Avokado Yağı

Avokado ve avokado yağı...

Avokado yağı nedir? Neye iyi gelir?

Avokado yağı çok yönlü olarak genel sağlığı iyileştirir. Kalp sağlığını korur, besin emilimini iyileştirir, onarım ve gelişmeyi uyarır, artriti tedavi eder, ağız sağlığına iyi gelir, iltihaplanmaları önler, zayıflamaya yardım eder, görüşü korur, kansere karşı korur ve doğum kusurları riskini azaltır. Yüksek miktarlarda tüketilirse veya alerjik reaksiyonlar oluşursa bazı yan etkileri vardır. Bu yan etkiler bölgesel iltihaplanma, mide-bağırsak sorunları, mide bulantısı ve kusma olabilir. Ancak çoğu kişi için diyete eklenmesi veya ara sıra kullanılması en sağlıklı seçimlerden biri olacaktır.

Avokado yağı, bilimsel adı Persea Americana olan Meksika’nın yerlisi Avokado meyvesinden elde edilir. Pişirme amaçlı kullanıma uygundur, buharlaşma noktası çok yüksek olduğu için yaygın olduğu ülkelerde özellikle pişirme amacıyla tercih edilir, sağlıklı bir kızartma yağıdır.

Bu yağ sağlık, kozmetik ve diğer amaçlarla kullanıldığında vücuda iyi, yani faydalı kolesterol sağlar. Yüksek miktarda A vitamini, tiamin, folik asit, riboflavin ve diğer antioksidan bileşikleri içerir.

Avokado yağının faydaları

İnsanlar avokado yağını genellikle yüksek tansiyon, cilt sorunları, kronik hastalıklar, oksidatif stres, artrit, obezite, yüksek kolesterol, kötü görüş, diş eti iltihabı, iltihaplı sorunlar, besin eksiklikleri ve yüksek kanser riski durumlarına kullanır.

1- Cilt Bakımı: Yüksek E vitamini ve diğer güçlü antioksidanları içerir, cilt sorunlarını çözmek için ideal yağlardandır. E vitamini yeni deri hücrelerinin oluşumunu uyarır, cildi enfeksiyonlardan korur, egzama ve sedef gibi iltihaplı sorunları azaltır, cildin görünümünü iyileştirir ve gençlik katar. (1)

2- Anti-Kanser Potansiyeli Vardır: Meyvede bulunan fitokimyasallar kemo-önleyici özellikler gösterir. Ayrıca meyvenin göğüs kanseri ile savaşılmasında pozitif etkileri vardır. (2) Diyete avokado yağı eklenmesi karotenoidlerin emilimini artırır, bu maddeler kanser riskini düşürür.

3- Kalp-Damar Sağlığını Güçlendirir: Düzenli olarak tüketildiğinde tansiyonu düşürür ve kalp sağlığını iyileştirir. Araştırmalara göre bu yağ böbreklerde hormon cevabını etkiler ve tansiyonu düşük tutar. (3) Bu sayede ateroskleroza ve diğer kalp damar sorunlarına karşı vücudu korur.

4- Görüşe İyi Gelir: İçerisindeki karotenoidler vücutta A vitaminine dönüşür, antioksidan olarak aktivite gösterir, oksidatif stresi azaltır ve kronik hastalık riskini düşürür. (4) A vitamini göz sağlığıyla özellikle ilgilidir, maküler dejenerasyonu öneleyebilir (yaşlanmaya bağlı görme kaybı) ve katarakt oluşumunu yavaşlatır.

5- İltihaplanmaları Azaltır: İçerdiği mono-doymamış yağlar hakkındaki en iyi şey belki de vücutta önemli antienflamatuar etkileri olmasıdır. Sadece kolesterol dengesinin sağlanmasına yardımcı olmaz; kan damarları, arterler, kaslar ve eklemlerdeki doku iltihaplanmalarını da azaltır. Özellikle artriti olanlara faydalı olabilir.

6- Zayıflama: Vücuttaki lipit profilini iyileştir, iyi yağların miktarını artırır, daha fazla enerji üretimi sağlar ve depolanan yağ miktarını azaltır. (5) Bu durum zayıflamanın hızlanmasına fayda sağlar. Özellikle egzersiz ve sağlıklı bir diyet ile desteklenen zayıflama çabalarında daha hızlı netice alınabilir.

7- Sindirim Etkinliğini Artırır: Tüketilen besinlerden mümkün olduğunca çok faydalanmak önemlidir. Avokado yağı bağırsaklardan sağlığa önemli faydaları olan karotenoid antioksidanların emilimini artırır.

8- Ağız Sağlığı: Dişleri, diş etlerini ve ağız dokularını korur, iltihap yapıcı bileşikler olan sitokinlerin salınımını bloklar. Periodontal hastalık durumunda, sitokinlerin önlenmesi dişleri ve diş etlerini sağlıklı tutabilir. (6)

Avokado yağının zararları / Yan etkileri

Avokado yağının yan etkileri olarak raporlanmış çok nadir vaka vardır. Ancak bir reaksiyon olduğunda genellikle ya bölgesel iltihaplanma ya da mide ve bağırsak rahatsızlığı şeklindedir. Ayrıca avokadoya alerjiniz varsa, bu yağı kullanmamalısınız.

  • Alerjik Reaksiyonlar: Nadirdir ancak bazı kişilerde özellikle ağızdan tüketildiğinde alerji yapabilir. Mide bulantısı, kusma, ağrı, ishal ve diğer mide-bağırsak sorunlarına yol açabilir. İlk defa kullanacaksanız vücudunuzun tepkisini görmek için önce küçük bir miktar tüketip bekleyebilirsiniz.
  • Ciltte Tahriş: Çoğu doğal yağda olduğu gibi bu yağda bölgesel kullanımda ciltte tahrişe yol açabilir.
  • Avokado Yağı Dozaj, Kullanım: Tedavi edici etkilerini görmek için günde 300 mg – 600 mg arası avokado yağı kullanılması yeterlidir. Daha yüksek dozajlarda bir yan etki görülmemiştir. Bir sağlık durumu olanların kullanmadan önce doktoruna danışması önerilir.

Kaynaklar ve referanslar

Buğday Özü Yağı (Rüşeym Yağı)

Buğday özü yağı (rüşeym yağı)

Buğday özü yağının çok sayıdaki faydası arasında; cildi yumuşatması, yaşlanma belirtilerini azaltması, zihni güçlendirmesi, sivilceleri azaltması, kalp sağlığını koruması, saçları güçlendirmesi, diyabete iyi gelmesi ve zayıflamaya yardımcı olması sayılabilir. Bu yağın kullanımı ile ilgili bazı şüpheler vardır. Mide ve bağırsak sistemi problemleri, baş dönmesi, ciltte tahriş ve belirli bir hastalığı olan kişilerde komplikasyonlara yol açabilir. Bilinmelidir ki kullanan çoğu kişide bu yan etkiler görülmez ancak diyetinize düzenli olarak eklemeden önce bir doktora danışmanız önerilir.

Buğday özü (rüşeym) yağı nedir? Neye iyi gelir?

Buğday özü veya diğer adıya rüşeym buğday tohumunun alt kısmında bulunan embriyodur, besin değeri açısından çok zengindir, buğdayın sağlığa faydalı olan bileşiklerinin önemli bir bölümü bu bölgeden kaynaklanmaktadır.

Buğday özü yağının mutfak kullanımı vardır ancak genellikle tıbbi ve terapatik amaçlarla kullanılır. Yüksek miktarda omega-3, omega-6, A, E, B ve D vitamini, uçucu bileşikler ve antioksidanlar içerir. (1) Buğday özü yağı ideal oran olan 1:1 omega-3, omega-6 oranından uzak bir bileşimdedir ve içerdiği omega-3 miktarının 8 katı omega-6 içerir ve bu durum yüksek miktarlarda kullanıldığında sağlık için riskli olabilir.


Buğday özü yağının faydaları ve kullanımları

İnsanlar buğday özü yağını genellikle diyabet, yüksek tansiyon, obezite, saç dökülmesi, cilt kuruluğu, kırışıklık, erken yaşlanma, demans, hafıza kaybı, sivilce, halsizlik, sedef ve bazı diğer durumlarda kullanır.

1- Saç Bakımı: Linoleik asitte denen omega-6 yağ asitleri açısından zengindir, saçları besler. (2) Kafa derisine seyreltilmiş formda masajla uygulandığında veya şampuanlara karıştırıldığında saçları güçlendirir, erken saç kaybını ve kepeği önler.

2- Ciltteki İltihaplanmaları Tedavi Eder: İltihaplı veya tahriş olmuş cilde uygulanması çok eski bir yöntemdir. Yüksek miktarda tokoferol içerir, cildi besler, kan akışını hızlandırır, iltihaplanma ve şişmeleri giderir ve iyileşmeyi hızlandırır. Bu özellikleri yağı, sedef, egzama ve diğer yaygın cilt sorunlarında etkili bir çözüm haline getirir.

3- Kalp Sağlığını İyileştirir: İçerdiği omega-3 kolesterol seviyelerini düşürür ve kan dolaşımına iyi gelir, bu sayede sadece tansiyon düşmez ayrıca kardiovasküler hastalık, kalp krizi ve inme riskleri de düşer. (3) Kan dolaşımın artması sayesinde vücudun çeşitli kısımlarının iyileşmesi ve düzgün gelişmesi sağlanabilir. Buğday özü yağı yüksek miktarda omega-6 yağ asitleri de içerdiği için kontrolsüz miktarlarda tüketildiğinde kolesterolü daha çok yükseltebilir.

