Armut

Birkaç adet taze ufak armut...

Armut nedir? Neye iyi gelir?

Armut gülgiller familyasından Pyrus cinsi meyvelerin ortak adıdır. Bu türde 4000’e yakın armut cinsi vardır ve bunların sadece 30’a yakını tüketilebilir meyve veren ağaçlardır. Yenebilir armutlar genel olarak iki ayrı kategori oluşturur: Bunlar Asya ve Avrupa armutlarıdır. Asya cinsi armutlar (Naşhi Armudu vb.) sert ve kıtır olurken, Avrupa cinsi armutlar yumuşak ve suludur.

Çoğu armut üst kısımda dar, alt tarafta ise genişçedir. Meyvelerin rengi, sarı ve kırmızı tonları arasında değişiklik gösterebilir. Hangi tip armut tüketirseniz tüketin, armut harika bir atıştırmalıktır. Aşırı olgunlaşmış armutlarınızı yemeklerde veya armut suyu hazırlamak için kullanabilirsiniz.

Armudun Sağlığa Faydaları

Armut belirli bir besinden çok yüksek oranda içermese de geniş bir yelpazede vitamin ve mineraller içerir. Önemli oranlarda bakır, demir, potasyum, manganez, magnezyum ve B vitaminleri içerir. Bu sayede kolit, artrit, safra sorunları ve guta karşı etkili olabilir. Bir armut günlük C ve K vitamini ihtiyacının %12 ve %10’unu karşılayabilir. İçerisinde bol miktarda antioksidan maddeler bulunur. Besinin detaylı besin değerleri için besin değerleri tablosunu inceleyebilirsiniz.

Armudun Oksijen Radikal Absorbans Kapasitesi (ORAC) oldukça yüksektir, bu sayede kansere ve diğer hastalıklara karşı etkili olur. Armut tüketirken aşırıya kaçmamak önemlidir, çünkü meyve fruktoz içerir. Meyvenin olası yan etkileri için zararları başlığını okuyabilirsiniz.

1- Sindirime Yardım Eder: Bir porsiyon armut günlük lif ihtiyacının önemli kısmını karşılayabilir ve sindirim sağlığını artırma önemli rol oynar. Armudun içerdiği lifin büyük kısmı çözünmeyen polisakkaridlerdir; bu lif türü bağırsaklarda besinleri bir araya toplar ve kütle ekleyerek boşaltıma destek olur. (1) Ayrıca mide ve sindirim sıvılarının salgılanmasını sağlar, kabızlık ve ishal riskini düşürür. Kolondaki serbest radikallerin atılmasını kolaylaştırarak kansere karşı koruyabilir.

2- Zayıflamayı Kolaylaştırabilir: Armut en düşük kalorili meyvelerden biridir. 1 adet küçük armut sadece 85 kalori içerir ve bu oran günlük ihtiyacın %4’üdür. Düşük kalorisine rağmen faydaları oldukça büyüktür ve içerdiği lif sayesinde doygunluk hissi yaratır. Zayıflamaya çalışan kişilerin sık sık armut tüketmeye yönelmesi yaygın bir alışkanlıktır. Armut obezite ve kilo aldırma etkisi düşük yüksek enerji ve besin değeri taşıyan bir meyvedir. Kalori hesabınızı yaparak ara öğünlerde tüketeceğiniz bir orta boy armut, vücudunuza vitamin ve mineral sağlarken, sizi saatlerce tok tutabilir.

3- Etkili Bir Antioksidan Kaynağıdır: Diğer bir çok meyve gibi armutta antioksidanlar açısından zengindir ve vücuttaki çeşitli rahatsızları önleme ve bu rahatsızlıklara karşı etkili olabilme potansiyeline sahiptir. (2) Antioksidanlar vücutta metabolik işlemler sonucu ortaya çıkan serbest radikalleri etkisizleştirebilir. Bu serbest radikaller sağlıklı hücre DNA’larını mutasyona uğratıp çok çeşitli hastalıklara sebep olabilir. Armutta bulunan C ve A vitamini, beta-karoten, lutein ve zeaksantin gibi flavonoidler vücuttaki bu tehlikeli bileşikleri temizleyebilir.

