Böğürtlen

Böğürtlenin faydaları nelerdir? Böğürtlen nedir? Böğürtlen Resmi?

Böğürtlen Nedir? Neye İyi Gelir?

Böğürtlen yazın geldiğini müjdeleyen meyvelerden biridir. Tatlı ve lezzetli olan bu meyve ahududu ile aynı ailedendir ve görünüm açısından ahududuya çok benzer. Böğürtlen meyvesi Türkiye ve Avrupa’nın yerli meyvelerinden biridir, kısa boylu dikenli çalılıklarda yetişir. Amerika’da ticari olarak üretimi yaygındır. Bu meyveler iyi bir drenaj olduktan ve direkt güneş aldıktan sonra çoğu toprakta yetişir. Meyvenin boyu 4 cm’e kadar çıkar ve teknik olarak meyvesi tek bir meyve değildir, her meyvede 80-100 arası küçük meyvecikler bulunur, her birinin ortasında bir çekirdeği vardır.


Şekerli ve hafif mayhoş tadıyla meyve salataları, meyve suları ve smoothieler için harika bir seçenektir. Ayrıca yoğurtla çok iyi uyum sağlar. Bu meyveyle kendi meyveli yoğurdunuzu kolaylıkla yapabilirsiniz.

Böğürtlenin Sağlığa Faydaları Nelerdir?

Böğürtlen bir C vitamini deposudur. 100 g’da 23 mg C vitamini vardır. ( Günlük ihtiyacın %35’i) Düşük kalorilidir. Hem çözünür hem de çözünmez lif kaynağıdır. 100 g böğürtlen 5.3 g lif içerir. A, E, K ve B vitaminleri açısından zengindirler ayrıca yaşlanmayı ve kronik hastalıkları azaltan lutein ve zeaksantin antioksidanlarını içerir. Serbest radikalleri emme kapasitesi (ORAC) listesinde ilk 10’dadırlar. İçerisinde ayrıca bakır, manganez, magnezyum, potasyum, pantotenik asit, piridoksin, riboflavin, niasin ve folik asit bulunur.

1- Güçlü bir antioksidandır: Bol miktarda antioksidan içerir. (1, 2) Fenolik asitler, flavonoidler, flavonollar ve özellikle antosiyanidinler açısından zengindir. İçerdiği bu maddelerle vücudu oksidatif hasar sonucu oluşabilecek çok tehlikeli bir dizi hastalıktan korur.

2- Anti-kanserojendir: Böğürtlen meyvesi akciğer kanseri, kolon kanseri ve yemek borusu kanseri oluşumuna karşı etkilidir. İçerisindeki mikro-besinler kimyasal koruma etkisine sahiptir ve kötü huylu hücrelerin gelişimini engeller. (3) Çok sayıda araştırma böğürtlenin antikanser özelliklerini incelemiş ve göstediği bu özeliklerin sebebi olarak bol miktarda antosiyonin, ellagik asit ve siyanidin-3-glukosid gibi tümör gelişimini ve metastazı önleyen bileşenler içermesi gösterilmiştir. (9)

3- Endotel Disfonksiyonu Önler: Endotel disfonksiyon kan damarlarının iç yüzeyinin normal olmayan fonksiyonlarıyla karakterize olur. Bilimsel araştırmalarda önerildiği gibi (4) böğürtlen içerisindeki cyanidin-3-O-glucoside hem oksidatif aktiviteye karşı koruma sağlar hem de bir dizi kritik faktörün normalleşmesine fayda sağlar. Ayrıca DNA hasarını azaltır ve vasküler yetmezliğe karşı korur.

4- Zihne İyi Gelir: Böğürtlen vücudun bilişsel fonksiyonlarının iyileşmesinde faydalıdır. Araştırmalar içerdiği polifenol bileşikler ile yaşlanma kaynaklı bilişsel ve motor aktivitedeki düşüşleri önlemeye fayda sağladığını ortaya koymuştur. (5) Düzenli tüketimi hafızayı güçlendirir ve davranışsal ve nöronal fonksiyonları iyileştirir.