4- Yaşlanmayı Önler: Antioksidan etkileri sadece cilt için değil vücudun geri kalanı için de geçerlidir. Cilde uygulanması oksidatif stresi, kırışıkları ve yara izlerini azaltır, yeni hücreler arasında kollajen formasyonunu artırır. Vücudun iç kısmında ise serbest radikalleri etkisizleştirir ve kronik hastalıklara yakalanma riskini düşürür.

5- Obeziteyi Önler: Metabolizmayı etkileyerek zayıflama çabalarında önemli olan pasif yağ yakımını artırır. Ayrıca omega-3 yağ asitleri vücutta yağ olarak depolanmayan iyi bir enerji kaynağıdır, kontrollü tüketildiğinde göbek bölgesinin küçülmesine yardımcı olabilir. (4)

6- Bilişsel Sağlığı Güçlendirir: E ve A vitamini ve diğer antioksidanların bir bileşimini içeren buğday özü yağı güçlü bir beyin fonksiyonları güçlendiricidir. Sinir yollarındaki serbest radikal aktivitesini nötralize eder, beta-amiloid plak birikimini önler ve nörodejeneratif hastalık riskini düşürür.

7- Diyabeti Kontrol Eder: İçerdiği önemli besinlerden biri magnezyumdur. Magnezyum sağlıklı kalmak için çok önemlidir ve kan şekerini düzenleyen sistemde önemli bir rol oynar. (5) Diyabeti olan veya diyabet riski olan kişiler için insülin ve glukoz seviyelerini kontrol altında tutmak çok önemlidir.

8- Enerji Seviyelerini Yükseltir: Eğer sık sık halsiz ve zayıf hissediyorsanız kahve dışında farklı doğal enerji kaynaklarına ihtiyacınız olabilir. Buğday özü yağındaki omega-3’ler hızlı şekilde vücuttaki kaslar için kullanılabilir enerji formuna dönüşebilir. Ayrıca kan dolaşımının artması enerji seviyelerinizi yükseltir.

Buğday özü yağının zararları

Bu yağın, kullananların farkında olması gereken bazı yan etkileri vardır. Bu yan etkiler; tehlikeli seviyede düşük tansiyon ve düşük kan şekeri, ciltte tahriş, kolesterolde yükseklik ve mide rahatsızlığıdır. İçerdiği çoğu besin sağlık için önemli faydalar sağlar ancak bilinmelidir ki içerisindeki bazı yağlar sadece kontrollü tüketilmelidir.

Kolesterol: Vücutta omega-3 ve omega-6 yağ asidi oranının 1:1 olması tercih edilir. Buğday özü yağında bu oran 1:8’dir. Bu yüzden kolesterol seviyelerinin yükselmemesi için kontrollü kullanılmalıdır.

Tansiyon: Bilinçli tüketildiğinde tansiyonu düşürür ancak mevcut durumda tansiyon düşürücü ilaç kullanan kişilerde tansiyonda tehlikeli düşüşlere yol açabilir. Diyetinize eklemeden önce bir doktorla konuşmalısınız.

Cilt İltihaplanmaları: Hassas cildi olanlarda bölgesel uygulamalarda ciltte tahriş, kızarıklık ve iltihaplanmalar yapabilir. Cilt üzerinde geniş bir alanda kullanmadan önce küçük bir kısımda alerji ve tahriş olasılığını kontrol etmelisiniz.

Kan Şekeri: Diyabeti olan kişiler için etkili bir seçenek olabilir ancak mevcut durumda yüksek kan şekeri için ilaç kullanan kişilerde kan şekerinde tehlikeli düşüşlere yol açabilir.


Kaynaklar ve referanslar

Defne Yağı

Defne yaprağı yağı...

Defne yağı nedir? Neye iyi gelir?

Defne yağının faydalarının sebebi; antiseptik, antibiyotik, anti-neuralgic, anti-spazmodik, analjezik, aperitif, astrenjan, insektisit, sedatif ve diğer bir dizi özellik göstermesidir.

Bu yağ Karayipler’den dünyaya yayıldığı düşünülen defne ağacından elde edilir. Defne ağacının Antik Roma ve Yunanistan dini, kültürü ve tıbbında önemli bir yeri vardır. Taze yapraklardan buharlı damıtma yöntemiyle elde edilen yağın içerisindeki ana bileşenler; alfa-pinen, alfa-terpineol, beta pinen, chavicol, geranyl asetat, eugenol, limonen, linalol, methyl chavicol (estragol), mirsen ve neral (sitral)’dir.

Defne yağının faydaları nelerdir?

1- Antiseptiktir: Yaralanma durumlarında kullanmaya uygundur, özellikle küçük, demirden, paslı objelerden veya kirli objeler kaynaklı yaralanmalar da faydalı olabilir. Defne yağı antiseptik özellikleriyle enfeksiyonlara ve bakteri çoğalmasına karşı korur, yaraların iyileşmesini hızlandırır. Seyreltilmeden kullanılmamalıdır.

2- Antibiyotik Özellikleri Vardır: Bu yağ antibiyotik özellikleriyle de bilinir. (1) Yani her türlü biyotik (mikrop, bakteri veya fungi) çoğalmasını önler, bu amaçla kullanıldığında bir yan etkisi yoktur.

3- Anti-neuralgictir: Nevralji çok ağrılı olabilir ve bütün ağız bölgesini, boğaz, kulaklar, bademcikler, burun, gırtlak, yutak ve çevresini etkileyebilir. Sebebi kan damarlarının çiğneme, yeme, gülme, bağırma veya diğer hareketlerde glossofaringeal veya dokuzuncu kranial sinire baskı yapmasıdır. Defne yağı analjezik ve astrenjan özellikleriyle ağrıyı kendi yöntemleriyle rahatlatır.

4- Anti-spazmodiktir: Kramplar, öksürük, ağrı, ishal, sinir rahatsızlıkları ve kasılmalar spazm sebepli bazı durumlardır. Bazı durumlar bazen yukarıdakilerden daha tehlikeli olabilir. Örneğin solunum sisteminde aşırı spazm yaşamak nefes almayı çok zorlaştırabilir, nefessiz kalınmasına yol açabilir. Defne yağı anti-spazmodik özellikleriyle rahatlama sağlayabilir.

5- Analjeziktir: Ağrıyı azaltır, özellikle öksürük ve soğuk algınlığı, viral enfeksiyonlar, grip ve burkulma kaynaklı ağrılarda etkili olur. Bazı durumlarda satışta olan ağrı kesici haplardan çok daha iyi bir seçenek olur.

6- İştahı Açar: Şehir hayatında iştah kaybı yaygın bir sorundur. İşteki stres, özel zamanın azlığı, egzersiz yapmamak gibi sebepler buna sebep olabilir. İştah kaybı akut besin ve vitamin eksikliklerine yol açabilir.

7- Astrenjandır: Kas ve dokuları büzücü ve sıkılaştırıcı etkileri çok şekilde faydalı olabilir. Diş eti sağlığını artırır, ciltte ve kaslardaki sarkmaları önler, saçları güçlendirir ve kanamaların durdurulmasına yardımcı olur.

8- Menstruasyonu Düzenler: Adet düzensizliğinin önlenmesinde etkilidir. Menstrual dönemle ilgili ağrı ve diğer şikayetlerin azaltılmasına yardımcı olur.

9- Böcek Öldürücüdür: Böceklere ve diğer hayvanlara karşı öldürücüdür. Böcekleri uzak tutmak için sprey, buhar ve diğer yöntemlerle kullanılabilir.


10- Sedatiftir: Epilepsi, histeri, kasılma, anksiyete, stres, depresyon, sinirlilik gibi durumlarda rahatlama sağlar.

11- Mideyi Korur: Mide iyi sağlık için en önemli organlardan biridir ve midedeki herhangi bir düzensizlik farklı bir hastalığa yol açabilir. Mide sağlıklı oldukça genel sağlıkta iyi kalır. Defne yağı mide fonksiyonlarını korur, enfeksiyon, ülser ve asitliği önler.

12- Sudorifiktir (Terletici): Defne esans yağı terlemeyi artırır ve toksin, aşırı tuz, su ve yağın vücuttan terleme yoluyla atılmasını sağlar. Bu durum vücudu hafifletir ve hastalıklara karşı korur. Ayrıca ateşlenme durumlarında ateşin düşmesine yardım eder.

13- Tonik Özelliği Vardır: Bu özelliği bütün vücut için faydalıdır. Tonik özellikleri sayesinde metabolik fonksiyonları ve bağışıklığı iyileştirir, güç ve sağlık katar.

14- Enfeksiyonlarla Savaşır: İçerisindeki belirli bileşikler öksürük, soğuk algınlığı ve ateşe sebep olan enfeksiyonlarla savaşır, terletici olduğu için ateş düşürücü özellikler gösterir.

Defne yağının zararları / Yan etkileri

Bu yağ solunum sorunlarında antiseptik ve tıkanıklık açıcı olarak işlev gösterse de eugenol içeriği mukus dokuları ve cildi tahriş edebilir. (2) Dengeli kullanılmalıdır.

Kan inceltici özellikleri vardır, bu sebeple Böbrek ve karaciğer sorunu olan kişiler tarafından kullanılmamalıdır.

Seyreltilmemiş yağın doğrudan hassas veya hasarlı cilde uygulanması kesinlikle önerilmez.