4- Kanseri Önler: Antioksidanlar antikanserojen etkileriyle öne çıkmaktadır. Armut kolon, rektum, göğüs, prostat ve akciğer kanseri gibi kanserler başta olmak üzere bir dizi kanserin önlenmesinde pay sahibi olabilir. (3, 4)

5- Bağışıklığı Güçlendirir: Armut bağışıklık sistemine iyi gelen antioksidanlar ve C vitamini açısından zengindir; bu besinler kan hücreleri üretimini tetikler. (5) Meyve bağışıklık sistemini güçlendirerek, nezle ve grip salgınlarına ve diğer hafif hastalıklara karşı koruyabilir.

6- Kalp Sağlığını Artırır: Armut harika bir potasyum kaynağı olarak kalp sağlığını artırabilir. Tansiyonu düşürür ve bütün kardiovasküler sistemi üzerindeki yükü hafifletir ve kan pıhtılarına karşı koruma sağlar. Vücudun organlarına giden kan akışını artırarak, daha iyi oksijen dağılımı sağlar ve organların işlevini iyileştirir. Tansiyonu düşürmesi sayesinde ateroskleroz, kalp krizi ve felç riskini düşürür. Meyve ayrıca vücudun su dengesini sağlamasına ve hücre ve organlarda sıvı kontrolüne fayda sağlar. (6) Potasyum eksikliği durumunda organ fonksiyonları yavaşlayabilir veya tamamen durabilir.

7- İyileşmeyi Hızlandırır: C vitamini yeni doku oluşumunda önemli rol oynar. Yaraların iyileşme hızını artırır. (7) Ayrıca hasarlı damarların tamir edilmesine de fayda sağlayarak belirli kalp rahatsızlıklarının ortaya çıkmasını önleyebilir.

8- Kan Dolaşımını Artırır: Armut anemi hastalığı olan veya diğer mineral eksiklikleri sorunu bulunan kişiler için içerdiği demir, bakır ve folik asitle çok faydalı olabilir. Bakır sayesinde mineral emilim metabolizması daha iyi fonksiyon gösterir ve yüksek demir sayesinde de kırmızı kan hücresi sentezi artar. (8) Demir hemoglobinin önemli bir parçasıdır ve anemi ise demir eksikliğinin diğer adıdır. (9) Armut gibi demir ve bakır açısından zengin besinleri tüketerek halsizlik, bilişsel sorunlar, kas zayıflığı ve organ sistemleri sorunlarını önleyebilirsiniz.

9- Doğum Kusurlarını Önler: Folat armutta bulunan bir diğer değerli besindir. Folik asit, yeni doğanlarda görülen doğum kusurlarının azaltılmasında büyük önem taşır. (10) Bu yüzden folat açısından zengin besinler tüketmek bebeğin sağlığını ve mutluluğunu koruyabilir. Hamile kadınların folik asit seviyelerini ölçmeye yönlendirilmesinin sebebi, besinin bebekler için büyük önem taşımasıdır.

10- İltihaplanmayı Azaltır: Armudun içerdiği antioksidanlar ve flavonoidler vücutta antienflamatuar etkiler gösterir ve iltihaplanmayla alakalı ağrıları azaltır. Bu sayede artrit semptomları, romatizmal semptomlar ve gut ve benzeri durumların verdiği rahatsızlık azaltılabilir.

11- Kemik Sağlığını Artırır: Meyve magnezyum, manganez, fosfor, kalsiyum ve bakır içerir. (11) Bu mineraller kemik yoğunluğunun azalmasını, osteoporoz gibi hastalıkları ve kemiklerden kaynaklanan vücudun genel zayıflığını önleyebilir.