5- Sindirimi Kolaylaştırır: Meyve sindirim sisteminin iyi çalışması için gerekli olan hem çözünebilir hem de çözünmeyen lif açısından zengindir. (10) Çözünmez lif kalın bağırsakta suyun daha iyi emilmesini sağlar ve dışkıya kütle ekler. Böylece daha düzenli bağırsak hareketleri oluşur, kabızlık sorunu azalır ve sindirim sağlığı artar.

6- Sağlıklı Bir Kalp: Antosiyanin ve diğer flavonollar açısından zengin olması böğürtleni kalp dostu bir meyve yapar. (11) İçerisinde ayrıca magnezyum ve lif bulunur. Bu maddeler arterlerin tıkanmasını önleyerek, felç ve ateroskleroz gibi hastalıklara karşı koruyabilir. Ayrıca içerdiği magnezyum tansiyonun düzenlenmesinde rol oynar ve kardiyak aritmi gibi hastalıkları önleyebilir.

7- Bağışıklık Sistemini Güçlendirir: Böğürtlen içerdiği fitoöstrojenler, vitaminler ve mineraller ile bağışıklık sisteminin güçlenmesine yardımcı olur. (12) Düzenli tüketimi çeşitli patojenlere, enfeksiyonlara ve bazı ölümcül hastalıklara karşı vücudu korur. (13)

8- Kilo Kontrolü: Düşük şeker ve kalori oranları ile sağlıklı kiloya ulaşmada ve bu kiloda kalmanıza yardımcı olabilir. İçerdiği yüksek lif oranıyla bağırsakların iyi temizlenmesini sağlar ve zayıflama girişimleri için harika bir atıştırmalıktır.

9- Sağlıklı Kemikler: Meyve sağlıklı kemikler için temel mineraller olan magnezyum ve kalsiyum içerir. (14) Kalsiyum kemikleri güçlendirir ve magnezyum, vücutta kalsiyum ve potasyum emilimini düzenler. (15) Ayrıca içerdiği fosfor kalsiyumun düzenli kullanımını sağlar ve düzgün hücre fonksiyonlarına katkı da bulunur. (16)

10- Cilt Bakımı: Sağlıklı bir cilt için lezzetli bir seçenek olabilir. C vitamini, E vitamini ve diğer antioksidanları içerir. E vitamini cilt yağlarının sağlığının korunmasına ve kırışıkların önlenmesine yardımcı olur. C vitamini cildi oksidatif hasardan korumasının yanı sıra kollajen yapılarının oluşmasına ve güçlendirilmesine fayda sağlayarak cildin sıkı ve sağlıklı görünmesini sağlar.

11- Göz Sağlığını Korur: Sağlıklı gözler ve görüş için gerekli fitobesinleri içerir. Düzenli tüketimi içerdiği lutein sayesinde gözleri UV radyasyondan koruyabilir. (17) Lutein, retinanın arkasındaki bölgede makula denen pigmentin oluşumunda rol oynar ve bu bölgeyi oksidatif stres ve yüksek dalga boylu radyasyonların verebileceği zararlardan korur. Dahası içerdiği antosiyanosit ve vitaminler görüşü iyileştirir ve gözleri maküler dejenerasyon, katarakt ve gece körlüğünden korur.

12- Kanın Normal Pıhtılaşmasını Sağlar: İyi miktarlarda K vitamini içerir ve kanın normal pıhtılaşmasına fayda sağlar. Basit yaralanmalardan aşırı kanama oluşmasını önler. K vitamini protein düzenlemeleri için temel bir vitamindir ve ayrıca kemikleri osteoporozdan korur.

13- Hamilelikte Kullanışlıdır: Böğürtlen hamile kadınlar için oldukça faydalıdır. (18) Doğal bir folat kaynağı olarak hücre ve dokuların en iyi şekilde gelişimine katkı sağlar ve bebeklerde görülebilen doğum kusurlarını azaltır. (19) Folat her yaşta daha iyi hücre fonksiyonu için kritik bir besindir. Meyve içerdiği C vitamini ve diğer antioksidanlar ile hamile kadınların bağışıklığını güçlendirir ve içerdiği kalsiyum, demir, magnezyum ve fosfor gibi mineraller kemikleri güçlendirir. Ayrıca tazeleyici lezzetiyle hamilelik boyunca tercih edilebilecek iyi bir atıştırmalıktır.