Seyreltilmiş olsa bile hamile ve emziren kadınlar kullanmaktan kaçınmalıdır. Çocuk ve bebeklere çok hassas oldukları için önerilmez. Bu yağı kullanmadan önce doktorunuza veya nitelikli bir aromaterapiste danışmanız önerilir.

Kaynaklar ve Referanslar

Çam Ağacı Yağı

Çam ağacı yağı ve çam kozalakları...

Çam ağacı yağı nedir? Neye iyi gelir?

Çam ağacı yağı doğada bolca bulunan, ortak bilimsel adı Pinus olan çam ağaçlarının en yaygın olarak Pinus sylvestris cinsinden elde edilir. Bilinenlere göre dünyanın geri kalanına yayılmadan önce çam ağacı ilk olarak Avusturya ve Rusya’da ortaya çıkmıştır. Yılbaşı ağacı olarak ünlenen bu ağacın kozalak, iğne uçlu yaprakları ve diğer bölümlerinden buharlı damıtma yöntemiyle yağı elde edilir, bol bulunduğu için yağın fiyatı uygundur.

Bu yağın çok sayıda faydası olması onu aromaterapide kullanılan temel yağlardan biri yapmıştır. (1) Sedir ağacı, biberiye, ada çayı ve lavanta gibi yağlarla iyi uyum sağlar. Zehirlilik oranı düşüktür, kullanması en güvenli yağlardan biridir ancak bazı hassas kişiler çok soluduğunda hafif solunum sistemi tahrişi yaşayabilir.

Çam ağacı yağının faydaları nelerdir?

1- Cilt Bakımı: Çeşitli cilt sorunlarına karşı etkili bir tedavi olabilir. Dermatolojistler bu yağı ve içeren ilaçları sıklıkla sedef, kaşıntı, sivilce, egzama, cilt hastalıkları, zayıf cilt, uyuz, yaralar ve pire için reçete eder. Cilde dengeli, yumuşak, yenilenmiş ve parlak bir görüntü verir ayrıca cildi olumsuz etkileyen serbest radikalleri etkisizleştiren bir antioksidan görevi üstlenir. (2) Serbest radikaller sağlıklı deri hücrelerine saldırarak bu dokuların mutasyonuna, erken yaşlanmaya, kırışıklık ve sarkmalara neden olur. Çam ağacı yağı bu olumsuzluklara karşı cildi korur.

2- Kozmetik Uygulamalar: Yağın cezbedici bir kokusu vardır ve kozmetik ürünlere tatlı bir aroma ekler. Parfüm ve kokulu ürünlerin yapımında kullanılır. (3) Ayrıca bu yağ saç bitini temizleyebilir, masaj ve banyo yağı olarak kullanımı yaygındır. Kedi kumundan, sabunlara kadar yaygın bir kullanım alanı vardır.

3- Metabolizmayı Güçlendirir: Metabolizma hızını artırır. Bağırsak sorunlarının tedavisine ve kanın temizlenmesine destek olur. Doğal bir diüretiktir ve vücuttan aşırı suyun atılmasını sağlar. (4) İdrar miktarını ve sıklığını artırdığı için daha fazla ürik asit, aşırı su, tuz ve yağ atılır. Böbrekleri sağlıklı tutar. Çam ağacı yağı gıda zehirlenmelerinde kullanılabilir, çünkü vücuttaki toksinlerin idrar yoluyla atılması sürecini hızlandırır.

4- Ağrıyı Azaltır: Bir analjeziktir ve eklem ağrısı, artrit ve romatizmal durumları olan kişiler içim iyi bir çözüm olabilir. Ağrı kesici olmasının yanı sıra, antienflamatuar ajandır; etkilenmiş bölgelerde kızarıklık ve iltihaplanmaları azaltır. (5)


5- Stresi Azaltır: Sağlığa olan faydaları arasında zihinle ilgili olumlu etkileri de yer alır. Enerjiklik duygusu oluşturur, çeşitli sebeplerle ortaya çıkan zihinsel stresi azaltır. Tıbbi olarak adrenal yorgunluğu dindirmek ve ruhu yenilemek için kullanılır, harika bir ruhsal durum iyileştiricidir. (6) Bu yağ ile masaj yapılması zihinsel açıklık sağlar, anksiyeteyi rahatlatır ve gerginliği azaltır. Zayıf konsantrasyonu ve hafıza kaybı olan kişiler için faydalıdır ancak bu alanda daha fazla bilimsel araştırmaya gerek duyulmaktadır

6- Göz Bakımı ve Sağlığı: Antioksidan özellikleri göz sağlığı üzerinde de etkili olur. Maküler dejenerasyon, katarakt ve bir dizi diğer görüş problemleri serbest radikal hasarı kaynaklı hücre bozulmasıyla ortaya çıkar. Çam ağacı yağı göz sağlığını iyileştirir, doğal ve yaşlanma kaynaklı sorunlara karşı korur.

7- Enfeksiyonları Azaltır: İdrar yolu enfeksiyonları dahil olmak üzere enfeksiyonlar için doğal bir çözümdür. Bu koruyucu etkilerinin sebebi antibakteriyel özellikleridir.

8- Yaralanmaları Tedavi Eder: Bir antiseptiktir ve antifungaldır ve çıban, kesik, spor yaralanması ve ayak mantarına karşı etkili olur. (7) Mantar kaynaklı enfeksiyonlar en tehlikeli ve tedavisi en zor durumlardandır, organizma içi kaynaklı olduğunda ölümcül dahi olabilirler. Vücudu mantar enfeksiyonlarına karşı temizlemek için çam ağacı yağı kullanmak çok iyi bir fikirdir.

9- Solunum Problemlerini Rahatlatır: Solunum problemlerinin tedavisinde çok faydalıdır, soğuk algınlığı ve öksürük için evsel bir çözüm olarak kullanılır. Balgam ve mukus atılımını uyarır ve kolaylaştırır. Solunum sistemindeki tıkanıklıkların boşaltılmasıyla sistem iç enfeksiyonlarla daha hızlı savaşır ve iyileşme süresi hızlanır.

Safra kesesinde görülen iltihaplanmalara karşı etkili olur ve safra taşına iyi gelir. Güzel kokusu sayesinde oda spreyi, sabun, tuvalet kağıdı vb. çok sayıda ev ürününde yer alır.

Uyarı: Böbrek hasarı oluşma ihtimali sebebiyle sindirilmesi tehlikelidir. Böbrek düzensizliği olan kişiler tarafından kullanılmamalıdır. Aşırı hassas ciltlerde tahrişe yol açabilir, sadece seyreltilmiş olarak kullanılmalıdır. Çocuklar ve yaşlı kişilerde hipertansiyona ve tahrişe yol açabilir, kullanılmamalıdır.


Kaynaklar ve Referanslar

Sedir Ağacı Yağı

sedir-agaci-yagi-meyveleri

Sedir ağacı yağı nedir? Neye iyi gelir?

Sedir ağacı esans yağının sağlığa olan faydalarının sebebi antiseboreik, antiseptik, antispazmodik, tonik, astrenjan, diüretik, emenagog, ekspektoran, insektisid, sedatif ve fungisit özellikler gösteren maddeler içermesidir.

Bu yağ buharlı damıtma yöntemiyle sedir ağacının gövde parçalarından elde edilir, ağacın farklı türlerinden farklı yağlar elde edilebilir, içerikleri birbirine yakındır. Yağı için en çok tercih edilen sedir türleri; Cedrus libani (Toros sediri), Cedrus doedara ve Cedrus atlantica‘dır. Sedir doğal olarak soğuk iklimlere uyum sağlamış bir ağaçtır ve yüksek rakımlı yerlerde yetişir. İçerisindeki temel bileşenler alfa cedrene, beta cedrene, cedrol, widdrol, thujopsene ve bir grup seskipertenlerdir. Bu maddeler çok önemli tıbbi değer ve sağlık faydaları taşır.


Sedir ağacı yağının faydaları

1- Seboreik Dermatit (Egzama) Semptomlarını Azaltır: Seboreik dermatit (egzama) saç köklerinde yağlı bir madde olan sebum salgılayan yağ bezlerinde işlev bozukluğuyla ortaya çıkan bir hastalıktır. (1) Deri hücrelerinde aşırı sebum ve takip eden enfeksiyonlar görünür, görünüşü oldukça kötüdür, özellikle kafa derisinde, kaşlar, iç kulakta veya saç köklerinin olduğu her yerde olabilir. Sedir ağacı yağı bu iltihaplı durumun tedavisinde faydalı olabilir, ciltteki dökülmeleri azaltır, sebum üretimini dengeleyebilir ve enfeksiyonu tedavi edebilir. Ayrıcı çirkin görünen kırmızılık ve belirtilerin azaltılmasını sağlar.

2- Enfeksiyonları Önler: Yağı yaraların mikrop kapmasını önler ve tetanoza karşı korur. Antiseptik olarak yaralara dış yüzeyden uygulanabilir, bitkisel antiseptiklerin içine güvenli şekilde eklenebilir. (2) Vücudu toksinlere karşı koruyarak beyaz kan hücrelerini ve bağışıklık sistemini rahatlatır.

3- İltihaplanmaları Azaltır: Araştırmalar çoğunlukla hayvanlar üzerinde yapılmış olsa bile, artritteki antienflamatuar etkileri çok pozitiftir. (3) Solunması veya bölgesel uygulanması ciltteki, eklemlerdeki ve dokulardaki iltihaplanmaları azaltır, rahatsızlığı ve ağrıyı zayıflatır.

