Peynir

Beyaz peynir ve domates...

Peynir Nedir? Peynir Neye İyi Gelir?

Peynir, süte peynir mayası denen bakteri ve enzimlerin eklenerek, sütün pıhtılaştırılması işlemiyle elde edilen bir süt ürünüdür. Sütün çeşidine ve geçtiği işleme göre binlerce peynir çeşidi bulunur. Lezzeti ve besin değeri peynirin türüne göre büyük farklılıklar gösterebilir ancak çoğu türü tuzlu, sütlü ve kremsidir. Peynir kelimesi ülkemizde temel olarak beyaz peyniri adlandırmak için kullanılsa da; köy peyniri, lor peyniri, çökelek, kaşar peyniri, keçi peyniri, parmesan peyniri, mozzarella, küflü peynir ve daha yüzlerce tür için kullanılan genel bir isimdir.

Peynir üretiminin ilk olarak ne zaman başladığı bilinmemektedir ancak dört bin yıl önce peynir üretildiğini belirten bazı kanıtlar vardır. Ayrıca bazı kaynaklara göre 9-10 bin yıl önce Orta Asya’da Türkler tarafından peynir üretilmiştir. Uluslararası Süt Ürünleri Birliği’ne göre ise peynirin gezginler aracılığıyla Asya’dan Avrupa’ya getirildiği düşünülmektedir. (1) Bilinenlere göre Roma İmparatorluğu’nun en güçlü olduğu zamanlarda birden fazla çeşit peynir rağbet görmekte ve tüketilmekteydi.

Peynirin kanıtlanmış faydaları arasında; kemik sağlığını artırması, kalp sağlığına destek olması, harika bir yağ, protein ve besin kaynağı olması, kanserin önlenmesinde faydalı olması ve stresi azaltması sayılabilir. Diğer faydaları arasında beyin fonksiyonlarını iyileştirmesi, bağışıklığı güçlendirmesi ve bağırsak sağlığını artırması bulunur. Eğer sizde bizim gibi peyniri seven ve bol tüketen biriyseniz; aşağıdaki diğer ve detaylı faydalarını okumanızı öneririz. Bu fermente süt ürünü içerdiği vitaminler, mineraller, sağlıklı bakteriler ve enzimler ile insan vücuduna çok sayıda fayda sağlar.


Beyaz Peynirin Faydaları Nelerdir?

1- Peynir Yüksek Miktarda Besin İçerir: Peynir harika bir protein ve yağ kaynağı olmasıyla öne çıkar, içerisinde önemli miktarlarda kalsiyum bulunur. İçerisindeki besinlerin dağılımını aşağıdaki tablodan görebilirsiniz. Bu değerler beyaz peynir için geçerlidir. Farklı peynir türleri çok daha farklı besin değerleri içerir.

Peynirin besin değerleri...
Peynirin Besin Değerleri

Peynirde ayrıca iyi miktarlarda A ve K vitamini, folat, pantotenik asit, demir ve magnezyum bulunur. Beyaz peynirde diğer peynirlere kıyasla daha az yağ, daha fazla kalsiyum ve B vitaminleri bulunur.

2- Peynir Tüketmek Kemik Sağlığına İyi Gelir: Peynir batı diyetinin en önemli kalsiyum kaynağıdır. Beyaz peynir harika bir kalsiyum, fosfor ve protein kaynağıdır ki bu besinlerin kemik sağlığını artırdığı kanıtlanmıştır. (2) Her bir porsiyon beyaz peynir kemik yoğunluğunun korunması ve kemik erimesinin önlenmesinde olumlu etkileri olduğu kabul edilen kalsiyum ve fosfor miktarının neredeyse iki katını içerir. (3, 4) Koyun ve keçi peynirinde, inek sütünden yapılan peynirden daha fazla kalsiyum ve fosfor vardır. Düzenli olarak peynir tüketmek vücudun ihtiyaç duyduğu günlük kalsiyumun alınmasını sağlayabilir. (5)

3- Peynir Probiyotiktir, Bağırsak ve Sindirim Sağlığını İyileştirir: Probiyotik gıdalarda sağlığa faydalı canlı bakteriler bulunur. Beyaz peynirde bulunan faydalı bakterilerin %48’i kadarı Lactobacillus plantarum’dur. (6, 7) Bu bakteriler bağışıklık sistemini güçlendirir ve sindirim sisteminde zararlı bakterilerin sebep olduğu hastalıkları önleyebilir. (8) Ayrıca bağırsak florası sağlıklı olan kişilerde iltihaplı mide ve bağırsak hastalıklarına daha az rastlanmaktadır. Bilinenlere göre peynirde bulunan faydalı bakteriler ekstrem koşullara, çok düşük pH derecelerine ve safra asidi gibi ortamlara karşı dayanıklıdır. (9)

4- Sağlıklı Yağ Asitleri İçerir: Konjuge linoleik asit hayvansal besinlerde bulunan yağ asididir. Araştırmalara göre vücut kompozisyonunu iyileştirir, yağ kütlesini azaltır ve yalın vücut kütlesini artırır. Ayrıca diyabetin önlenmesine yardımcı olabilir ve anti-kanser özellikleri vardır. (10) Beyaz peynir tüketerek orantılı bir vücuda, daha sağlıklı bir kas ve yağ orantısına sahip olabilirsiniz. KLA miktarları koyun sütünden yapılan peynirde daha yüksektir.

