Biberiye

Taze biberiye yaprakları...

Biberiye Nedir? Neye İyi Gelir?

Biberiye bilimsel adı Rosmarinus officinalis olan, her mevsim yeşil kalan çok yıllık bir bitkidir. İğne şeklinde parlak pembe, mor, beyaz veya mavi çiçekler açar. Oldukça ünlü bir baharattır ve hemen hemen her süpermarketin baharat reyonunda bulunabilir. Bu bitki ılık, acı ve buruk bir lezzete sahiptir ancak çorba, sos ve çeşitli yemeklere harika bir lezzet katar. Hem kurutulmuş tozu hem de taze yaprakları kullanılabilir. Yapraklarından ve çiçeklerinden biberiye çayı, biberiye esans yağı veya sıvı biberiye özü hazırlanabilir. Ayrıca besin desteği olarak kapsül halinde bulmak mümkündür.

Bitkinin ana vatanı Akdeniz Bölgesi’dir ve Akdeniz’e kıyısı olan medeniyetler olan; Romalılar, Yunanlılar ve İbraniler tarafından kutsal kabul edilmiştir. Hem İtalyan hem de Türk mutfağında geniş kullanım alanına sahiptir.

Biberiyenin Sağlığa Faydaları Nedir?

1- Kelliği Önler, Saçların Uzamasını Hızlandırır: Biberiye yağı saç uzamasını artırır, beyazlamayı yavaşlatır, kepeği ve kuruluğu tedavi eder. Araştırmalara göre bitki, kalıcı kellik vakalarında saçları uzatabilir. (1) Ayrıca kafa derisinde kan dolaşımını artırarak saç kaybını azaltabilir.

2- Beyin Fonksiyonlarını Güçlendirir: Biberiyenin ilk kullanılma sebebi olan ve belgelenen faydalarından biri; bilişsel uyarıcı olmasıdır. (2) Hafıza performansını ve kalitesini artırır. Farkındalığı, zekayı ve dikkati geliştirir.

Bu faydalarının yanı sıra bitki beta-amiloid plakları önler ve asetilkolinesterazı baskılar. Bu iki oluşum Alzheimer, ataksi ve demansın birincil sebepleridir. (3) Yaşlılarda ve diğer akut kognitif bozuklukları olan kişilerde zihinsel aktiviteleri tetiklediği ve iyileştirdiği düşünülmektedir. (4)

3- Nörolojik Koruma Sağlar: İçerisinde bulunan karnosik asit nöroprotektif özellikler gösterir. Sinir hücrelerindeki oksidatif stresi ve aşırı uyarılmayı azaltır, sinir sistemini korur. (5, 6) Ayrıca beynin çeşitli bölgelerini iskemik yaralanma gibi doku hasarlarından koruyabilir, sinir dokularını iyileştirip pıhtıları azaltır. (7)

4- Karaciğeri Temizler, Vücutta Detoks Etkisi Gösterir: Biberiye siroz seviyelerini düşürebilir ve karaciğerin daha hızlı iyileşmesini sağlayabilir. Ayrıca tip-2 diyabete sebep olan plazma karaciğer enzimlerini azaltır. İçerdiği karnasol maddesi karaciğer doku bozulmasını ve enerji deposu karaciğer glikojeninin tükenmesini önler.

Bitki doğal bir idrar söktürücüdür ve vücuttaki toksinlerin atılmasını hızlandırır. (8) Su atılımıyla beraber patojenlerin, tuzların ve hatta aşırı yağın atılmasını sağlayabilir. Çoğunlukla tiroid disfonksiyonu olan kişilerde görülen üreminin tedavisine yardımcı olur.

5- Stresi Azaltır: Bitkinin kokusu ruhsal durumun iyileşmesi ve zihnin temizlenmesiyle ilişkilidir. (9) Kronik anksiyete ve depresyon sorunu olanlarda rahatlatıcı etkiler yapar. Ayrıca kortizol (stres hormonu) seviyelerini düşürür ve vücuttaki gerginliği azaltır.