4- Spazmları Rahatlatır: Neredeyse bütün tipteki spazmlar üzerinde etkili olabilir. Solunum sistemi, bağırsaklar, kaslar, kalp ve sinirler buna dahildir. Solunum sorunları, huzursuz bacak sendromu, astım ve diğer spazmodik durumlarda rahatlatıcı etkileri vardır. (4)

5- Faydalı ve Genel Bir Toniktir: Organları güçlendirir, metabolizmayı uyarır. Kasları sıkılaştırır ve sağlık verir, cilt, mide, sindirim sistemi ve beyin fonksiyonlarına iyi gelir. Böbrek ve karaciğerin fonksiyonlarını güçlendirir, genel sağlık ve iyiliğe katkı yapar.

6- Astrenjan Olarak İşlev Gösterir: Kasları büzücü etkileri sebebiyle diş ağrısı ve diş eti sorunlarına iyi gelir. Gevşek ve güçsüz kasları toplayabilir, fitlik ve gençlik sağlar, cilde iyi gelir. Bu özellikleri sebebiyle ayrıca ishal için de bir çözüm olarak düşünülebilir, bağırsaklarda olumlu iyileşmeler yapar.


7- İdrar Gördürür: Obezite, hipertansiyon, yüksen kan basıncı, romatizma, artrit, gut, idrar yolu enfeksiyonları ve kanda toksin birikimine karşı faydalı etkileri vardır. Diüretik olarak idrar sıklığını artırır, yağ atımı, aşırı suyun ve ürik asidin uzaklaştırılmasına katkı yapar. Bu toksinler ve aşırı su birikimi yukarıdaki durumların temel sebeplerindendir.

8- Menstrüasyonu Uyarır: Düzensiz ve engellenmiş adet sorunları olanlar, emenagog (adet gördürücü) olan bu yağdan faydalanabilir. Mide bulantısı, halsizlik ve ruhsal değişimleri düzenler.

9- Öksürüğü Dindirir: Öksürük, soğuk algınlığı ve ilgili tıkanıklık sorunlarında rahatlama sağlar. Balgam sökücüdür, tıkanıklıkları açar, solunumda etkili rahatlama sağlar. Baş ağrısı, göz kızarıklığı ve soğuk algınlığı ve öksürüğün diğer semptomlarına iyi gelir. Küçük bir miktarı hasta olduğunuzda rahat uyumanıza yardımcı olur.

10- Böcek Öldürücüdür: Sivrisinek ve böcek ilacı olarak kullanım geçmişi vardır. Buharlaştırıcılarla kullanıldığında etkili olur. Yastık ve çarşaflara püskürtülmesi etkilidir. Diğer böceklere karşı da koruyabilir.

11- Sakinleştirici ve Rahatlatıcı Etkileri Vardır: Zihinde kuvvetli sakinleştirici ve rahatlatıcı etkiler yapar. (5) Gerginlik ve anksiyeteyi ve ciltteki iltihaplanma ve kaşıntıları azaltır. Bu özellikleri sağlıklı, yenileyici ve kesintisiz uyumak isteyen kişiler için de kullanışlıdır, insomniası olan hastalar tarafından kullanılır. Kokusu beyinde melatonine dönüştürülen serotonin salgılanmasını sağlar. Kronik anksiyete, stres ve depresyonu olan kişilere faydalı olabilir.

12- Mantar Enfeksiyonlarını Azaltır: Hem dahili hem de dış yüzeyde antifungal etkileri vardır. Solunması gıda, bitki, hayvan ve mantar zehirlenmelerine yol açan patojenlere karşı korur.

13- Diğer Faydaları: Akne, bronşit, sistit, kepek, dermatit, stres, böbrek düzensizlikleri ve yağlı cilt sorununa karşı etkili olabilir.

İyi Uyum Sağlayan Yağlar: Bergamot, benzoin, tarçın, sığla, yasemin, limon, lavanta, gül gibi yağlarla iyi uyum sağlar.


Sedir ağacı yağının yan etkileri / Zararları

Sindirim yoluyla kullanılması hakkında yeterli bilgi yoktur, ağızdan kullanmayınız. Bir doktora danışmadığınız sürece bölgesel olarak kullanılması önerilir. Uygulamadan önce daima seyreltiniz.

Menstrüasyonu uyardığı için hamilelikte kullanılması önerilmez.

Yüksek yoğunlukta kullanıldığında ciltte tahriş yapabilir. Diğer bitkiler, besin takviyeleri ve ilaçlarla etkileşimi hakkında yeterli bilgi yoktur. Eğer bir sağlık sorununuz varsa kullanmadan önce doktorunuza danışınız.

Kaynaklar ve Referanslar

Makademya Yağı

Makademya yağı

Makademya yağı nedir?

Makademya fındığı yağının ülkemizdeki en yaygın kullanımı belki de cilt ve vücut bakımıdır. Bu amaçla sadece kadınlar değil, erkeklerde tıraş losyonu olarak kullanabilir. Ancak aynı adlı kuruyemişten elde edilen bu yağ insan vücuduna çok daha fazla fayda sağlar. Sağlıklı kalmak için tüketilmesi yaygındır. Kalp sağlığı ve enerji düşüklüğüne iyi gelir, çölyak hastalarına yardımcı olur. Gözleri korur, kan dolaşımını ve vücudun savunma sistemlerini iyileştirir.

Ülkemizde hem fındığının hem de yağının satışı bulunmaktadır. Meyvenin faydalarını görmek isteyen ancak kuruyemişini tüketmeyen kişiler makademya yağı kullanabilir. Bol bulunduğu yerlerde bitkisel yağlar gibi yemek pişirmede kullanılmaktadır.


Makademya yağının faydaları nelerdir?

1- Kalp Sağlığı: Yüksek miktarda sağlıklı yağ asitleri içerir ve bazı uzmanlara göre zeytin yağından bile daha iyidir. Sağlıksız yağların neden olduğu damar tıkanıkları, kalp krizi ve felç gibi hastalıkların görülme riskini düşürür. İçerisinde zeytin yağındakinden daha fazla oleik asit bulunur ve kolesterol seviyelerinin dengelenmesine yardım eder. (1) Çok konuşulan omega-3 ve omega-6 yağları sayesinde vücudumuzda korunması gereken dengenin sağlanmasını kolaylaştırır.

2- Enerji Seviyeleri: Kalbe ve kolesterol seviyelerine olan faydaları çok açık olduğu halde çok yüksek kalorili bir meyve ve yağdır, vücuda çok hızlı enerji sağlar. (2) Bu yüzden tüketiminizde dikkatli olmalısınız. Hızlı olarak kilo almaya ve obeziteye yol açabilir.

3- Antioksidan Potansiyeli: Araştırmalara göre yüksek düzeyde antioksidan içerir, genel organizma sağlığı üzerinde güçlü etkileri olan tocotrienoller açısından zengindir. (3) Antioksidanlar geniş yelpazede kronik hastalıkları önleme kapasitesine sahip moleküllerdir.

4- Göz Sağlığı: İçerisindeki bazı antioksidanlar göz sağlığıyla yakından ilişkilidir, maküler dejenerasyon ve katarakt oluşumunu önleyebilir. (4)

5- Cilt Bakımı: Yağda bulunan squalene maddesi nadir ve cilt üzerinde önemli etkileri olan bir antioksidandır. Bu antioksidan insan vücudunda doğal olarak üretilir ancak dışarıdan bir miktar alınması vücuttaki yağlar ve cilt üzerindeki oksidatif stresin daha hızlı giderilmesine fayda sağlar. Kırışıklık, yaşlanma lekeleri, yavaş iyileşme ve yaşlılığın diğer belirtilerinin giderilmesine yardımcı olur.


6- Nemlendirici ve Tıraş Losyonu Kullanımı: Bu etkilerinin altındaki mekanizma yukarıdaki başlıkta bahsedilene benzer ancak makademya yağı cildi düzenli olarak nemlendirmek için iyi bir seçenektir. Geleneksel tıraş yağları kullanmaktansa, antienflamatuar özellikleri olan bu yağ daha sağlıklı bir cilde ulaşmanızı kolaylaştırabilir.

7- Saç ve Dudak Sağlığı: Zengin asit içeriğiyle saçlar için faydalıdır. Şampuanlara eklenmesi saçların sağlığını ve parlaklığını artırır saç köklerini güçlendirerek saç kaybını önleyebilir. (5) Saçlara ve cilde olan faydalarından dolayı çok sayıda kozmetik ürününde yer alır. Dudak nemlendiricileri, güneş kremleri ve diğer kişisel bakım ürünlerinde bulunması yaygındır.

8- Sağlıklı Yağlar İçerir: İçerisindeki sağlıklı yağlar önemlidir, ağızdan tüketilmesini faydalı kılar. Yemeklere eklenmesi, pişirmede kullanılması sadece lezzetinden dolayı değil, karaciğerden kalbe kadar çeşitli organlara olan faydaları sebebiyle de tavsiye edilir.

Makademya Yağının Zararları / Yan Etkileri

Makademya yağının güvenilir dozlarda tüketilmesinde herhangi bir sakınca yoktur ancak bilinmelidir ki kalorisi yüksektir ve kilo alınmasına yol açabilir.

Bazı vakalarda kabızlığa yol açtığı bilinmektedir. Eğer kabızlık yaşıyorsanız doktorunuza görünmeniz önerilir.


Kaynaklar ve Referanslar

Arnika Yağı (Arnica montana)

Arnika nedir? Arnika yağı neye iyi gelir?