5- Kilo Kontrolünde Kullanışlıdır, Aynı Zamanda Kilo Alımına ve Kas Yapımına Fayda Sağlar: Beyaz peynirde ve çoğu peynir türünde önemli miktarlarda bütirat bulunur. (11) Araştırmalara göre bütirat metabolizmayı hızlandırır ve hatta peynir tüketimi sonucu bağırsaklarda daha fazla bütirat üretilir. Düzenli olarak yüksek miktarlarda olmamak üzere peynir tüketmek vücut şeklinizin korunmasına, formda kalmanıza ve hatta zayıflamanıza yardımcı olabilir.

Diğer taraftan peynir aynı zamanda kilo almak isteyen kişiler için de iyi bir seçenektir. Yüksek miktarda sağlıklı yağlar, protein ve vitaminler içerir. Yüksek miktarlarda peynir tüketerek daha hızlı kilo alabilirsiniz. Spor yapan kişilerde ise peynir tüketimi kas kütlesinin artmasına yardımcı olabilir.

6- Kanseri Önleyebilir: Araştırmalara göre yine peynirde bulunan bütirat kalın bağırsaktaki hücreleri besleyerek kolon kanserine karşı koruyabilir. (12) Peynir tüketimi aynı zamanda kalın bağırsakta oluşabilecek iltihaplanmalara karşı koruma sağlar.

7- Diş Sağlığı İçin Bol Peynir Tüketin: Peynir kalsiyum açısından çok zengindir ve güçlü dişler için yeterli kalsiyum alınmalıdır. Ayrıca peynirde bulunan laktoz miktarı oldukça düşüktür, bu durum da diş sağlığı açısından bir artıdır.

8- Stresi Azaltır, Zihni Rahatlatır: Peynir tüketimi ve stres ve anksiyete arasındaki bağlantı incelenmeye devam etmektedir. Gözlemlere göre peynir tüketmek panik ve anksiyete ataklarını azaltabilir. Bu etkiler özellikle magnezyum açısından zengin peynir türleri için geçerlidir. Biraz peynir zihninizi rahatlatmanıza yardımcı olabilir.

9- Beyin Fonksiyonlarını Güçlendirir: Sağlıklı beyin faaliyeti için vücudumuz yediğimiz besinlerden elde edilen yağ asitlerini kullanır. Peynir omega-3 ve diğer önemli yağ asitleri açısından zengindir.

10- Bağışıklığı Güçlendirir: Özellikle çinko açısından zengin olan peynir türleri bağışıklık sistemi için çok faydalıdır. İçerdiği faydalı bakteriler genel sağlığın iyileştirilmesinde ve hastalık ve enfeksiyonlarla savaşılmasında etkilidir.

11- Kalp Sağlığına İyi Gelir: Peynir düşük miktarlarda kolesterol içerir ancak normal miktarlarda tüketildiğinde bu oranlar kalbi olumsuz etkilemez. Bazı türleri kalp sağlığı için daha da faydalıdır. İçerisinde potasyum, fosfor ve magnezyum bulunur ki bu mineraller kardiovasküler sistemin sağlığını artırabilir. Yine de kalp sorunu olanların aşırı miktarlarda tüketmeleri önerilmez. Kalbe olan faydaları için dengeli olarak tüketilmesi anahtardır.

Peynirin Yan Etkileri / Zararları

Peynir her yaştan kişi için tüketilmesi en güvenli besinlerden biridir. Ancak her besinde olduğu gibi aşırıya kaçılırsa veya laktoz intoleransı gibi özel durumlarınız varsa; peynir tüketmenin zararlarından bahsedebiliriz. Peynir tüketiminde aşağıdaki zararlar ve özel durumlar görülebilir.

  • Peynir Yüksek Miktarda Sodyum İçerir: Hemen hemen çoğu peynir türü yüksek miktarda tuz kullanılarak üretilir ve bitmiş peynir ürününde yüksek miktarda sodyum tuzu bulunur. Eğer sodyum alımınızı kontrol altında tutuyorsanız aşırı peynir tüketmek bazı yan etkilere sebep olabilir. Aşırı peynir tüketimi; yüksek tansiyon, kolesterol ve kalp sorunları yapabilir.
  • Laktoz İntoleransı veya Laktoz Alerjisi: Taze peynirlerde, eskitilmiş olanlara kıyasla daha çok laktoz bulunur. Beyaz peynir olgunlaştırılmamış olduğu için içerisinde çoğu peynirden daha fazla laktoz vardır. Laktoza alerjisi veya intoleransı olan kişiler olgunlaştırılmamış peynirleri tüketmekten uzak durmalıdır.
  • Hamile Kadınlar Pastörize Edilmemiş Peynir Tüketmemelidir: Belirli zararlı bakterileri içermesi riski olduğu için hamile anne adaylarına pastörize edilmemiş peynir tüketmeleri önerilmez.

Kaynaklar ve Referanslar

Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 4 Ortalama Puan: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.