Bezelye

Taze bezelyeler...

Bezelye Nedir? Neye İyi Gelir?

Kayıtlara göre baklagiller ailesinin bir üyesi olan bezelye (Pisum sativum) tarımı yapılan ilk besinlerden biridir ve ana vatanı olarak Avrupa ve Batı Asya kabul edilmektedir. Ülkemizde fasulye ve diğer sebzeler kadar çok yetiştirilmese de üretimi yaygındır. Günümüzde neredeyse her iklim ve bölgede yetişir, en büyük üreticisi Hindistan’dır. Bu bitkinin yeşil kabuğuyla birlikte ya da sadece tanelerinin tüketimi yaygındır.

Bezelye genetiğin ve kalıtsallığın temellerinin atıldığı, Gregor Mendel tarafından yapılan genetik deneylerde kullanılan bitki olmasıyla da ünlüdür. Mendel bu deneyler sonucunda genetik özelliklerin nesilden nesile aktarıldığını keşfetmiştir.

Bezelyeyi kabukları varsa ayırdıktan sonra iyice yıkayıp kurutarak, hava almayan poşetlerde derin dondurucuda saklayabilirsiniz ancak araştırmalara göre saklama süresince bitkinin besin değeri azalmaktadır. Bu yüzden 12 ay içinde tüketilmeleri önerilir. Elbette en iyisi taze tüketmektir ancak kuru ve konserve bezelyeyi de güvenle tüketebilirsiniz.

Bezelyenin Sağlığa Faydaları

1- Zayıflamaya Yardım Eder, İyi Bir Lif Kaynağıdır: Bezelye düşük kalorili ve az yağ içeren bir besindir. Kilo kontrolüne yardımcı olduğu için hem vejetaryen hem de diğer diyet türlerindeki insanlar tarafından tercih edilir. Yeşil sebzeler zaten sağlık kaynağı olarak kabul edilmektedir ancak bezelye hem doyurucu ve besleyici hem de kilo kontrolüne yardımcı olmasıyla daha çok ön plana çıkar. Bezelye, fasulye ve börülceden nispeten düşük kalorilidir. Yarım kase bezelye, 1 kase yulaf ezmesinden daha çok lif içerir. Bu sayede hem kolesterol seviyelerini düşürür hem de uzun süre tokluk hissi sağlar.

2- Antikanserojen Özellikler Gösterir, Mide Kanserini Önler: Araştırmalara göre bezelye antikanserojen (kanser önleyici) özellikler gösterir. (1) İçerdiği coumestrol adı verilen ve bezelyede bolca bulunan polifenol bileşen kansere karşı koruyucu ve önleyicidir.

3- Bağışıklığı Güçlendirir: Yüksek antioksidan seviyeleriyle ciddi hastalıklara sebep olabilecek reaksiyonları önler. Demir, kalsiyum, çinko, bakır, manganez gibi bağışıklık sistemini güçlendiren mineraller açısından zengindir. (2)

4- Anti-Aging Özellikleri Vardır: İçerdiği flavonoidler, kateşin, epikateşin, karotenoidler, alfa karoten gibi antioksidanlar sayesinde cildin yaşlanmasını yavaşlatır ve önler ve cilde doğal bir parlaklık verir.

5- Kırışıklıkları, Alzheimer’ı, Bronşiti, Osteoporoz, Artrit ve Candida’yı Önler: Güçlü antienflamatuar özellikleri bulunur ve II. Dünya Savaşı’ndan sonra dünyada hızla yaygınlaşmış olan söz konusu bolluk hastalıklarını önler. (3) Güçlü iltihap önleyici özellikler göstermesinin sebebi önemli miktarda saponinler ve pisomosideler içermesidir. Ayrıca cilde iyi gelen C ve E vitaminleri, çinko ve alfa-linolenik asit içerir. Bu yüzden düzenli kullanımı kırışıklıkları ve yaşlanma kaynaklı diğer sorunları azaltır.

6- Hamile Kadınlar İçin Faydalıdır, Bebek Sağlığına İyi Gelir: Bezelye ve taze kabukları harika bir folik asit kaynağıdır. Hücrelerde DNA sentezi için gerekli olan folat ve B kompleks vitaminlerini içerir. Araştırmalara göre hamile kadınların diyetinde yeterli miktarda folat açısından zengin besinlere yer vermesi, doğum kusurlarının önlenmesinde etkilidir.

7- İyi ve Güvenli Bir Protein Kaynağıdır. (6)

8- Kan Şekerini Düzenler, Diyabet Hastaları İçin Güvenlidir: Lif ve protein açısından zengin olduğu için (1 kasede 8 gram protein içerir.) şekerlerin sindirilme hızını düşürür. İçerdiği antioksidanlar ve iltihaplanma önleyici ajanlar ise tip 2 diyabette görülen insülin direncini önler. (4)

9- Sindirimi Kolaylaştırır ve Artırır: Yüksek lif oranları sayesinde sindirim sürecine destek olur ve genel olarak metabolizmayı güçlendirir.