Arnika, mastı veya öküzgözü çiçeği...
Arnika çiçeği, diğer isimleri Mastı ve Öküzgözü’dür.

Arnika yağı ülkemizde kullanımı ve satışı olan ancak az bilinen bitkisel esans yağlardan biridir. Bu yağ papatyagiller ailesinden çok yıllık çiçekli bir bitki olan arnica montana‘dan (Mastı, Öküzgözü Çiçeği) üretilir. Bitki Avrupa Kıtası’nın yerlisidir, ülkemizde de yetişir. Bitkiden üretilen solgun sarı renkteki yağ çok kullanışlıdır. Sıklıkla kozmetik ve cilt bakımı ürünlerine eklenir, sabunlarda ve şampuanlarda çok düşük miktarlarda yer alabilir. Saf arnika yağı sadece bölgesel olarak cilt üzerinde kullanmak için elverişlidir; ancak yine de alerjik reaksiyonlar görülebilir.

Yağın çok sayıda faydası ve bazı yan etkilerinin sebebi içerdiği miristik, palmitik, linoleik ve oleik asitler gibi mono ve poli-doymamış yağ asitleri ve diğer uçucu bileşiklerdir.

Arnika yağı genellikle artrit ağrısı, kronik iltihaplanma sorunları, saç kaybı, ciltte lekeler, zayıf bağışıklık sistemi, yüksek tansiyon ve kolesterol, baş ağrısı, sinir sorunları, oksidatif stres ve akne gibi sorunları olan kişiler tarafından kullanılır.

Arnika yağının faydaları nelerdir?

1- Cilt Bakımı: Arnika yağının bölgesel olarak uygulanması egzama, sedef, gül hastalığı ve hatta akne gibi iltihaplı hastalıklarda yaygındır. İçerdiği aktif bileşikler normal miktarlarda yağ kullanıldığında ciltteki iltihaplanmaları azaltır. (1) Ayrıca antioksidan özellikleri sayesinde, oksidatif stresi azaltır ve kırışıklık ve lekeler gibi yaşlanma belirtilerini önleyebilir.

2- Migreni Rahatlatır: Analjezik özellikleri iyi bilinir. Enseye veya şakaklara birkaç damla yağ damlatılarak masaj yapıldığında hızlı biçimde migren ve baş ağrısını giderebilir. (2) Yağın aromaterapide kullanımı cazip olsa da buharlaştırarak veya soluyarak kullanmayınız.

3- Kardiovasküler Sağlığı Güçlendirir: İçerisindeki iyi yağlar tansiyonu ve kolesterol seviyelerini düşürebilir. Oleik asit ve lonoleik asit özellikle iltihaplanmaları azaltmak ve daha sağlıklı bir metabolizmaya kavuşmak için iyidir; bu sayede ateroskleroz ve diğer kalp sorunları riski düşer. (3)

4- Artrit Ağrısını Azaltır: Arnika yağının ender yeteneklerinden biri beyaz kan hücreleri üretimini uyarmasıdır. (4) Bu savunma hücreleri eklem ve kaslarda genellikle artritle beraber görülen iltihapların azaltılmasına yardımcı olur.

5- Ciltteki Yaralanma ve Lekeleri Tedavi Eder: Bölgesel olarak yaraların ve hasarlı kasların üzerinde uygulandığında bu bölgelerde kan dolaşımını uyarır, gerekli besin ve oksijenin taşınarak sağlıklı yeni hücreler ve yeni kan damarları oluşumunun gerçekleşmesini kolaylaştırır. Açık yaralara uygulanması tehlikeli olabilir.

6- Kan Dolaşımını Artırır: Kardiovasküler sistemdeki pıhtılaşmaları azaltarak kan dolaşımını artırır, tansiyonun düşmesine yardım eder ve kan pıhtılarının oluşmasını önler. Bu sayede ayrıca enerji artırılır ve vücut genelinde iyileşme sağlanır.

7- Saç Dökülmesini Önler: Saçlar için önemli besinler, vitaminler ve yağ asitleri açısından zengindir, saç uzamasını hızlandırır, kafa derisini erken saç kaybına yol açan enfeksiyonlardan ve oksidatif stresten korur. (5)

8- Bağışıklık Sistemini Güçlendirir: Çok sayıda bilimsel araştırma arnika yağının bağışıklık sisteminin önemli hücreleri olan beyaz kan hücreleri üretimini ve aktifliğini artırdığını belirtir. Bu sayede bakteri ve virüslere karşı olan direnç artar. Yağı bölgesel olarak cildinize uyguladığınızda tamamen emilmesi 3 saatten az sürer ve vücut genelinde aktif hale gelir.


9- Antioksidan Özellikleri Vardır: Bu yağ hakkında özellikle içerdiği faydalı yağ asitleri ön plana çıksa da içerisinde ayrıca kronik hastalıklara karşı koruyan sesquiterpenler, timol ve diğer kuvvetli antioksidanlar bulunur.

Arnika yağının yan etkileri / zararları

Arnika yağının kullanımı beraberinde bazı belirli yan etkiler görülebilir. Özellikle kanama düzensizlikleri, cilt iltihaplanması, mide stresi, kardiovasküler ve sinir sistemi komplikasyonları, baş dönmesi ve hamilelikte sorunlar ortaya çıkabilir. Kullanmadan önce bu durumların bilincinde olmanız ve gerekirse kullanmamanız önerilir. Özel durumları aşağıda bulabilirsiniz.

Mide Rahatsızlıkları: Ağızdan kullanımı önerilmez ve yüksek miktarlarda sindirilirse toksik etki gösterir. Seyreltilmiş bir formunu kullansanız bile midede rahatsızlık, ağrı, bulantı, ishal ve kusma yapabilir.

Kanama Sorunları: Aşırı miktarlarda kullanılırsa ölümcül kanamalara yol açabilir. Yukarıda aktarıldığı gibi sindirilmesi bir doktor tarafından onaylanmadıkça hiçbir koşulda önerilmez.

Hamilelik: Hamile ve emziren annelere önerilmez. Güçlü ve uyarıcı bir yağdır, toksin maddeler bebeğe geçebilir veya erken doğuma sebep olabilir.

Kalp Sorunları: Güçlü etkileri kalp atışında düzensizlikler yapabilir ve bazı kişilerde (özellikle kalp sorunu olanlarda) sıra dışı çarpıntılara yol açabilir. Eğer belirli bir kalp hastalığınız varsa kullanmadan önce doktorunuza danışınız.

Sinirsel Problemler: Epilepsi veya kas spazmı gibi sinirsel düzensizliği olan kişilerde komplikasyona yol açtığına ilişkin sınırlı sayıda raporlar vardır.

Açık Yaralar: Çoğu kişi doğal esans yağların yaraları enfeksiyondan koruduğunu ve iyileşmeyi hızlandırdığını düşünür. Ancak arnika yağının açık yaralarda kullanılması toksik olabilir, kaçınılmalıdır. Güçlü bir yağ olduğu için cilt üzerinde normal kullanımı bile zaman zaman iltihaplanmalara yol açabilir.


Kaynaklar ve Referanslar

Argan Yağı

Argan yağı nedir? Neye iyi gelir?

Argan yağı hem mutfakta hem de kozmetik amaçlı kullanılır. Kuzey Afrika’da ve diğer ülkelerde kuskus, salata ve soslara eklenmesi yaygındır. Çekirdeklerden yapılan pürenin de mutfak kullanımı vardır. Yağı ise çeşitli durumlarda cilde doğrudan uygulanabilir veya diğer krem ve taşıyıcı yağlarla karıştırılarak kullanılabilir. Çok sayıda kişi ayrıca saçları için argan yağı kullanmaktadır.

Doğal bir yağ olarak çok yönlüdür, hem vücut içinde sindirilerek hem de vücut dışında güvenle kullanılabilir. (1) Fas’ta sınırlı miktarda kaynaklardan üretilmesi sebebiyle fiyatı yüksektir ancak artan talep sebebiyle üretimin artırılması söz konusudur.

Argan ağacının en çok bulunduğu ülke olan Fas’ta çekirdeklerinden argan yağı üretiminin mümkün olduğu birden fazla ağaç türü vardır. Bilimsel adı Argania spinosa olan ağacın çekirdeklerinden elde edilen argan yağı (2) sağlığa ve özellikle güzelliğe olan faydalarından dolayı giderek daha da ünlenmektedir.


Argan yağının faydaları

1- Cilt Bakımı: En iyi bilinen ve tercih edilme sebebi olan etkisi cilt bakımıdır. Fransa’da yapılan bir araştırmaya göre içerdiği triterpenoidler ve diğer organik bileşikler yaş lekeleri ve yara izlerinin giderilmesinde etkilidir ve hatta akne, sivilce ve dermatitin şiddetini azaltır. (3) Erken yaşlanmanın ciddi bir problem olduğu günümüzde, bu güçlü yağ cildin elastikliğinin korumasına, yaşlanma belirtilerinin azaltılmasına ve genç görünmeye faydalı olur. Cilde ve yüze olan detaylı faydaları ve kullanım şekilleri için ilgili başlığı okuyabilirsiniz.

2- Kalp Sağlığını Güçlendirir: Pahalı olduğu için pişirme yağı olarak kullanılması yaygın değildir ancak yine de diğer yağlara kıyasla çok daha sağlıklıdır ve kolesterol seviyelerinin düzenlenmesine yardım eder. (4) Kötü kolesterolü düşürerek ateroskleroz, kalp krizi, felç ve diğer ciddi kalp sorunları önlenebilir.