6- Hormon Dengesini Sağlar: İçerdiği karnosol androjen ve östrojen seviyelerini dengeler. Ayrıca DHT’i (Dihidrotestesteron) düşürür. Bu sayede prostat sağlığını ve saç uzamasını artırır.

7- Kanseri Önler: Manganez, karnosol, rosmarinik asit, karnosik asit ve diğer maddeler antioksidan, antienflamatuar, antiprolatif ve antikanser özellikler gösterir. (10, 11) Bu maddeler kanser hücrelerini öldürür. (12) Kolon, kan, göğüs, prostat, yumurtalık, serviks, karaciğer, akciğer, mesane ve pankreas kanseri tedavilerinde umut verici neticeler alınmıştır. (13, 14)

8- Cilt Sağlığını Artırır: İçerdiği antioksidanlar cilt kalitesini artırır. Güçlü anti-aging etkileri vardır, lekeleri iyileştirir ve cilde doğallık katar. Biberiye özütleri ve narenciye besin destekleri birlikte cildi UV ışığı zararlarından korur.

9- Öksürüğü Azaltır: Biberiye yaprakları solunum sisteminden mukus ve balgamı temizler. Öksürük, soğuk algınlığı, grip ve hatta astıma karşı rahatlama sağlar. (15) Rosmarinik asit ciğerlerde her türlü sıvı madde birikimini önler. (16)

10- Kilo Almayı Önler: Biberiye özleri antienflamatuar ve antihiperglisemik etkiler göstererek zayıflamayı hızlandırır. (17, 18) Bir araştırmaya göre karnosik asit açısından zengin olan biberiye, metabolik düzensizlikleri tedavi etmek için kullanılabilir.

11- Antibakteriyel & Antimikrobiyaldir: Bitki bakteriyel enfeksiyonlara karşı oldukça güçlüdür. (19) Ölümcül olabilen ve oldukça bulaşıcı olan stafilokok enfeksiyonlarını önleyebilir. Ayrıca çeşitli gram negatif ve gram pozitif bakterileri tamamen temizleyebilir.

12- Kan Pıhtılarını Önler: Güçlü antioksidan profili sayesinde, antitrombotik etkileri vardır ve kan pıhtılarını önler. (20)

13- Antiülser Özellikleri Vardır: Biberiye tüketimi H. pylori bakterisinin çoğalmasını önler. Bu patojen mide ülserine sebep olan tehlikeli bir bakteridir.

14- Güçlü Bir Antioksidandır, Bağışıklığı Güçlendirir: İçerdiği aktif bileşenler doğal birer antioksidan, antienflamatuar ve anti-kanserojendir. Bu sayede bağışıklık sistemini tehdit eden çok çeşitli hastalıklara ve patojenlere karşı vücudu koruyabilir. (21) 




Biberiyenin Diğer Faydaları

1- Sindirime Yardımcı Olur ve Bağırsak Sağlığını Korur: Güçlü iltihap sökücü özellikleri olan biberiye, mide bozulması, kabızlık, gaz, şişkinlik ve ishal için bitkisel bir çözümdür. (22) Diyetinize eklemeniz bağırsak hareketlerini ve mide-bağırsak sistemini düzene sokar. (23) 

Bitki safra akışını ve safra kesesi performansını artırır. Bu sayede bağırsak sağlığına iyi gelir, rahatsız bağırsak sendromu ve kolik gibi sorunları önleyebilir.

2- Nefesi Temizler, Ağız Kokusunu Önler: Doğal bir antibakteriyel olarak harika bir nefes tazeleyicidir ve ağız sağlığını artırır. Sıcak suda yaprakların bekletilmesiyle hazırlanan karışımı ağız gargarası olarak kullanabilirsiniz. Bu sayede ağızdaki bakteriler temizlenir, ağız kokusu önlenir.

