önerilir.


Frenk Üzümü Besin Değerleri (13)

Siyah Frenk Üzümü112 Gram - Çiğ
Miktar% Günlük İhtiyaç
Kalori70.5%4
Yağ Kaynaklı Kalori3.8
Toplam Yağ0.5 g%1
Doymuş Yağ0.0 g%0
Trans Yağ--
Kolesterol--
Sodyum2.2 mg%0
Toplam Karbonhidrat17.2 g%6
Diyet Lifi4.3 g%11
Şeker~~
Protein1.6 g%3
C Vitamini203 mg%338
A Vitamini258 IU%5
E Vitamini1.1 mg%6
Tiamin0.1 mg%4
B6 Vitamini0.1 mg%4
Pantotenik Asit0.4 mg%4
Manganez0.3 mg%14
Potasyum361 mg%10
Demir1.7 mg%10
Magnezyum26.9 mg%7
Fosfor66.1 mg%7
Bakır0.1 mg%5
Kalsiyum61.6 mg%6

*Bu değerler 2000 kalorilik bir günlük diyet için geçerlidir. Kalori ihtiyacınız yaşam tarzınıza göre daha az veya çok olabilir.

Frenk Üzümü Çayı Nasıl Hazırlanır

  • Adım 1: 2 yemek kaşığı doğranmış Frenk üzümü yaprağı veya 1 yemek kaşığı kurutulmuş Frenk üzümü 250 ml çay için yeterlidir.
  • Adım 2: Kaynar suya meyve veya yaprakları ekleyip 3-4 dakika demleyin.
  • Adım 3: Yaprakları temizleyin ve isteğe bağlı olarak bal ekleyerek tüketin.

Frenk Üzümü Nasıl Yenir? Nasıl Kullanılır?

Diyetinize Frenk üzümü eklemek aslında o kadar da zor değildir. Frenk üzümünü Türkiye’de aşağıdaki formlarda bulunabilir.

  • Taze Frenk üzümü
  • Frenk üzümü meyve suyu
  • Kurutulmuş Frenk üzümü
  • Frenk üzümü yağı
  • Frenk üzümü besin takviyeleri ve kapsülleri
  • Frenk üzümü tozu
  • Frenk üzümü çayı hazırlanarak tüketilebilir.

Düzenli olarak kullanmayı düşünen kişiler dozaj olarak aşağıdaki önerilerden yola çıkabilir.

  • Günde 2 sefer, 250 mg’lık kapsülleri kullanılabilir.
  • Günde 5-10 mililitre meyve şurubu tüketilebilir.
  • 1 bardak Frenk üzümü suyu bir gün için yeterlidir.
  • Günde 2-4 sefer arası frenk üzümü yaprağı veya meyvesinden yapılan çayı tüketilebilir.
  • Meyveleri ayrıca yoğurt ve salatalarınızda kullanabilir, çeşitli tariflere ekleyebilirsiniz.

Frenk Üzümü Hakkında Yapılan Bilimsel Araştırmalar

Bilim adamları Frenk üzümünün respiratuar sinsisyal virüs (RVS), grip A ve B, uçuk virüsü tip 1, Streptococcus pneumoniae ve Streptococcus mutans virüsleri dahil olmak üzere; oral, nasal ve üst solunum sistemi hastalıklarına sebep olan patojenleri önleyici etkilerini keşfetmişlerdir. Araştırmalara göre %10’luk bir frenk üzümü konsantrasyonu grip tip B ve S. pneumoniae hastalarının %99.8’inde virüsleri 10 dakikada etkisizleştirmiştir. Sonuç olarak bu meyvenin özünün ağız bakımında oldukça fonksiyonel olduğu ispatlanmıştır. (7)

Kaynaklar ve Referanslar


Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 1 Ortalama Puan: 5]

Frenk Üzümü” hakkında 2 yorum var.

  1. bu meyve gerçekten çok ilginç bşr meyve. yaprakları bildiğimiz asma yaprağına benziyor ama biraz daha küçük ve damarları daha farklı. grip vb. hastalıklara karşı çok hızlı etkisi var.

    1. Bende var bu meyve.ben söküp atıyordum.bundan sonra sahipleneyim bari.kırmızı olandan.şu an meyveye başladılar.bide bektaşi üzümü diye bişe var.minyatür karpuz gibi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.