3- Kanserin Önlenmesine Yardımcı Olabilir: Avrupa Kanserin Önlenmesi Dergisi’nde yayınlanan bir araştırmaya göre; argan yağı kanserli hücre oluşumunu önleyen antioksidanlar ve triterpenoidler içerir. (5)

4- Sindirimi İyileştirir: Çoğu kişi doğru beslendiği halde zayıf mide ve bağırsak sistemi sebebiyle besinleri düzgün sindiremez. Argan yağındaki organik bileşikler daha etkili bir sindirim ve daha yüksek besin emilimi sağlar.

5- Saç Bakımı: Eğer kırık saç sorununuz varsa argan yağı kullanabilirsiniz. Yağın doğrudan saça uygulanması hızlı ve etkili bir çözümdür. Ayrıca çoğu yeni saç bakım ürününde argan yağı bulunur ki yüksek miktarda E vitamini içerir, saçı yeniler, saç köklerini korur, parlaklık katar ve güzel görünmesini sağlar. Saç bakımında argan yağının diğer faydalarını ve nasıl kullanıldığını okumak için ilgili başlığa göz atabilirsiniz.

6- Tırnak Sağlığını ve Kalitesini İyileştirir: Sağlıksız tırnaklar sadece itici değil ayrıca bakteriyel ve fungal enfeksiyonlar için de müsaittir. Doğal antibakteriyel olan yağ, tırnak yataklarını çok çeşitli enfeksiyonlardan korur, tırnakların renk ve görünümünü iyileştirir.


7- Karaciğer Sağlığını Artırır: Karaciğer vücuttaki en hassas ve önemli organlardan biridir. Çok sayıda önemli görevinin yanı sıra yaşam boyunca zehirli maddelerin temizlenmesi ve yabancı organizmalara karşı vücudun korunması görevlerini yapar. (6) Argan yağı kullanarak karaciğerinizi de güçlendirirsiniz.

8- Yaraların İyileşmesini Hızlandırır: Cildinizde yaralanma veya başka tür bir hasar varsa, bu yağ iyileşmesini hızlandırabilir ve enfeksiyonları önler. Yağı tüketmekte yaraların iyileşmesine fayda sağlar ancak doğrudan kullanıldığında daha etkilidir.

Uyarı: Argan yağının zararları

Argan yağı kullanmanın yaygın bir yan etkisi yoktur ancak sınırlı sayıda, ciltte lekelenmeler halinde alerjik reaksiyon raporları vardır ve ekstrem bir vakada anafilaksi görülmüştür. Herhangi bir bitkisel sağlık uygulamasını rejiminize eklemeden önce daima doktorunuza danışmalısınız ve argan yağını güvenilir kaynaklardan almanız önerilir.

Argan yağının yüze ve cilde faydaları – Nasıl kullanılır?

Yüz İçin Argan Yağı Kullanımı: Argan yağı yüzü temizler ve nemlendirir, sivilceye sebep olmaz, ayrıca sivilce miktarını minimize eder.

  1. Yüz Nemlendiricisi Kullanımı: Birkaç damla saf argan yağını yüzünüze ve boynunuza masaj yaparak uygulayın. Sabah ve geceleri yüz temizliğinden sonra daha etkili olur, ayrıca serum gibi kullanılabilir.
  2. Yenileyici Bir Yüz Maskesi Olarak Kullanılabilir: Üç çay kaşığı yoğurt, bir yemek kaşığı bal ve limon suyu ve üç damla argan yağı karıştırılarak yüz maskesi hazırlanır. On dakika yüzde bekletildikten sonra ılık su ile temizlenebilir.
  3. Dudakların Eksfoliye Edilmesi ve Nemlendirilmesi: Kahverengi şeker, doğal vanilya özü ve birkaç damla argan yağı karışımıyla dudaklara masaj yapılabilir. Dudakların pürüzsüz ve nemli kalmasını sağlar. Daha sonra dudaklar yıkanmalıdır.
  4. Yüze Parıltı Katar: Bronzlaştırıcıya veya fondötene birkaç damla ekleyerek yüzünüze hayat dolu ve açık tonlu bir parlaklık katabilirsiniz.

Cilt İçin Argan Yağı Kullanımı:

Doğal, bitkisel bir yağ olarak cilt için oldukça faydalıdır, cildin doğal bariyer işlevinin onarılmasında potansiyel olarak faydalıdır. Bölgesel kullanımı hücre üretimini artırır, cilde sağlık katar ve korur, ayrıca erken yaşlanmaya karşı koruyabilir.

Canlandırıcı özelliklerinden faydalanmak için argan yağını losyon veya vücut kreminize ekleyebilirsiniz.

  1. Çatlak İzlerinin Minimize Edilmesine Yardımcı Olur: 2016 yılında yapılan bir araştırmaya göre argan yağı cilt elastikiyetini artırarak izlerin azalmasına yardımcı olmuştur.
  2. Traş Lekeleri ve Kıyafet İzlerine İyi Gelir: Hem erkeklerde hem de kadınlarda traş makinelerinin yaptığı hasara karşı korur ve iyileştirir.
  3. Çatlamış Topukları Yumuşatır: Argan yağı, bal mumu, bal ve sığla yağı kullanılarak hazırlanan karışımlar topuk sorunlarına iyi gelir. En iyi netice için karışımın gece boyu topukta kalması gerekir.

Saç bakımında argan yağı ve kullanımları

Argan yağı sıklıkla şampuan ve şekillendiricilere eklenir. Saç dokusunu kaplayarak saçları kuruluktan ve çevresel hasardan korur. Saçı besler, saç kırıklarını onarır ve stil verme ve fırçalamada daha az hasar görmesini sağlar.

  1. Kepeği ve Kafa Derisi Kuruluğunu Önler: İçerisindeki yağ asitleri kafa derisinin kurumasını önler ve ciltteki iltihaplanmaları azaltır. 5-6 damla yağ kullanarak kafanıza masaj yapabilirsiniz. Yağın birkaç saat veya bütün gece kafanızda kalması önemlidir, bu amaçla bir bone vb. kullanabilirsiniz. En iyi netice için haftada en az iki sefer kullanmanız önerilir.
  2. Saç Ucu Kırıklarına ve Kıvırcık Saç Sorunlarına İyi Gelir: Yumuşak, parlak ve daha kolay şekillenen saçlar için kondisyoner olarak kullanılabilir. Hatta kıvırcık ve düzensiz saçları kontrol etmede hindistan cevizi yağından daha iyi olduğu söylenmektedir.
  3. Saçları Güneş ve Deniz Hasarından Korur: Uzun süreli güneşte kalmanın zararlı etkilerinden birkaç damla argan yağı kullanarak korunabilirsiniz.

Bu yağ sakal uzatmayı seven erkekler için de kullanışlıdır. Aslında bazı özel sakal ürünlerinin içerisinde yer alır. Sakalı terbiye eder ve yumuşatır, ayrıca şekil vermeyi kolaylaştırıcı ajan etkisi yapar.

Kaynaklar ve Referanslar

Misk Adaçayı Yağı

Misk Adaçayı Yağı Nedir?

Misk adaçayı hem yetiştiği bölgeler hem de kullanım alanları bakımından adaçayından farklılıklar gösterir. Bilimsel adı Salvia sclarea olan misk adaçayı günümüzde çaylara eklemek, yağı ve ilaç üretimi için yetiştirilmektedir. Bitkinin yağı buharlı damıtma yöntemiyle elde edilir; özellikle yerlisi olduğu Avrupa’da daha çok tercih edilir ancak ülkemizde de satışı vardır. Misk adaçayı tıbbi bir bitki olarak tarih boyunca önemsenmiştir, özellikle göz ve görüş sağlığını artıran çok sayıda özelliği ön plana çıkar, bitkinin adının İngilizce kelime anlamı “temiz görüş” anlamına gelir. (Doktorunuzun izni olmadan göz üzerinde kullanmayınız.) Tıbbi özelliklerinin yanı sıra topraksı ve çiçeksi kokusu, adaçayı kokusundan oldukça farklıdır ve eski zamanlardan beri parfüm ve sabun malzemesi olarak tercih edilmektedir.

Bitki, bahçe adaçayının yakın akrabasıdır ancak görünüşünde küçük farklılıklar bulunur. İçerisinde bulunan temel bileşenler; sclareol, alfa-terpineol, geraniol, linalil asetat, linalol, kariofilen, neryl acetate ve germakrendir. (1) Misk adaçayı yağının öncül kullanımı göz temizleyicisi kullanımıdır. Gözleri canlandırır, görüşü iyileştirir ve normal ve erken yaşlanma kaynaklı görme kayıplarını önler. Bu ada çayı türünün diğer çok sayıda sağlığa faydası bulunur. Aşağıdaki bölümlerden diğer faydalarını, kullanım şekillerini ve detayları öğrenebilirsiniz.


