Chai Çayı (Masala Çayı)

Chai çayı (masala çayı) ve içindekiler...

Chai Çayı Nedir? Chai Çayı Neye İyi Gelir?

Dünyanın bir çok bölgesinde “chai” kelimesi basitçe çay anlamına gelir. Ancak Batı Dünyasında hoş kokulu ve baharatlı bir Hint çayı olan masala chai’yi adlandırmak için kullanılır. (1)

Chai çayı hafif tatlı, koyu baharatlı ve sıcak bir içecektir. İçerisinde siyah çay, zencefil ve diğer baharatların bir karışımı bulunur. Çayın içerisindeki baharatlar, siyah veya yeşil çay kullanılması, su veya süt kullanılarak hazırlanması durumu; hazırlandığı bölgeye göre değişiklik gösterebilir. İçeceğe eklenen en popüler baharatlar; kakule, tarçın, kişniş tohumu ve karabiber tohumlarıdır.

Chai’nin en popüler tüketim şekli, bu gün çok sayıda kafenin menüsünde yer alan haliyle, chai tea lattedir. (bol sütlü chai çay) Çayı dışarıda bulabileceğiniz gibi, hazır poşet çay halinde satın alabilir veya evde kendi chai çayınızı kendiniz hazırlayabilirsiniz.

Chai Çayının Faydaları Nelerdir?

1- Kalp Sağlığını İyileştirir: Bu çayın kalp sağlığı üzerindeki olumlu etkilerine ilişkin bilimsel araştırmalar vardır. Araştırmalara göre çayın içindeki temel baharatlardan biri olan tarçın tansiyonu ve kötü kolesterolü düşürür. (2) Bu konuda yapılan çoğu araştırma günde 1-6 gram arası tarçın önerir ki bir bardak chai çayında daha az tarçın vardır ancak son araştırmalara göre günde 120 mg kadar tarçın tüketmek baharatın kalbe olan olumlu etkilerini görmek için yeterlidir. (3) Ayrıca çayın içerisindeki diğer baharatlar, siyah veya yeşil çayda kalbe farklı mekanizmalardan olumlu etkiler sağlamaktadır.

2- Kan Şekerini Düşürür: İçerisinde önemli miktarlarda zencefil ve tarçın bulunduğundan kan şekeri seviyelerinin kontrol edilmesine fayda sağlar. Tarçın insülin direncini ve açlık kan şekeri seviyelerini %10-29 arası düşürebilir. (4, 5) Düşük insülin direnci vücudun şekeri daha iyi metabolize etmesini sağlarken bu durum kan şekerinin düşük kalmasını sağlar.

Yakın zamanda yapılan bir araştırmaya göre günde 2 gram zencefil tozu tüketmek tip 2 diyabeti olan hastalara yardımcı olabilir; kan şekeri seviyelerini %12 düşürebilir. (6) Ancak bu durumlarda bilinmelidir ki dışarıda bir kafede satın aldığınız chai çayında tatlandırıcı maddeler bulunabilir ve çayın kan şekeri düşürücü etkilerini ortadan kaldırabilir. Bu yüzden evde kendi demlediğiniz şekersiz çayları tüketmek diyabet sorunu olan kişiler için zorunluluktur. Aslında Starbucks’ta satılan 360 ml’lik bir chai tea lattede 35 gram şeker bulunur ve bunun 2/3’ü eklenen şekerden gelir. (7)


3- Mide Bulantısını Azaltır, Sindirimi Artırır: Chai çayında mide bulantısına karşı güçlü etkileri olan zencefil bulunur. (8) Zencefil özellikle hamilelik esnasında yaşanan mide bulantılarına karşı etkilidir. Günde 1.1-1.5 gram zencefil tüketmek mide bulantısını önemli oranda azaltır. Bu miktar neredeyse bir bardak chai çayında bulunan miktar kadardır.

Çayda ayrıca bakteri kaynaklı sindirim sorunlarına karşı etkili antibakteriyel maddeler içeren tarçın, karanfil ve kakule bulunur. (9) İçerisindeki karabiberin sindirim sağlığına olan etkileri ise biraz daha farklıdır. Karabiber sindirim enzimleri miktarını artırır ve besinlerden daha iyi faydalanılmasını sağlar.

4- Zayıflamaya Yardım Eder: Düzenli olarak tüketilmesi kilo almayı önleyebilir ve zayıflamaya birden fazla mekanizmayla yardımcı olabilir. Süt ile hazırlandığı taktirde iyi bir protein kaynağı olur ve karbonhidrat ve yağ tüketiminizin düşmesine yardım eder. Öyle ki chai çayını zaman zaman atıştırmalık yerine içebilirsiniz. İçerisindeki çay ve baharatlar yağ yakımını uyarır ve formda kalmanıza olumlu etkiler yapar. Özellikle karabiberin vücudun belli bölgelerinde yağ birikimini önlediği bilinmektedir. Ancak çayı tüketirken çok fazla şeker kullanmadığınızdan emin olmalısınız.