10- Görmeye ve Göz Sağlığına Faydalıdır: Bezelye yeterli miktarlarda lutein, karotenler, zeaksantin ve A vitamini içerir. A vitamini ciltteki ve gözdeki mukus membranların sağlığı için gerekli vitaminlerdendir.

11- Cilde ve Saça Faydalıdır: 1 kase 145 gram bezelye günlük C vitamini ihtiyacının %97’sini karşılar. Bu sayede kollajen üretimine destek olarak cildin sıkı kalmasını sağlar ve güçlü bir antioksidan olarak da hücreleri serbest radikallerden korur. Oksidatif stresin zararlı etkilerini tersine çevirir. Ayrıca cilt sağlığına katkı sağlayan B6 ve folat bileşenlerinden önemli miktarlarda içerir.

Bir porsiyon bezelye ile demir ihtiyacınızın %12’sini karşılayabilirsiniz. Ayrıca yüksek miktarda folat, B6 ve B12 içerir. Bütün bu bileşikler kafa derisi ve saç kökleri dahil vücuda oksijen ve besinleri taşıyan kırmızı kan hücrelerinin yapımında görevlidir. Bu vitaminlerin eksikliği saçlarda dökülme, zayıflık ve kırılmalar yapar.

12- Pernioyu (Soğuk Yaralanması) Tedavi Eder: Kışın soğuk havalara maruz kalınca, dolaşım sorunlarından dolayı el ve ayak parmaklarında şişmeler ve iltihaplanmalar olabilir. Tedavi etmek için; bezelyeleri suda kaynatıp, kaynamış suya 1 çay kaşığı susam yağı ekleyip karışımı parmaklarınıza uygulayın ve sonra bu suyla parmaklarınızı yıkayın. Bu sayede şişme, iltihaplanma ve rahatsızlığınız büyük oranda geçecektir.

13- Kalp Sağlığını Artırır, Kolesterolü Düşürür: Bezelye tüketmek kalp sağlığını artırır. Bu besinler lif ve lutein açısından zengindir. Araştırmalara göre lutein alımı yüksek olan insanlarda ateroskleroz görülme olasılığı daha düşüktür. Bezelyenin 145 gramı toplamda 0.6 gram yağ içerir ve bu yağın çok büyük kısmı iyi (HDL) yağdır.

Bezelyenin Yan Etkileri / Zararları

Bezelye oldukça sağlıklı ve besleyici bir besindir. Ancak aşırı tüketimine ve ticari yan ürünlerinin kullanımına dikkat etmek gerekir.

  • Aşırı bezelye tüketimi, bitki kendisi kalsiyum içerse dahi kalsiyum emilimini azaltarak kalsiyum kaybına yol açabilir.
  • Aşırı bezelye tüketimi vücuttaki ürik asit miktarını artırarak gut hastalığına ve böbrek sorunlarına sebep olabilir.
  • Diğer yiyeceklerin yanında yüksek oranda bezelye tüketimi, bezelye proteini sebebiyle kilo aldırabilir ancak normal miktarlarda zayıflamak isteyenler için güvenlidir ve iyi bir protein kaynağıdır.

Bezelye Protein Tozu Nedir? Zararlı Mıdır?

Bezelye protein tozu bezelyeden proteinin ayrılmasıyla elde edilen bir üründür ve kas gelişimine fayda sağlar ve zayıflamak ve bitkisel protein tüketmek isteyenler ile protein desteğine ihtiyacı olanlar tarafından kullanılabilir. Bilinçli miktarlarda tüketilmesi güvenlidir ancak sağladığı faydalar doğal yollarla da elde edilebilir. Gluten ve laktoz içermediği için tercih edilebilir.

  • Bezelye protein tozu irritabl bağırsak sendromu’na, kabızlığa ve ishale sebep olabilir.

Bezelye Besin Değerleri (5)

Bezelye100 Gram - Çiğ
Miktar% Günlük İhtiyaç
Kalori81%4
Yağ Kaynaklı Kalori3.3
Toplam Yağ0.4 g%1
Doymuş Yağ0.1 g%0
Trans Yağ~~
Kolesterol0.0 mg%0
Sodyum5 mg%0
Toplam Karbonhidrat14.5 g%5
Diyet Lifi5.1 g%20
Şeker5.7 g
Protein5.4 g%11
A Vitamini765 IU%15
C Vitamini40.0 mg%67
K Vitamini24.8 mcg%31
Folat (B9)65.0 mcg%16
Tiamin (B1 Vitamini)0.3 mg%18
Niasin (B3)2.1 mg%10
Riboflavin (B2)0.1 mg%8
B6 Vitamini (Piridoksin)0.2 mg%8
Manganez0.4 mg%21
Fosfor108 mg%11
Magnezyum33.0 mg%8
Demir1.5 mg%8
Bakır0.2 mg%9

*Bu değerler 2000 kalorilik bir günlük diyet için geçerlidir. Kalori ihtiyacınız yaşam tarzınıza göre daha az veya fazlaolabilir.


Kaynaklar / Referanslar


Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 1 Ortalama Puan: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.