Misk Adaçayı Yağının Faydaları

1- Depresyonla Savaşır, Depresyonu Hafifletir: Misk adaçayı yağı özgüveni, pozitif ruh halini ve vücudun depresyonla etkili şekilde savaşma kabiliyetini artırır. Bu etkileri depresyon vakalarında, kariyer ve özel hayattaki başarısızlık, yalnızlık, güvensizlik, sevilen birinin kaybı ve diğer durumlarda faydalı olur. Yağ ayrıca anksiyeteyi rahatlatır. Bir antidepresan olarak rehabilitasyonda olan ve akut depresyon yaşayan hastalara sistematik olarak verilebilir. (2) Bir buharlaştırıcı / püskürtücü aracılığıyla veya banyo suyuna 3-4 damla ekleyerek stresinizi yenmek için kullanabilirsiniz. Hızlı biçimde mutluluk, eğlence, güven ve tatminlik duyguları sağlayabilir, hayatınızı dolu dolu yaşama isteği yaratır. Bu sebeple depresyon, kronik stres ve anksiyeteye karşı sıklıkla kullanılır. (3)

2- Kasılmaları (Konvülsiyon) Azaltır: Epileptik, sinirsel düzensizlik ve zihinsel durum kaynaklı kasılmaları azaltır ve rahatlatır. (4) Ruhsal bir dinginlik sağlar ve gergin sinirler için yatıştırıcı rolü üstlenir.

3- Spazmları Rahatlatır: Kas krampları, spazmodik öksürükler, mide ağrısı, baş ağrısı ve spazmodik kolera gibi durumların tedavisinde kullanışlıdır. (5) Sinirsel iletimleri rahatlatır ve kontrolsüz spazmların oluşmasını önler.

4- Enfeksiyonları ve Bakteriyel Enfeksiyonları Önler: Bu esans yağ bakteri ve mantarları öldürür, enfeksiyonlara karşı korur. Araştırmalara göre özellikle kolon, ince bağırsaklar, idrar yolları ve boşaltım sistemindeki bakteriyel enfeksiyonlara karşı faydalıdır. Aynı ölçüde besinler ve su aracılığıyla bakterilerin vücuda girmesini de önler. Yaralara bölgesel olarak misk adaçayı yağı uygulandığında mikrop kapmaz ve tetanozdan etkilenmezler. Antiseptik özellikleri ameliyatlardan sonra oldukça etkili olur.

5- Misk Adaçayı Cinsel İsteği Uyarır, Libidoyu Artırmada Etkilidir: Bu etkileri misk adaçayının en iyi bilinen özelliklerindendir. Libidoyu uyaran, cinsel isteği artıran bir afrodizyak, madde veya uyarıcıdır. (6) Cinsel soğukluk, libido kaybına yol açan psikolojik sorunlar ve hatta iktidarsızlık tedavisinde çok etkilidir. Araştırmalara göre hem kadınlarda hem de erkeklerde etkili olur. Hormonları etkileyerek performansı ve ilgiyi artırır.

6- Antioksidanlar Açısından Zengindir: Eğer diş etlerinizin dişlerinizi tutuşunun zayıfladığını düşünüyosanız bir süre sonra ciddi diş sorunları yaşamaya başlayabilirsiniz. Bir dişçiye görünün ama büzücü etkilerinden dolayı misk adaçayı yağı kullanmak hiç de kötü bir fikir değildir. (7) Sadece diş etlerini güçlendirmez, ayrıca cilde, kaslara ve saç köklerine fayda sağlar; kelliği önleyebilir ve daha genç görünüp, hissetmenizi sağlar.

7- Cilt Bakımı ve Misk Adaçayı Yağı: Yağın içerisinde linalil asetat adında bir ester bulunur; bu madde ciltteki iltihapları azaltır ve lekeleri iyileştirir. Dahası ciltteki doğal yağların üretimini dengeler ve düzenler; hem kuru cilt hem de yağlı cilt sorunlarına iyi gelir, cildin genç ve güzel görünmesini sağlar. Doğrudan kullanılabilir veya maksimum emilimi sağlamak için bir taşıyıcı yağ ile karıştırılabilir.

8- Gaz Sorunlarına İyi Gelir: Misk adaçayı hızlı gaz boşaltıcı etkiler gösterir. Vücuttaki aşırı gazı boşaltır, şişkinlik hissini azaltır. (8) Aşırı gaz, vücudun üst tarafına yönlendiğinde göğüs kafesindeki önemli organlara zarar verebilir ve ölümcül olabilir. Bu yüzden aşağı yönlü gaz hareketi her zaman daha sağlıklıdır.

9- Menstruasyonu Düzenler: Düzensiz, engellenmiş ve ağrılı menstruasyon sorunlarınız varsa bir jinekoloğa gitmeden önce misk adaçayı yağını deneyebilirsiniz. Yan etkisi olmadığı için çok fazla düşünmenize gerek yoktur. Basit bir şekilde uyarıcı etkiler göstererek adeti düzenler ve ağrıyı azaltır. Menopoz sonrası sendromunda görülen psikolojik rahatsızlıkları ve baş dönmesini tedavi eder.

10- Tansiyonu Düşürür: Damar ve arterleri rahatlatarak tansiyonu düşürmede çok etkilidir; bu sayede kalp krizi, ateroskleroz ve beyin kanaması riskini azaltır. Kan damarlarını genişletir ve dolaşımı artırır, kas ve organların daha iyi oksijen almasını sağlar. (9)

11- İltihaplanmaları Azaltır: Sakinleşmek, konsantre olmak veya sadece rahatlamak ve uyumak için kullanılabilir. Vücut genelinde iltihaplanmaları azaltır ve etkili bir sakinlik sağlar. Kronik stres ve anksiyete sorunları olan kişilere için misk adaçayı yağı harika bir çözümdür.


12- Kötü Kokuyu Ortadan Kaldırır: Bazen yapay deodorantlar iyi bir seçenek olmaz, kokuları çok kısa sürebilir veya vücudunuz deodorantlara iyi bir tepki vermez, cildinizde tahriş ve alerji oluşabilir. Sulandırılmış formda misk adaçayı yağı hiçbir yan etkisi olmayan doğal bir deodoranttır. Zaman zaman bazı sabun ve parfümlerin içerisinde yer alır. (10) Doğal olduğu için çevreye zarar vermez ve uzun süreli etki sağlar.

13- Sindirimi İyileştirir: Sindirim zorluğunu ortadan kaldırabilir, mide sıvılarının ve safranın salgılanmasını uyarır. Sindirim ile ilgili ağrı, şişkinlik ve mide rahatsızlıklarına iyi gelir.

14- Rahim Sağlığını İyileştirir: Rahim sağlığına iyi gelir. (11) Kadınlarda menopozdan sonra görülen rahim tümörleri, kanama ve ağrı gibi en yaygın görülen rahim sorunlarını önler. Ayrıca estrojen hormonu salgılarını düzenler.

Misk Adaçayı Yağının Yan Etkileri / Zararları

Bitkiden misk adaçayı yağı dışında çeşitli ilaçlar yapılır. Yağının kullanılması güvenlidir. (12) Öne sürülen yan etkileri anekdotsaldır ve araştırmalar tarafından desteklenmemektedir.

Araç ve Makine Kullanmadan Önce Kullanmayın: Mantıklı bir önlem olarak kullanmadan önce cildin küçük bir bölümünde alerji ve diğer yan etkilere karşı test edilmesi ve araba ve ağır makine kullanmadan önce kullanılmaması önerilir. Herhangi bir olumsuz durumda doktorunuza danışınız.

Güvenilir Satıcılardan Satın Alınmalıdır: Ülkemizde ve dünya genelinde bitkisel esans yağların satışı sıkı bir şekilde kontrol edilmemektedir. Güvenilir satıcıları tercih etmeniz önerilir.

Alkol ve Narkotik İlaçların Etkilerini Artırabilir: Doğal bir yatıştırıcı ve rahatlatıcı olduğu için alkol ve diğer narkotik ilaçların etkisini artırabilir. Yüksek miktarda misk adaçayı yağı kullanılması baş ağrısı yapabilir.

Hamilelik ve Emzirmede Misk Adaçayı Yağı: Çocuğa ve anne sütüne olan etkileri yeterince araştırılmadığı için hamile ve emziren kadınların kullanmaktan kaçınmaları önerilir. (13)


Misk Adaçayı Yağı Nasıl Kullanılır?

Araştırmalar yağın solunduğunda, ağızdan kullanıldığında (birkaç damla), doğrudan ciltteki iltihaplı alanlara uygulandığında pozitif etkileri olduğunu ortaya koymuştur. %100 esans yağlar daha iyidir.

Aromaterapi: 2-3 damla misk adaçayı yağı su ile ve diğer esans yağlarla karıştırılarak havaya verilebilir. Buharlaştırılarak kullanıldığında aynı zamanda ortamdaki bakteri ve virüslere karşı da etkili olur.

Cilt Üzerinde: Yaklaşık 6 damla yağ, 30 ml taşıyıcı yağa eklenerek (örneğin hindistan cevizi yağı) doğrudan yaralı bölgeye uygulanabilir veya cilde masaj yapılabilir. 3-5 damla yağ banyo suyuna eklenerek ruhsal durumu ve kas sorunlarını iyileştirmek için kullanılabilir.

Ağız Yoluyla: Çaya, smoothielere veya yemeklere 1-2 damla %100 misk adaçayı yağı eklenerek diş eti iltihaplanmalarına karşı kullanılabilir. Bazı kaynaklara göre günde 1/2 veya 1 damla misk adaçayı yağı günde bir veya üç sefer ağızdan kullanılabilir. (14)

Oda Spreyi: Bir şişe su ile karıştırılıp çalkalanarak oda spreyi olarak kullanılabilir. İyi çalkalanmalıdır, ayrıca koltuk ve yataklara kullanılabilir.


Kaynaklar ve Referanslar

Anason Yağı

Anason esans yağı...

Anason yağı nedir? Neye iyi gelir?