Böğürtlen bilinçli tüketilmesi gereken bir meyvedir. İçerisinde fruktoz bulunur ve aşırı miktarlarda fruktoz sağlığınız için zararlı olabilir.

Böğürtlenin Yan Etkileri / Zararları

Meyve besin miktarlarında tüketildiği zaman güvenlidir. Fruktoz içeren bir meyve olduğu için aşırı miktarlarda tüketilmesi zararlı olabilir. Aşırı tüketimi bazı kişilerde idrar renginde değişme yapar. Böyle bir durum gözlendiğinde doktora görünmeniz önerilir. Meyve yüksek miktarlarda lif içerir ve bazı kişiler için düşük lif diyeti daha iyi olabilir. Bazı bulgulara göre yüksek konsantrasyonlarda tanen tümör oluşumuna yol açabilir. Böğürtlen yüksek tanen içermez ancak yaprakları içerir. Bu yüzden yaprakları tüketirken dikkatli olunmalıdır.

Hamilelik ve Emzirme: Meyvenin besin miktarlarında tüketilmesi güvenlidir. Tıbbi dozlar hakkında yeterli bilgi yoktur. Hamile kadınlar böğürtlen yaprağı çayını tüketmekten kaçınmalıdır. 24 aylıktan küçük çocuklar böğürtlen yaprağı çayı tüketmemelidir.

Böğürtlen Yaprağı Çayı: Bu çayı tüketirken dikkatli olmanız önerilir. Yüksek miktarlarda tüketilmesi vücuttaki tanen miktarını aşırı artırabilir ve kusma ve mide bulantısına sebep olabilir. Uzmanlar böğürtlen yaprağı çayı tüketirken yüksek tanen oranlarını dengelemek için süt kullanılmasını önerirler. Kanser sorunu olanlar veya geçmişinde bu sorunu yaşamış kişilerin böğürtlen yaprağı çayı tüketmemeleri önerilir. Bu çay ayrıca alerji geliştirmeye yatkın kişilerde hafiften şiddetliye kadar alerjiler yapabilir.

Böğürtlen Kökü: Meyvenin kökü de yüksek oranlarda tanen içerir ve kolit vb. kronik mide-bağırsak sorunu olanlara tavsiye edilmez.


Böğürtlen Besin Değerleri

Böğürtlen100 Gram - Çiğ
Miktar% Günlük İhtiyaç
Kalori43%2
Yağdan Gelen Kalori4
Toplam Yağ0.5 g%1
Doymuş Yağ0 g%0
Trans Yağ0 g%0
Kolesterol0 mg%0
Sodyum1 mg%0
Toplam Karbonhidrat10.2 g%3
Diyet Lifi5.3 g%21
Şeker4.9 g
Protein1.4 g%3
C Vitamini21.0 mg%35
K Vitamini19.8 mcg%25
A Vitamini214 IU%4
Folat25.0 mcg%6
E Vitamini1.2 mg%6
Manganez0.6 mg%32
Bakır0.2 mg%8
Potasyum162 mg%5
Magnezyum20.0 mg%5
Çinko0.5 mg%4
Demir0.6 mg%3

*Bu değerler 2000 kalorilik bir günlük diyet için geçerlidir. Kalori ihtiyacınız yaşam tarzınıza göre daha az veya fazla olabilir.

Böğürtlen Hakkında Yapılan Bilimsel Araştırmalar

Böğürtlenlerin dahil olduğu bitki ailesi hakkında her geçen gün yeni araştırmalar yapılmaktadır. Son araştırmalara göre berry ailesinde böğürtlen ailedeki en güçlü antikanserojen besin olabilir. Araştırmalara göre siyanidin 3-glukosid maddesinin kemoterapik ve kemoprotektif etkileri olduğu ortaya konmuştur. (6) Böğürtlen içerisindeki öne çıkan bir diğer bileşik olan ellagic asidin ise kanser oluşumunu engellediği bulunmuştur.