5- Uyarıcıdır, Uyanmanıza Yardım Eder: İçerdiği çay yapraklarından gelen kafein sayesinde sabahları güne başlamak için harika bir seçenek olabilir, içindeki baharatlar ise gün boyunca zinde kalmanıza yardım eder. Chai çayı yaklaşık olarak bir bardak kahvenin 3’te 1’i kadar kafein içerir. Yani kafein kaynaklı bir yan etki görülmeden birkaç bardak chai çayı tüketebilirsiniz. Eğer günlük kafein alımınızı azaltmak istiyorsanız kahve yerine tüketmek iyi bir tercihtir.

6- Baş Ağrısı ve Diğer Ağrılara İyi Gelir: Bazı yaygın ağrıların ve hatta artrit ağrısının azaltılmasına yardım eder. Bu etkilerin sebebi içerisindeki malzemelerin, özellikle zencefil ve karanfilin antienflamatuar özellikleridir. Zencefil kökü iltihaplanmaları azaltır, migren ve baş ağrılarına karşı etkili olur. Karanfil ise 2000 yıldır diş ağrısı vb. gibi küçük ağrılara karşı homeopatik bir çözüm olarak kullanılmaktadır. (10)

7- Bağışıklık Sistemini Güçlendirir: Eğer güçlü bir bağışıklık sisteminiz olsun istiyorsanız; her gün birkaç bardak chai çayı içmek yardımcı olabilir. Kakule yüzyıllardır Tibet tıbbının temel malzemelerinden biri olmuştur ve yüksek miktarda C vitamini ve diğer besinleri içerir. (11) Siyah kakule antiseptik ve balgam söktürücü özellikler gösterirken, yeşil kakule sinüsleri temizler ve detoks etkisi vardır. Her iki türde güçlü antioksidanlar ve antimikrobiyal maddeler içerir; soğuk algınlığı, bakteri ve mantarlara karşı korur.

8- Hücre Sağlığını Korur, Kronik Hastalıkları Önler: Çayda bol miktarda serbest radikalleri etkisizleştiren polifenol antioksidanlar vardır. Serbest radikaller, çevredeki kirlilik ve kimyasallar kaynaklı bileşikler olup hücre hasarına yol açabilir, Alzheimer, Parkinson ve farklı kanserlere sebep olabilir. Chai çayında çoğu meyve ve sebzeden daha fazla polifenol bulunur. Karanfil ve tarçın yüksek antioksidan kabiliyete sahip baharatlardır. Bu sayede hücresel dejenerasyona, virüslere ve bakterilere karşı korur; yaşlanmayı yavaşlatır.


Chai Çayının Zararları / Yan Etkileri

Chai çayı özellikle yüksek miktarlarda tüketildiğinde hamilelerde ve mide sorunu olan kişilerde bazı ciddi yan etkiler görülebilir. Hamile ve emziren annelerin kafeinli içeceklerden uzak durması gerekmektedir. Diğer kişilerde aşırı miktarda chai çayı tüketirse ishal gibi mide ve bağırsak sorunları ve huzursuzluk ve anksiyete yaşayabilir. Bu güçlü çayın kontrollü tüketilmesi önemlidir. Çayın bazı yan etkileri aşağıdadır.

  • Kafein kaynaklı yan etkiler: Chai çayı yüksek miktarlarda kafein içerebilir. Eğer aşırı kafeinli chai çayı tüketirseniz; baş dönmesi, uyku sorunları, huzursuzluk ve mide bulantısı yaşayabilirsiniz. Çayınızdaki kafein miktarını azaltmak için, siyah çay yerine yeşil çaylı chai çayı tercih edebilirsiniz.
  • Hamile ve emziren annelerin chai çayı tüketimindeki riskler: İçerisinde çok çeşitli baharatlar bulunabileceğinden dikkatli tüketilmelidir. Hamilelik esnasında uzak durmanız gereken temel baharatlar; dul avrat otu, guarana, maydanoz, kekik, ada çayı, ayı üzümü, damiana ve comfreydir. (karakafes otu) Bu bitkileri içeren markaların chai çaylarından uzak durmanız önerilir. Chai çayı ayrıca kafein içerir. (12)
  • Diğer yan etkiler: Aşırı tüketiminde demir eksikliği ortaya çıkabilir. Aşırı chai çayı tüketildiğinde bağırsaklardan demir emilimi azalabilir. (13)

Evde Chai Çayı Nasıl Hazırlanır?

Evde kendi chai çayınızı yapmanız oldukça basittir ve sadece birkaç yaygın malzeme ile yapılabilir. Bu tarifteki malzemeleri tercihlerinize göre değiştirebilirsiniz.

  • Adım 1 – 2 parça tarçın kabuğu, 10 karanfil ve 1 çay kaşığı kakule tohumunu bir süzgeç veya tülbente koyun.
  • Adım 2 – Bu karışımı bir cezve dolusu suyun içine yerleştirin, düşük ateşte kaynayıncaya kadar ısıtın.
  • Adım 3 – 15 dakika kısık ateşte bekletin ardından ocağı kapatın.
  • Adım 4 – İçerisine 1-2 siyah çay poşeti ekleyin ve 3-4 dakika demleyin.
  • Adım 5 – Çay poşetlerini ve baharat karışımını alın.
  • Adım 6 – 2 bardak süt ve çeyrek bardak bal ekleyin.
  • Adım 7 – Ilık veya soğuk servis edebilirsiniz.
Kaynaklar ve Referanslar


Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 2 Ortalama Puan: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.