12- Cilt ve Saç Sağlığına Fayda Sağlar: İnsan vücudundaki en çok yönlü vitaminlerden biri A vitaminidir. Armut, A vitamini açısından zengindir ve ayrıca lutein ve zeaksantin içerir. (12) Bu maddeler antioksidan olarak görev yaparak ve bir dizi enzimsel reaksiyona katılarak ciltte yaşlanmanın etkilerini, kırışıkları ve yaş lekelerini azaltabilir. Bu güçlü meyve ayrıca saç dökülmesine, maküler dejenerasyona (yaşa bağlı görme kaybı), katarakta ve yaşlanmayla ilgili diğer sorunlara karşı etkili olabilir. (13)


Armudun Yan Etkileri / Zararları

Normal miktarlarda tüketildiğinde çoğu kişi için güvenlidir. Aşırı ve tıbbi miktarlarda tüketildiğinde nadiren bazı yan etkileri olabilir. Yüksek fruktoz içerir.

Hamilelik ve Emzirme: Besin miktarlarında tüketilmesi güvenlidir. Emzirirken ve hamilelik esnasında besin miktarlarının dışına çıkılmaması önerilir.

Aşırı tüketimi, ishal, mide bulantısı, hazımsızlık ve baş ağrısı yapabilir. Meyvenin alerjik reaksiyon geliştirme olasılığı düşüktür ancak çok nadir de olsa alerjik reaksiyon raporları bulunmaktadır.

Meyve fruktoz içerir. Aşırı miktarlarda tüketildiğinde fruktoz malabsorpsiyonu (fruktoz emilimi) sorunu yaşayanlarda aşırı gaz ve sindirim sorunları yapabilir. Ayrıca aşırı fruktoz kaynaklı diğer sorunlara yol açabilir. Fruktoz mutfakta tükettiğimiz beyaz şekerin %50’sini oluşturan şekerdir.


Armut Besin Değerleri

Armut1 Adet Orta Boy - 178 Gram
Miktar% Günlük İhtiyaç
Kalori103%5
Yağ Kaynaklı Kalori1.8
Toplam Yağ0.2 g%0
Doymuş Yağ0.0 g%0
Trans Yağ~~
Kolesterol0.0 mg%0
Sodyum1.8 mg%0
Toplam Karbonhidrat27.5 g%9
Diyet Lifi5.5 g%22
Şeker17.4 g
Protein0.7 g%1
C Vitamini7.5 mg%12
K Vitamini8.0 mcg%10
Folat12.5 mcg%3
Bakır0.1 mg%7
Potasyum212 mg%6
Manganez0.1 mg%4

*Bu değerler 2000 kalorilik bir günlük diyet için geçerlidir. Kalori ihtiyacınız yaşam tarzınıza göre daha az veya fazla olabilir. (14)


Kaynaklar / Referanslar

Kaynaklar ve Referanslar İçin Tıklayın
  • (1) http://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/jf00051a020
  • (2) http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/jsfa.1436/abstract
  • (3) http://www.annualreviews.org/doi/abs/10.1146/annurev.nu.12.070192.001035?journalCode=nutr&
  • (4) http://journals.lww.com/epidem/Abstract/1998/05000/Role_of_Different_Types_of_Vegetables_and_Fruit_in.20.aspx
  • (5) http://ajcn.nutrition.org/content/69/6/1086.short
  • (6) http://ajplegacy.physiology.org/content/209/6/1219.short
  • (7) https://www.karger.com/Article/Abstract/129395
  • (8) http://www.jbc.org/content/82/2/465.short
  • (9) http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1753-4887.1997.tb06464.x/abstract
  • (10) https://jamanetwork.com/journals/jama/article-abstract/193937
  • (11) https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-59259-236-4_11
  • (12) https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0738081X08000126
  • (13) http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/jsfa.3785/abstract
  • (14) http://nutritiondata.self.com/facts/fruits-and-fruit-juices/2005/2

Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 1 Ortalama Puan: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.