Böğürtlen ayrıca beyin için oldukça faydalalıdır. Journal of Agricultural and Food Chemistry dergisinde yayımlanan bir makaleye göre böğürtlen ve çilekte bulunan yüksek antioksidan seviyesi yaşlanma kaynaklı hafıza kaybını engelleyebilir. (7) Açıklamalara göre, böğürtlen; Beyinde nöronların iletişim şeklini değiştirir. Sinyallerdeki bu değişim beyinde iltihaplanmayı engelleyebilir ve motor ve bilişsel yetenekleri artırabilir. (8)


Kaynaklar / Referanslar

Kaynaklar ve Referanslar İçin Tıklayın
  • http://www.garden.org/foodguide/browse/fruit/blackberry/1606
  • http://www.nutrition-and-you.com/blackberries.html
  •  (1) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3274736/
  • (2) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10691606
  • (3) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15572301
  • (4) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12818719/
  • (5) http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1179/147683009X423292
  • (6) http://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/jf200379c Anthocyanin-Rich Blackberry Extract Suppresses the DNA-Damaging Properties of Topoisomerase I and II Poisons in Colon Carcinoma Cells, May 22, 2012
  • (7) http://pubs.acs.org/doi/ipdf/10.1021/jf2036033 Berry Fruit Enhances Beneficial Signaling in the Brain, January 23, 2012<
  • (8) http://www.sciencedaily.com/releases/2012/03/120307145825.htm Eating Berries Benefits the Brain, March 7, 2012
  • (9) http://books.google.co.in/books?id=WZpkyH_twtIC&pg=PA54&dq=blackberry+for+cancer&hl=en&sa=X&ei=GYI1UpTbCcnhrAffooG4Bw&ved=0CEYQ6AEwBA#v=onepage&q=blackberry%20for%20cancer&f=false
  • (10) http://berryhealth.fst.oregonstate.edu/health_healing/fact_sheets/blackberry_facts.htm
  • (11) http://www.health.com/health/gallery/0,,20665789,00.html
  • (12) http://books.google.co.in/books?id=ACAJfP8YHdQC&pg=PT96&dq=health+benefits+of+blackberries&hl=en&sa=X&ei=4I02Us2IJsvLrQfRsoDYAg&ved=0CDMQ6AEwAQ#v=onepage&q=health%20benefits%20of%20blackberries&f=false
  • (13) http://books.google.co.in/books?id=nzZrKJVWAD8C&pg=PT78&dq=lutein+in+blackberry&hl=en&sa=X&ei=ZeM2Uq7wDYWHrgeynYGgBQ&ved=0CGEQ6AEwCQ#v=onepage&q=lutein%20in%20blackberries&f=false
  • (14) http://books.google.co.in/books?id=xFreXqoOLgoC&pg=PT36&dq=calcium+in+blackberries&hl=en&sa=X&ei=C9w5UsxRg6atB56ggLAJ&ved=0CC0Q6AEwAA#v=onepage&q=calcium%20in%20blackberries&f=false
  • (15) http://books.google.co.in/books?id=b48aaHtSg78C&pg=PA31&dq=calcium+in+blackberries&hl=en&sa=X&ei=C9w5UsxRg6atB56ggLAJ&ved=0CDMQ6AEwAQ#v=onepage&q=calcium%20in%20blackberries&f=false
  • (16) http://umm.edu/health/medical/altmed/supplement/phosphorus
  • (17) https://www.macular.org/lutein
  • (18) http://books.google.co.in/books?id=iPFokL0MuswC&pg=PA287&dq=folate+in+blackberries&hl=en&sa=X&ei=rS45UtfvKoOErAeQ4oCgBw&ved=0CC0Q6AEwAA#v=onepage&q=folate%20in%20blackberries&f=false
  • (19) http://www.health.ny.gov/publications/1335/

Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 2 Ortalama Puan: 4.5]

Böğürtlen” hakkında 1 yorum var.

  1. harika ve açıklayıcı bir derleme olmuş çok teşekkürler. yeni ve farklı meyveler hakkındaki yazıları da bekliyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.