Anason antik zamanlardan beri bir baharat ve çok sayıda yemek ve içecek için tatlandırıcı ajan olarak kullanılmaktadır. Bitkinin bu gün sahip olduğu ünün asıl sebebi bazı alkollü içkilerde yaygın olarak kullanılmasıdır. Bitki ve yağı tıbbi amaçlarla kullanıldığında çok sayıda kişinin haberdar olmadığı faydalar sağlayabilir. Anasonun tıbbi özellikler antik Mısır, Yunanistan ve Roma’da binlerce yıl önce bilinmekteydi. Bitkinin tıbbi olarak kullanımlarında en yaygın olarak anason esans yağı tercih edilir. Bu yağ, bilimsel adı Pimpinella Anisum olan anason bitkisinin kurutulmuş meyvelerinin buharla damıtılmasıyla elde edilir. Eğer piyasada bulunan hazır anason yağlarını kullanmak istemiyorsanız; kuru anason tohumları ve taşıyıcı bir yağ kullanarak evde kendi anason yağınızı yapabilirsiniz.

Anason yağının içerisindeki temel bileşen anetoldür ve yağın %90’ını oluşturur, bitkinin karakteristik kokusunun sebebi bu maddedir. İçerdiği diğer maddeler; alfa-pinen, anisaldehid, beta pinen, kampen, linalol, trans-anetol, safrol ve asetanisoldür.

Yağın sağlığa faydalarının sebebi; anti-epileptik, anti-histerik, antiromatizmal, antiseptik, antispazmodik, müshil, karminatif (gaz çıkartıcı), kordiyal (kalbi güçlendirici), dekonjestan, sindirimi kolaylaştırıcı, balgam söktürücü, böcek öldürücü, sakinleştirici, uyarıcı ve vermifüj (parazit/bağırsak kurdu öldürücü) özellikte maddeler içermesidir. Detaylar ve sağlığa faydaları için sonraki başlığı okuyabilirsiniz.


Anason yağının faydaları nelerdir?

1- Anti-epileptik ve anti-histerik özellikleri vardır: Yağ narkotik ve sedatif etkileri sebebiyle yüksek dozlarda kullanıldığında kan dolaşımı, solunum ve sinirsel cevapları yavaşlatarak epilepsi ve histeri krizlerini sakinleştirebilir. Bu etkiler yağın düşük dozajlarda görülen uyarıcı ve kalbi güçlendirici etkilerinin tam tersidir. Anason yağı sinirsel sorunları, ekstrem reaksiyonları ve kasılmaları rahatlatmada etkilidir. Bu etkileri uzun süredir bilinmekte ve kullanılmaktadır ancak bu amaçlarla yüksek dozların özellikle çocuklarda yan etkilere sebep olma ihtimali olduğundan dikkatli kullanılmalıdır.

2- Antiromatizmaldir: Anason yağı romatizmal ve artritik ağrılarda, kan dolaşımını uyararak ve etkilenmiş bölgelerde ağrı hissiyatını azaltarak rahatlama sağlayabilir.

3- Antiseptiktir: Yağ yaralar üzerinde kullanıldığında etkili bir koruyucu katman oluşturur ve enfeksiyon ve kan zehirlenmesine karşı korur. Bu sayede yaraların daha hızlı iyileşmesini sağlar.

4- Anason yağı antispazmodiktir: Spazm kaynaklı görülen durumlar ve rahatsızlıklar, kramp, öksürük, ağrı, ishal, sinirsel sorunlar ve kasılmalardır. Spazmlar, solunum yollarının, kasların, sinirlerin, kan damarlarının ve iç organların aşırı kasılmalarıdır ve şiddetli öksürük, kramp, sinirsel sorunlar, kan dolaşımı sorunları, mide ve göğüs ağrıları ve diğer semptomlara sebep olur. Anason yağı doğal bir rahatlatıcı ve antispazmodik olarak aşırı kasılmaları önleyebilir ve yukarıda sayılan sorunlarda rahatlama sağlayabilir.

5- Müshil özellikleri vardır: Hafif bağırsak boşaltıcı etkileri vardır ancak kullanması güvenlidir. Diğer sentetik ve sert müshillerle kıyaslanınca mide ve karaciğere rahatsızlık vermez, yorgunluk ve halsizlik yapmaz. Düşük dozlarda kullanıldığında kabızlığı, aşırı gazı ve sindirim sorunlarını tedavi eder.

Anason bitkisi ve çiçekleri...
Anason bitkisi ve çiçekleri…

6- Gaz çıkarıcıdır: Gaz problemlerinden kurtulmanın ne kadar rahatlatıcı olduğunu sadece yaşayanlar bilir. Çok ciddi bir rahatsızlıktır ve kısa sürede tedavi edilmelidir. Sindirim güçlüğüne, midede şişkinliğe, akut göğüs ağrısına, mide ağrılarına, kas kramp ve ağrılarına ve hatta kronikleşirse saç kaybı ve görme sorunlarına yol açar. Anason esans yağı gaz çıkarımını ve sindirimi artırır ve yeni gaz oluşumunu önler.

7- Kordiyaldir, kalbe iyi gelir: Bu yağın solunum ve dolaşım sistemleri üzerindeki sakin ve ısıtıcı etkileri yağı kordiyal yapar. Bu sayede soğuk algınlığı, balgam birikimi, romatizma ve artrit gibi sorunlara iyi gelir.

8- Dekonjestandır: Anason yağı akciğerlerdeki tıkanıklıkları temizlemede, astım ve bronşit gibi hastalıklarda çok etkili olabilir.

9- Sindirime yardımcı olur: Anason ve anason yağının bu özelliği sindirimi artırmak için yaygın olarak kullanılır. Anason tohumu çiğnemek eski bir gelenektir veya anason içeren tatlılar tüketmek ve bir bardak ılık suya birkaç damla anason yağı damlatmak bu amaçla uygulanan yöntemlerdir. Özellikle ağır bir yemekten sonra kullanışlıdır.

10- Solunum düzensizliklerini tedavi eder: Bu yağ balgam söktürücü olarak dikkatleri üzerinde toplar ve bu konuda etkileyici bir ünü vardır. Ciğerlerde birikmiş mukus ve balgamı gevşetir, öksürüğü rahatlatır, göğüsteki ağırlığı kaldırabilir, nefes alma güçlüklerinde, astım, bronşit, tıkanıklık ve diğer solunum düzensizliklerinde faydalı olur. Anason tohumlarında bu esans yağ bulunduğu için tohumlar, katran ve balgamı gevşetmek için tütün gibi içilebilir.

11- Böcek öldürücüdür: Anason yağı böceklere ve küçük hayvanlara toksiktir, kokusu böcekleri uzak tutar. Bu sebeple bulunulan ortama yağın veya buharın yayılması böcekleri uzak tutacaktır.

12- Sakinleştiricidir: Narkotik ve uyuşturucu etkileri sebebiyle; anksiyete, sinirsel dalgalanmalar, depresyon, sinirlilik ve stres ve uykusuzluk gibi sorunlara karşı kullanılır. Bu etkiler özellikle yüksek dozlarda kullanıldığında görülür. Ancak yüksek dozlar kullanılırken çok dikkatli olunmalıdır ve narkotik etkileri dikkatle takip edilmelidir.

13- Düşük dozlarda uyarıcıdır: Anason yağının uyarıcı etkileri vardır. Kan dolaşımını uyarır ve romatizma ve artriti rahatlatır, enzim ve hormon salgılanmasını artırır. Bütün metabolizmayı güçlendirebilir ve sinir sistemini uyararak beyni daha uyanık ve aktif yapabilir.

14- Vermifüjdür (Parazit ve bağırsak kurdu öldürücü): Bu etkiler böcek öldürücü özelliklerinin bir diğer yönüdür. Bağırsaklarda bulunan bağırsak kurtlarını öldürebilir. Bu etkileri özellikle bağırsak kurtlarından daha yaygın olarak etkilenen çocuklar üzerinde faydalı olabilir.


Anason yağının zararları nedir? / Özel durumlar

Anason yağı insan tüketimi için genellikle güvenlidir. Tüketildiğinde ve normal seviyelerde kullanıldığında tehlike oluşturmaz. (1) Ancak yüksek dozlarda kullanıldığında anason östrojenik bir ajan olduğu için hormon hassasiyeti olan belirli kanser türlerinin durumunu kötüleştirebilir. (2)

Anason yağı bazı kişilerde alerjik reaksiyonlara sebep olabilir. Eğer polen, kereviz ve havuca alerjiniz varsa anason yağı sizde alerji yapabilir. Bu durumlarda 1-5 ml arası anason yağı mide bulantısı, kusma, kasılmalar ve akciğer ödemi yapabilir. Aşağıdaki alerjik reaksiyonlar ve durumlar görüldüğünde zaman kaybetmeden doktora görünmeniz önerilir. (1)

  • Herhangi bir alerjik reaksiyon
  • Ağız ve dudak iltihaplanması
  • Mide bulantısı, kusma, kasılma ve nöbetler
  • Ciltte tahriş

Hamilelik ve emzirmede anason yağı kullanımı: Hamile ve emziren anneler bu yağdan fayda görebilir. Özellikle anne sütünü artırmada, normal adet görmede ve ağrıyı azaltmada faydalıdır.

Çocuk ve bebeklerde anason yağı kullanımı: Yüksek dozlarda çocuklarda kullanılması tehlikeli olabilir. Anason tohumunun ve yağının çocuklarda normal ve düşük miktarlarda kullanılması güvenlidir. Bebeklerin ve küçük çocukların cildine doğrudan uygulanması tehlikeli olabilir.


Kaynaklar ve referanslar