3- Ağrı Kesici ve İltihap Sökücüdür: Analjezik bir madde olarak etkilenmiş bölgeye ağrıyı hafifletmek için uygulanabilir. Ağızdan kullanıldığında baş ağrısı ve migren ağrılarını azaltır. Ayrıca menstrual, mide ve böbrek ağrılarını rahatlatır.

Karnosol ve karnosik asit içerisinde bulunan iki güçlü antioksidan ve iltihap sökücüdür. Kaslardaki, kan damarlarındaki ve eklemlerde iltihabı azaltır. (24) Bu sebeple tansiyon, gut, artrit, fiziksel yaralanma durumlarında veya ameliyat sonrası etkili bir tedavi olabilir. Hem ağızdan alındığında hem de bölgesel uygulandığında faydalıdır. Kardiovasküler sistemdeki iltihaplanmaların azaltılması kalp sağlığını artırıp, aterosklerozu önleyebilir.

4- Spazmları Azaltır, Hareket Kabiliyetini Artırır:  Bitki antiepileptik özellikler gösterir ve vücutta kalp vb. kaslarda görülen istemsiz spazmları önleyebilir. Araştırmalara göre içerdiği sineol vücut aktivitelerini ve lokomosyonu artırır. (25) 

Biberiyenin Yan Etkileri / Zararları

Bitki besin miktarlarında tüketildiğinde güvenlidir. Çoğu kişi için ağızdan, bölgesel olarak ve solunduğunda ilaç olarak tüketilmesi güvenlidir. Seyreltilmemiş yağı ağızdan kullanıldığında tehlikeli olabilir.

Uzun süre boyunca aşırı miktarlarda kullanılması aşağıdaki yan etkileri yapabilir:

  • Kusma
  • Ciltte kızarıklık
  • Kel kişilerde kafa derisinde kaşıntı
  • Diyabet sorunu olanlarda kan şekerinin yükselmesi
  • Epilepsi benzeri kasılmalar
  • Kas spazmı
  • Koma

İlaç Etkileşimleri: Varfarin (antikoagulant), lityum (manik depresyon), lasix (diüretik) gibi ilaçlarla etkileşime girebilir.

Hamilelik ve Emzirme: Tıbbi dozlarda ağızdan kullanılmasının güvenli olmadığı düşünülmektedir. Adet görmeyi tetikleyip düşüğe sebep olabilir. Eğer hamileyseniz önerilen ilaç dozlarında değil yiyeceklerle beraber besin dozlarında tüketmenizdir. Emziren annelere ilaç dozlarında kullanmaları önerilmez. Bebeğe etkileri hakkında yeterli bilgi yoktur.




Biberiyenin Besin Değerleri

Biberiye1 Yemek Kaşığı - 3 Gram, Kurutulmuş Baharatı
Miktar% Günlük İhtiyaç
Kalori10.8%1
Yağ Kaynaklı Kalori4.1
Toplam Yağ0.5 g%1
Doymuş Yağ0.2 g%1
Trans Yağ~~
Kolesterol0.0 mg%0
Sodyum1.6 mg%0
Toplam Karbonhidrat2.1 g%1
Diyet Lifi1.4 g%6
Şeker--
Protein0.2 g%0
C Vitamini2.0 mg%3
B6 Vitamini0.1 mg%3
A Vitamini102 IU%2
Folat10.0 mcg%2
Demir1.0 mg%5
Kalsiyum41.6 mg%4
Manganez0.1 mg%3
Magnezyum7.1 mg%2

*Bu değerler (26) 2000 kalorilik bir günlük diyet için geçerlidir.  Kalori ihtiyacınız yaşam şeklinize göre daha az veya fazla olabilir.




Kaynaklar / Referanslar

Kaynaklar ve Referanslar İçin Tıklayın

Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 4 Ortalama Puan: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.